|
 Haber:
Gülsen Kaş
- 21 Temmuz
2008
Sağlık
Haberleri,
İstanbul
Yaz
Zatürresine Dikkat!
Akciğerde iltihaplanma olarak görülen zatürre, önemsenmediğinde ölümcül
olabiliyor…
Zatürre;
Öksürük, balgam çıkarma, ateş, halsizlik, iştahsızlık gibi belirtilerle
kendini gösteren, akciğerlerde iltihaplanmaya neden olan bir solunum sistemi
hastalığıdır. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Pediatri Anabilim Dalı
Çocuk Allerjisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Reha Cengizlier, zatürrenin
sıcaklarda daha da arttığına dikkati çekerek, bu gibi durumlarda vakit
kaybetmeden mutlaka bir uzmana danışılması gerekir dedi. Geciken müdahalenin
hastalığın seyrini olumsuz yönde etkilediğini belirten Cengizlier, hastalık
doğru ve zamanında tedavi edilmediğinde ölümcül olabilir dedi.
Zatürre, yalnızca akciğerlerle
ilgili olduğu düşünülse de etkileri nedeniyle tüm vücudu ilgilendiren, doğru
ve zamanında tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen ciddi bir hastalıktır.
 Prof.
Dr. Reha Cengizlier:
Coğunlukla nefes yolu ile
vücuda giren bir mikrop, girdiği ağız, boğaz, kulaklar ve sinüsler gibi
bölgelerde hastalık yapabildiği gibi, direkt aşağıya inip bronşlara ulaşıp
bronşit, akciğerin alveol denen daha derinliklerine ulaşarak zatürreye neden
olabilir... Bazen mikropların nefes yolu ile değil, komşuluk yolu veya kan
yolu ile de solunum sistemine geçerek hastalık yapabileceğini belirten
Cengizlier, örneğin tedavi edilmemiş bir bademcik iltihabından, mikroplar
kan veya lenf denen akkan yolu ile de akciğerlere ulaşarak hastalığı
oluşturabilir dedi.
 Hastalığa
yol açan mikropların bakteri, virüs ve diğerleri gibi farklı yapılara sahip
olduğunun altını çizen Cengizlier, bunlar içinde virüs denilen mikroplar;
nezle, grip yapan etkenler gibi olup antibiyotikle tedaviye cevap vermezler.
Bakteriler, cinslerine göre uygun antibiyotikle tedavi edilebilir. Diğerleri
de özel mikroplar olup; cinsine özel antibiyotik ve benzerleri ile tedavi
edilirler. Hastalığı hangi tür mikrobun yaptığına dair özel muayene
bulguları, laboratuvar tetkikleri ile doğru tanı koyulup tedavi edilmelidir
diyerek, sözlerini şöyle sürdürdü:
 Mikroplar
akciğerlere ulaştığında; orada süratle üreyip çoğalmaya başlar. Vücudun
bağışıklık sistemi de o mikropları akciğerden yok etmeye çalışır. Karşılıklı
bir savaş başlar. İşte bu savaş sırasında akciğere koruyucu hücreler gelir,
özel mikrop öldürücü kimyasal maddeler salgılar, bölgedeki salgı bezleri de
bol balgam üretir, bölgede yoğun balgam birikimi olur. İşte bu savaşa bağlı,
her bireyde farklı şiddette oluşan, ama genellikle yüksek düzeylere çıkan
ateş, halsizlik, yorgunluk gelişir. Oluşan balgamı atmak için de öksürük
artar dedi...
Bozuk gıdalar, erimiş ve tekrar
donmuş dondurmalar, klima ve vantilatör gibi hava üfleyen cihazlar zatürreyi
tetikliyor…
 Prof.
Dr. Reha Cengizlier:
Kış aylarında insanlar
kapalı mekanlarda ve kalabalıkta daha fazla bulunduğu için mikrop bulaşma
riski de daha fazla olmaktadır. Bu nedenle zatürre ve diğer solunum yolu
hastalıkları sanki sadece kışın görülür gibi insanlarda yanlış bir kanı da
vardır. Aslında tam tersine, yaz aylarında insanların koruyucu önlemleri
azaltmasına bağlı olarak, yine sık sık solunum yolu enfeksiyonları ve tabii
ki zatürre de görülür. Yaz zatürresinde insanların hastalığı birbirlerine
bulaştırmasının yanında ek olarak başka kaynaklar da devreye girer dedi.
Bu kaynaklar:
-
 Uzun
süre kullanılmadan beklemiş klima ve benzeri cihazlar; “Lejyonella
pnömonisi” denen özel ve ciddi bir zatürre bulaşmasına yol açabilir.
-
“Pnömokok” cinsi
mikroplar, kışın olduğu gibi yazın da en sık zatürre etkenlerindendir.
Zatürre aşısı, bu etkenlere karşı büyük oranda koruyuculuk sağlar.
-
Sıcak etkisiyle bozuk
gıdalar, erimiş geri dondurulmuş dondurmalar, kirli su ve içecekler de
mikrop kaynağı olabilir.
-
Kış boyu kapalı kalıp
havalanmadan direkt içine girilen otel, yazlık gibi mekanlarda hem
mantar hem de diğer tür mikroplar oldukça yoğundur.
-
Sıcak nedeniyle
tüketilen çok miktardaki soğuk yiyecek ve içecekler, boğazdaki normal
bakteri florasının bozulmasına yol açarak fırsatçı mikropların ortama
hakim olmasına yol açar. Bunlar da hastalık oluşturabilir.
