altin-orumcek-halin-favorisi-banner

 

Boşanma Sonrası Mal Paylaşımı

15
Tarih: 18 Temmuz 2013 | Yazar: Metin Kurşat | Kategori: Sayı: 94

Boşanma sırasında; eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında diğer eşin alacak hakkı vardır.

Boşanma-sonrası-mal-paylaşımı-yasası

Boşanma sonrası mal paylaşımı nasıl olur?

Boşanma sonrası malların paylaşımı genellikle büyük bir sorundur. Taraflar bu konuda tam bir uzlaşı sağlayamadıklarından bu sorunun çözümü genellikle mahkemelere intikal etmektedir. Mahkemelere intikal eden böyle bir sorunda öncelikle tarafların tabi olduğu mal rejimi önem kazanmaktadır. Çünkü malların paylaşımı mal rejimlerine göre farklılık göstermektedir. Mal rejimleri eski ve yeni medeni kanuna göre de farklılık göstermektedir. 743 sayılı eski Medeni Kanun mal ayrılığı rejimini yasal mal rejimi olarak kabul etmekteydi. Eski kanuna göre, özellikle çalışmayan kadının evlilik birliği içinde sahip olunan mallardan neredeyse hiçbir hakkı bulunmamaktaydı. Kadının ev işlerini yapması, çocuk büyütmesi ve benzeri emekleri tamamen karşılıksız kalmaktaydı. Bu sebeplerle 01 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Yeni kanun bunun yanında seçilebilir üç mal rejimi de düzenlemiştir. Bunlar:

  • Mal ayrılığı rejimi,
  • Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi,
  • Mal ortaklığı rejimi, olmak üzere yasal mal rejimi yanında 3 seçimlik mal rejimi yeni kanun ile düzenlemiştir.

Taraflar yukarıda belirtilen mal rejimlerinden birini özel olarak seçmemişler ise edinilmiş mallara katılma rejimine tabidirler. Yani taraflar arasında seçilmiş özel bir mal rejimi yoksa 01 Ocak 2002 tarihinden önce alınan malların paylaşımında mal ayrılığı rejimi,  01 Ocak 2002 tarihinden sonra alınan malların paylaşımında edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmaktadır. Bu yazımda edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olup da 01.01.2002 tarihinden sonra edinilmiş malların tasfiyesinden kısaca bahsedeceğim.

Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olup da boşanma gerçekleştiğinde öncelikle her eş kendisine ait kişisel mallarını geri alır. Bir eşin kişisel malı boşanmadan sonra da o eşin kişisel malı olarak kalır. Türk Medeni Kanun’da “kişisel mallara nelerin girdiği dört bent halinde sayılmıştır. Kanuna göre;

  • Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
  • Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
  • Manevî tazminat alacakları,
  • Kişisel mallar yerine geçen değerler, olmak üzere kanunda sayılmıştır.

Ayrıca taraflar aralarında bir sözleşme yaparak kişisel mallara nelerin gireceğini kararlaştırabilirler. Kanun bu sözleşme ile nelerin dâhil edilebileceğini de belirtmiştir. Kanuna göre; eşler, mal rejimi sözleşmesiyle, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan edinilmiş mallara dâhil olması gereken malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler. Eşler, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dâhil olmayacağını da kararlaştırabilirler. Örneğin size miras kalan bir gayrimenkul sizin kişisel malınızdır, fakat bu gayrimenkulden aldığınız kira kişisel malınız değildir. Sözleşme ile bu gelir kişisel mal olarak belirlenebilir.

Sonradan edinilmiş malların paylaşımı

Kişisel malları belirttikten sonra edinilmiş malların neler olduğuna bir göz atalım. Nedir bu edinilmiş mallar? Kanuna göre her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri edinilmiş maldır. Edinilmiş malların neler olduğu ve neler olmadığı kanunda belirtilmiştir. Kanuna göre:

  • Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
  • Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
  • Kişisel mallarının gelirleri,
  • Edinilmiş malların yerine geçen değerler, edinilmiş mallar olarak kanunda sayılmıştır.

Ayrıca kanuna göre; belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır. Kısaca ve net olarak bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.

Kişisel mal ve edinilmiş mallara örnek verecek olursak;

  • Traş takımı, kişisel olarak kullandığınız spor malzemeleri, cep telefonunuz, şahsi bilgisayarınız vb. kişisel kullanımınıza yarayan şeyler kişisel maldır.
  • Babanızdan miras kalan bir ev sizin kişisel malınızdır. Fakat bu evden kira geliri elde ediyorsanız sadece bu kira bedeli edinilmiş mal kategorisine girer.
  • Size miras kalan tarlayı satıp, bu para ile yeni bir daire alırsanız bu sizin kişisel malınızdır.
  • Evlilikten önce aldığınız bir ev sizin kişisel malınızdır. Bu evi satıp parasıyla aldığınız yeni ev de sizin kişisel malınızdır.
  • At yarışından kazandığınız ikramiye kişisel malınızdır.
  • Evlilik devamınca çalışmanız sonucu kazandığınız para ile aldığınız ev veya araba edinilmiş maldır.
  • Emekli ikramiyesiyle aldığınız ev edinilmiş maldır. Bu örnekler çoğaltılabilir.

