Türkiye’de özellikle kadınlar arasında yaygın olan hastalığın önemine dikkat çeken Abdi İbrahim Medikal Direktörlüğü, kan testi ile kolayca teşhis edilebilen hastalığın tedavi edilmemesi durumunda ciddi rahatsızlıklara yol açabileceğini açıkladı.
Kadınlarda demir eksikliği nedeni ile anemi yaygın
Kanda bulunması gereken demir, folik asit veya B-12 vitamini miktarının normal değerlerin altında olması sonucunda oluşan anemi hastalığının en yaygın olanı demir eksikliği nedenine bağlı anemi.
Çabuk yorulma, halsiz hissetme ve bağışıklık sisteminin zayıflaması olarak ortaya çıkan demir eksikliği Türkiye’de kadınların yarısından fazlasında görülüyor.
Kadınlarda kanda hemoglobin değerinin 12 g/d’ın altında ölçülmesi demir eksikliğini düşündürüyor ve uzun süreli demir eksikliği bayılma nöbetleri ve geçici hafıza kaybı gibi ciddi rahatsızlıklara yol açabiliyor.
Demir Eksikliği Anemisinin (kansızlık) 10 Belirtisi:
Demir eksikliğine bağlı kansızlık bazı durumlarda belirti göstermez. Demir eksikliği rutin sağlık kontrollerinde yapılan kan tahlillerinde teşhis edilebilir. Demir eksikliğinin belirtileri arasında:
- Cilt solgunluğu,
- Vücutta güçsüzlük, yorgunluk,
- Konsantrasyon bozukluğu,
- Baş ağrısı,
- Ellerde ve ayaklarda uyuşma,
- Sinirlilik hali,
- Kulakların uğuldaması,
- Dudaklarda çatlaklar ve ağız kenarında yaralar,
- Tırnakların çabuk kırılması,
- Saçlarda dökülme sayılabilir.
Demir eksikliğinin ileri derece belirtileri arasında; çarpıntı, toprak veya buz yeme, yavaşlayan tiroit fonksiyonları ve huzursuz bacak sendromu gibi durumlar da görülür. Çocuklarda demir eksikliği belirtilerinde ise karşımıza çocuklarda yürüme-oturma-konuşmasında gecikme, öğrenmede güçlük ortaya çıkabilir.
Kansızlık tanısı nasıl konuyor?
Düzenli olarak yaptırılması gereken kan tahlillerinde kan sayımı, serum demiri, serum ferritin düzeyi gibi tetkiklerin yapılması gerekiyor. Tam kan sayımında düşük kan değeri (hemoglobin) ve hematokrit ile anemi teşhisi konuyor. Aneminin demir eksikliğine bağlı olup olmadığının anlaşılması için ise serum demiri ve serum ferritin tetkikleri gerekiyor.
Nasıl tedavi ediliyor?
Ağızdan demir tedavisine başladıktan 1-2 ay sonra kan değeri (hemoglobin) düzeyi normale dönüyor. Ancak çoğunlukla kemik iliğinde olan demir depolarını doldurmak amacıyla tedaviye bir süre daha devam ediliyor. Damar içerisine veya kas içerisine uygulanabilecek demir ilaçları da ağızdan alıma dayanamayan hastalarda veya ciddi demir eksikliği anemisi olan hastalarda kullanılabiliyor. Tedavi ile birlikte kan sayımı iki ay içerisinde normale dönüyor. Hastalıktan korunmak için kırmızı et, karaciğer, balık, kuru üzüm ve yumurta sarısı gibi demir açısından zengin gıdalar tüketmek gerekiyor.
Folik Asit Anemisi
Folik asit anemisi ise folik asitin emilimini ve metabolizmasını etkileyen alkol ve keçi sütünün fazla kullanılmasıyla ortaya çıkıyor. Bağırsak hastalıkları, ağızdan alınan doğum kontrol hapları, kanser için alınan çeşitli ilaçlar ve sara hastalığı da folik asite bağlı anemiyi tetikliyor.
Tedavi Seçenekleri
Hastalığın teşhisinde büyük kırmızı kan hücrelerinin varlığı ile düşük hemoglobin ve folik asit seviyelerini ortaya çıkarabilecek olan bir tam kan hücresi sayımı yapılıyor ve tedavide folik asit alınması gerekiyor. Folik asit eksikliği beslenmeden kaynaklanmıyorsa, laboratuar testleri kullanılarak altta yatan bir neden olup olmadığına bakılıyor.
Vitamin B-12 Eksikliği Anemisi
Vücutta B-12 vitamininin emilimi midede gerçekleşiyor ve emilim için midenin B-12 asıl faktörü denilen bir maddeyi salgılaması gerekiyor. Bu faktörün eksikliği B-12 vitamin eksikliğine neden oluyor. B-12 vitamini kemik iliğinden kırmızı kan hücrelerinin üretilmesi için gerekiyor. Yetersiz B-12 miktarı anemiye neden oluyor. Bu tarz anemi daha çok hayvan ürünleri yemeyen vejeteryanlarda ve gastrit gibi mide rahatsızlıkları olan kişilerde görülüyor.
Tedavi seçenekleri
B-12 vitamini eksikliği belirtilerinde tam kan hücresi sayımı yapılıyor ve beslenmeye B-12 vitamini eklenerek vitamin seviyesi düzenli olarak ölçülüyor.