-
 Klima,
vantilatör gibi hava üfleyen cihazların karşısında oturmak, direkt
hastalık etkeninin alınmasın veya vücuttaki fırsatçı mikropların çoğalıp
ortama yayılmasına neden olabilir.
-
Otomobildeki klimalar
da dış ortamdan alınan mikropların solunum sistemine aktarılmasında
önemli rol oynar.
-
Karşılaşılan
mikroplar, erişkinlerde çoğu zaman bağışıklık sistemi tarafından
hastalık yapamadan önce önlenir. Ancakbağışıklık sistemi henüz yeterince
gelişmemiş olan bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık hastalanmaya
neden olurlar.
Basit soğuk algınlıkları tedavi
edilmediğinde “akciğerde ciddi hasarlara” neden olabilir.
 Yaz
zatürresinin ihmal edilmemesi gerektiğini de vurgulayan Prof. Dr. Reha
Cengizlier,
yazın
ciddi bir solunum sistemi hastalığı olabileceği akla gelmez hatta
önemsenmez. Basit bir üşütmedir, nasıl olsa geçer düşüncesiyle ihmal edilir
diyerek, bu gibi durumlarda yapılması gerekenleri şöyle anlattı:
Özellikle bu gibi durumlara “ateş de eşlik ediyorsa halsizlik, yorgunluk,
alışılmadık zamanlarda çocuğun uyumak istemesi gibi belirtiler, ebeveynler
için uyarıcı olmalıdır”.
 Bu
belirtilere sahip kişilerin hemen en yakın bir doktora ulaşarak
muayene olması, gereken röntgen ve diğer laboratuvar tetkikleri ile tanı
konulduktan sonra gecikmeden doğru tedaviye
başlanılması çok önemlidir. Yapılan en önemli yanlışlardan birisi de evde
rastgele yapılan tedavilerdir. Öksürüğü başlayan çocuğa hemen rastgele bir
antibiyotik başlama eğilimi vardır, oysa bazen hiç antibiyotiksiz de tedavi
olabilir. Yanlış verilen ilaçların hastalığı tedavi edemediğini ama
görüntüyü değiştirdiğini de söyleyen Cengizlier, bu da bazen hastalığın fark
ettirmeden çok daha şiddetli bir hale dönmesine yol açabilir diyerek
sözlerine devam etti...
 Unutmamak
gerekir ki; “basit bir soğuk algınlığı”
veya “rüzgar da kaldı, hafif ateşi çıktı” gibi oyalayıcı yaklaşımlarla
tedavide gecikme, hastalığın daha da şiddetlenmesine yol açacaktır.
Astımlı çocuklarda
öksürük sık rastlanan bir bulgudur. Yaz aylarında da karşılaşılan
allerjenlere bağlı olarak öksürük ve hatta nefes darlığı şikayetleri
artabilir. Bu çocuklar enfeksiyonlara daha yatkın ve daha sık zatürre
olabilirler veya basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu bile bu durumda olan
çocuklarda astım krizine yol açabilir. Her iki olayında birbirini olumsuz
etkileyeceğine değinen Prof. Dr. Reha Cengizlier, bu durum daha da
kötüleşmeye yol açabilir, hele bir de ateşi varsa, daha da dikkat edilir;
astım atağında ateş olmaz ancak, ateş varsa mutlaka bir enfeksiyon eklenmiş
olduğu düşünülmelidir dedi. Nasıl olsa hep öksürüyor diyerek ihmal
edilmemesi gerektiğini de belirten. Cengizlier, çünkü hem astım, hem
enfeksiyonun her ikisi de erken tedaviden en iyi yararı görür diyerek
sözlerini bitirdi.
Biyografi Prof.Dr.Reha Cengizlier
Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Pediatri Anabilim Dalı Çocuk
Allerjisi Bilim Dalı Başkanı
Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesinden, 1983 yılında mezun oldu. Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesinde 1989 da uzmanlık, 1993 yıllında da yandal
uzmanlık unvanını aldı. 1983 -1985: yıllarında Korgan Merkez Sağlık Ocağı
Korgan – Ordu grup başkanlığı yaptı. 1985 -1993: yılları arasında Hacettepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi Asistan olarak çalıştı. 1993-1994’te T.C.Merkez
Bankası Sağlık Merkezi Pediatri- Alerji Uzmanı olarak görev aldı. 1994 -2006
yılları arasında SSK Ankara Çocuk Hastalıkları Eğitim Hastanesi Allerji
Departmanı Pediatrik Alerji Uzmanı, Doçent Dr. olarak görevine devam etti.
15 Mart 2006 -1 Ekim 2006 yıllarında Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi
Pediatrik Alerji Bölüm Başkanı yaptı. 15 Ekim 2006’dan beri Yeditepe
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Pediatri Anabilim Dalı Çocuk
Allerjisi Bilim Dalı Başkanı olarak görevini sürdürüyor.
Tel: 0216 578 40 00
e-mail:
rcengizlier@yeditepe.edu.tr
2008 ©
indigodergisi.com
 YAZAR
HAKKINDA BİLGİ
Gülşen Kaş
1975 İstanbul doğumlu. Anadolu
Üniversitesi
AÖF
İşletme mezunu. İndigo Türkiye ile 2005 yılında tanıştı. Uzun
yıllardır sağlıkla ilgili araştırmalar yapıyor. Dünyayı gezmek
ve farklı kültürleri tanımak istiyor. Özgürlük herkes gibi onun
içinde çok önemli.
Detaylı Bilgi
|
İndigo
Dergisi’ni