Böylece malları, kişisel mallar ve edinilmiş mallar olarak ayırdıktan sonra sıra edinilmiş malların paylaştırılmasına gelmektedir. Edinilmiş mallar da kural olarak ayni tasfiye söz konusu değildir. Yani malların ikiye bölünmesinden ziyade parasal değerlerinin bölünmesi söz konusudur. Örnek verecek olursak, erkek adına kayıtlı bir gayrimenkulün tapu kaydını değiştirerek ½ hissesini kadın adına tescili yapılmayacaktır. Dolayısıyla edinilmiş malın tasfiye anındaki parasal değeri bölünecektir. Dolayısıyla edinilmiş malların değerinin hesaplanması ile parasal karşılığının bulunması gerekir. Kanuna göre; her eşin kişisel malları, edinilmiş mallardan ayrıldıktan sonra, edinilmiş malların borçları bu değerden düşülür, geriye kalan miktar artık değeridir. Evlilik süresince edinilen mallar eşlerin dayanışması sonucunda elde edildiği fikrinden hareketle, kural olarak bu artık değer, eşler arasında yarı yarıya paylaştırılır.

mal paylaşımı

Ayrıca eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında diğer eşin alacak hakkı vardır. Mahkemeler bütün hesaplamaları bilirkişilere yaptırmakta olup, alacak miktarını genellikle parasal olarak tespit edilerek borçlu eşin tespit edilen miktarı ödemesine hükmetmektedir.

Sonuç olarak özetlememiz gerekirse, özel bir mal rejimi seçilmemişse eşler yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimine tabidirler. Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olup da boşanan çiftler, öncelikle kişisel mallarını aldıktan sonra, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren boşanma kararını veren mahkemeye 10 yıllık zaman aşımı süresi (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013 yılı içerisinde oluşturduğu içtihada binaen) içerisinde dava açarak, evlilik birliği içerisinde edinilmiş malların (mümkünse ayni olarak yarısını) parasal değerinin yarısını katılma alacağı olarak, ayrıca diğer eşin şahsı mallarına yapmış olduğu katkıyı ve değer artışını da değer artış payı olarak dava ile talep edebilir.



Yazar hakkında

Metin Kurşat

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldum. Kadir Has Üniversitesinde özel hukuk alanında yüksek lisans eğitimi, İngiltere’de Oxford Kings Colleges’de dil eğitimi aldım. Özellikle iş hukuku, aile hukuku ve icra İflas hukuku olmak üzere özel hukuk alanında avukatlık ve danışmanlık hizmeti veriyorum.

Tüm Yazarlar | Yazar: Metin Kurşat 

15 Yorum


  1.  
    Slymn90

    Evlenmeden once edinilmis mallar bosandktan sonra esler arasinda esit olarak mi bolusulur?yoksa evlenmeden once edinildigi icin karsi taraf maldan pay almaz mi?




  2.  

    Edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olup da boşanan çiftler, öncelikle kişisel mallarını aldıktan sonra, boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren boşanma kararını veren mahkemeye 10 yıllık zaman aşımı süresi (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2013 yılı içerisinde oluşturduğu içtihada binaen) içerisinde dava açarak, evlilik birliği içerisinde edinilmiş malların (mümkünse ayni olarak yarısını) parasal değerinin yarısını katılma alacağı olarak, ayrıca diğer eşin şahsı mallarına yapmış olduğu katkıyı ve değer artışını da değer artış payı olarak dava ile talep edebilir.




  3.  
    filiz

    17 yıllık evlilik süresince alınan mallar bayanın üstüne yapilmıştı .fakat mahkeme erkege haksızlık yapıp yüzde elli yerine cogunluıgu kadına vermek istemektedir .böyşle bir karar ne kadar doğrudur bozulabvilirmi böyle bi karar.




  4.  
    Hatice

    Erkek evlenmeden 2 ay önce bir ev aldıysa daha sonra bu eve bayan şerh koyduysa ve bu kişilerin bir çocuğu varsa bu eşler boşanırken kadının ve çocuğun hakkı var mıdır? Acil cevaplarınızı bekliyorum lütfen.




  5.  
    gokce

    evlilik esnasında eşşim için 10000 bir 50000, 36000araba kredisi ve en sonda 50000 ihtiyac kredisi çektim suanda boşanma davası acmak istiyorum . Düğünde takılan altınları bana vermedi 30000yakın ayrıca 10 dal burma bilezik mihirlik istemiştim onuda vermedi suanda üzerimde 50000 kredinin geri ödeme borcuyla birlikte 63000 kredi borcu bir 5500 baska bankaya kredi borcu ayrıca kredi kartımdan evlendikten sonra almış olduğum eşyaların borcu ve kendi işi için kullandıgı ödemeler bunlarda 7000 lira para ediyor. Araba benim üzerime boyle bır durumda tüm borc benım üzerimdeyken nasıl bir mal bölüşmesi olur




  6.  
    sehernur

    genç bir avukatım müvekkilim boşanma davası ve edinilmiş mallara katılma alacağına dair iki ayrı dava açacağım ama edinilmiş mallar katılma için açacağım davayı neye dayandıracağım müvekkilim ev hanımı , davalı son 5 yılda tüm malları satmış şu anda davalının elinde mal yok ; neye dayanmalıyım günlerdir araştırma yapıyorum . yardımcı olursanız sevinirim… örnek bir dilekçe çok makbul olur ya da nereye bakmam gerek bu konuyla ilgili




  7.  
    Gözde

    1,5 yıldır evliym düğünde alınan bileziklerim ve çektiğimiz krediyle bir araba aldık mahkeme kararına göre bu nasl bölünür




  8.  
    Gözde

    Ama düğün için ödenende bir kredi borcumuz var eşimin ailesi bişey yapmadığı için biz aldık ama eşim kendimizin harcadığını öne sürüyor hem bu kredi hemde araba kredisi var




  9.  
    Ömer

    2005 yılında daha önce boşandığım eşimle tekrar evlendim. Fakat evliğimiz pek çok fedakarlıklarıma rağmen pek çok kez sorunlanlar bu günlere geldi. geçen sene yaklaşık 8 ay ayrılıktan sonra tekrar anlaşarak devam etmek istedik. Fakat Noterden MAL AYRILIĞI sözleşmesi imzaladıktan sonra devam etme kararı aldık. Ve Noterden bu standart sözleşmeyi yaptık. Sonrasında 5 ay gibi bir süre sonunda eşimin çocuklarıma ve bana karşı hakaret dolu davranışları değişmedi. Bir akşam beni evden hiçbir darp v.s. yok kovdu. Bende o gün bu gün ayrı yaşıyorum. Ev bankadan ipotekli benim evim, evde onları hiçbir şekilde rahatsız etmedim, tüm elektrik, su yönetim cep tel, doğalgaz v.s. faturaları otomatik ödeme ile ödüyorum. Eşimin banka hesabına da çocuklarım için aylık 500TL düzenli para yatırıyorum. Fakat eşimin her zaman tüm amacı para ve özellikle hakkı dışı para olduğu için şimdi aile mahkemesine dava açmış benim mallarıma tedbir koydurmuş. Bu duruma hakkı var mı yoksa mahkeme böyle bir anlaşmadan bilgisi olmadığı için mi bunu yaptı. Bu anlaşma bir işe yaramıyor mu? İlgilenirseniz sevinirim




  10.  
    filiz

    iyi günler eşim ıle bosanmaya karar verdık fakat ben esyaları calmamaları ıcın esya tesbıtı yaptırmak istiyorum bunu hangi yol ıle yapabılırım savcılık mı avukat mı polıs mı hangı yolla




  11.  
    ismail öksüz

    Annem ve ablalarim bana yetmiş bin liraya ev aldilar.bunun içinde sadece onbirbin lirasi düğünde takilan takilar olmak üzere eşimle benim.simdi bosaniyoruz. Esim bu evden hak idda edebilirmi.tesekurler




  12.  
    ismail öksüz

    Annemle ablalarim bana ev aldilar.yetmis binliraya aldığım evin içinde onbirbin lirasi takilar olmak üzere eşimle benim.simdi bosaniyorum esim evden hak idda edebilirmi.tapu benim adima




  13.  
    Rumeysa

    Mrb bn 20 yaşındayım annemle babam boşanacaklar babam sürekli kardeşlerimi dövüp bize hakaret ediyor evlenmeden önce babam 2daire 1 dükkan yapıldı evlilikleri 1997 de yapıldı en kücük kardeşim 5 yaşında şuan ayrılsalar annem birşey alabilirmi lütfen yardımcı olun hakaretler artık dayanılamayacak boyuta ulaştı ayrıca biz mahkeme actıktan sonra üzerindeki malları satabilirmi ?




  14.  
    burhan

    İvedii. esimle anlasmali boşanma kararı aldik lakin 4 yil vadeli 2100 TL ödemeli konut kredi ile ev aldik daha 6 aylik taksit odedik boşanmadan mi evi satacakki ev bankaca ipotekli yoksa ödemeye devam mi edecez o evde de kalmak istemediğimiz gibi taksidi de odemek istemiyoruz esimde calistigi için evi birlikte alarak konut kredisi taksilerinide 2 ve bölerek oduyoruz.alınan evin ve kredinin akıbeti ne olcak??? YARDIMCI olursanız çok sevinirim…





Yorum Bırakın

(required)