Ağız ve diş sağlığında en çok dikkat edilmesi gerekenler

Ağız ve diş sağlığı konusunda en çok merak edilenler… Dişler günde kaç kez fırçalanmalı? Diş çürümesi neden kaynaklanır? Tartar ve plak temizliği nasıl yapılır? İmplant, ortodonti, porselen lamina hakkında bilinmeyenler…

agiz-dis-sagligi

Bilgi erişimi ve diş hekimliği teknolojilerindeki hızlı artışa rağmen diş çürüğü ve dişeti hastalıkları, halen ciddi bir sağlık sorun olarak mevcudiyetini koruyor…

Gelişen teknolojiye karşın diş çürüğü ve dişeti hastalıklarının ciddi bir sağlık sorunu olarak mevcudiyetini koruduğunu belirten Med Amerikan Tıp Merkezi Diş Hekimi Dt. Mümin Güneş, “Problem plağın dişler etrafında birikmesiyle başlar. Ağızda kalan yiyecek artıklarıyla üreyene bakterilerin zamanla diş çürüğüne veya dişeti hastalığına neden olur. Mükemmel ağız sağlığı ancak etkin plak temizliği ile mümkün. Düzenli fırçalamanın yanı sıra diş aralarının temizliği için diş ipi, ara yüz fırçası ve ağız duşu gibi yardımcı araçlar düzenli kullanılmalı.” diyor.

Diş çürüğü ve dişeti hastalıkları, bakterilerin neden olduğu ve tamamen önlenebilir hastalıklardır. Bu nedenle problemin nereden kaynaklandığını görebilirsek mükemmel bir ağız sağlığı hedefimize ulaşabiliriz.

Problem, plağın (ana yapısını besin artıkları ve bakterilerin oluşturduğu jelimsi beyaz yapı) dişler etrafında birikmesi ile başlar. Bakteriler yiyecek artıklarını kullanarak ürer, hakim bakteri çeşidine göre diş çürüğü ve/veya dişeti hastalığı gelişir. Bu süreçte sabit olan besin ve bakteri varlığıdır. Maalesef, beslenmenin olmaması veya bakterilerin tümden yok edilmesi söz konusu değildir. Bu nedenle diş ve dişeti hastalıkları ile mücadelede odaklandığımız ana nokta plaktır. Mükemmel ağız sağlığı ancak etkin plak temizliği ile mümkün olabilir.

Günde iki kez dişleri fırçalamaya rağmen diş çürüğü oluşabilir.

Diş fırçalama sayısı kadar etkinliği de önemlidir ve çoğunlukla diş fırçalamak, tek başına, modern beslenme alışkanlıkları göz önünde bulundurulduğunda, plak kontrolünü sağlamada yetersizdir. Fırçanın kılları dişlerin arasına ulaşamaz. Ulaşım için zorlandığında veya bastırıldığında dişetlerinde tahriş, çekilme ve dişlerde aşınma görülür. Bu istenmeyen durumlar yaşam konforunu düşürür. Diş aralarının temizliği için diş ipi, ara yüz fırçası ve ağız duşu gibi yardımcı araçlar düzenli kullanılmalıdır.

Ayrıca, dişetinin diş üzerine katlandığı cep adı verilen bir iki milimetre derinliğinde doğal oluşumlar vardır. Gündelik bakım araçları ile bu cepler içerisindeki plağın temizlenmesi fiziki yapısı nedeniyle mümkün değildir. Bu alanda oluşan plağın yılda en az bir kez profesyonel olarak temizlenmesi gerekir. Bu işlemin sıklığı altta yatan diğer sağlık problemlerine göre artabilir. Önemli olan kişiye uygun, plağın kontrol edilebildiği bir program takip etmektir. Diş taşı temizliğine dair yaygın olan bir diğer endişe de dişlere zarar vereceği yönündedir. Bu, maalesef yanlış yerleşmiş bir düşüncedir. Aksine sağlıklı diş ve dişetleri ancak düzenli tartar ve plak temizliği ile mümkündür.

Aynı miktardaki plak her bireyde aynı sonucu doğurmaz.

Plağa verilen tepkide bireysel farklılıklar söz konusudur. Diş yapısı, tükürük miktarı, içeriği ve kıvamı, kullanılan ilaçlar, genel sağlıklı problemleri gibi birçok unsur bu cevabı etkiler. Bu farklılıkları gözeterek, plak kontrolünde mutlaka kişiye özel bir program oluşturmalıdır. Bu da ancak, profesyonel temizlik ile ağız bakım eğitimi ve düzenli kontrollerle sağlanabilir. Bakım alışkanlığı ve idame oluşturulmadan sadece anlık çözüm çabası problemleri erteler. Bu nedenle ağız diş sağlığı açısından düzenli kontrol ve süreklilik çok önemlidir. Diş sert ve yumuşak dokuların bütünlüğünü korumak uygulanabilecek en etkili ve uzun vadeli tedavidir.

Koruma uygulamaları süt dişlerinin sürdüğü ilk günden itibaren başlar.

Dişler henüz sağlıklıyken başlayan kontrollerle problemler önlenir, bir diğer yandan da olumlu davranış pekiştirmesiyle diş hekimi korkusu ve kaygısının önüne geçilir. Sağlıklı süt dişleri, bir nevi, ömür boyu ağızda kalacak sağlıklı daimi dişlerin garantisidir.

Diş beyazlatma uygulamaları

Diş sağlığını elde ettik ama yine de gülüşümüzden memnun değiliz, yapı bütünlüğünü bozmadan neler yapabiliriz, zira birçok alışkanlık dişlerin kötü görünmesine neden olabiliyor. Güncel yaklaşımlarda en çok üzerinde durduğumuz konuların başında dişlerin sağlığını tehlikeye atmadan şekil ve dizilimlerini düzeltmek geliyor. Diş hekimliği teknik ve materyallerindeki gelişmeler sayesinde bu tarz uygulamalar artık çok daha basit. Bu yöntemlerin başında da diş beyazlatma işlemi geliyor. Kimyasal jellerle bir iki saat gibi kısa sürede dişlerin yapısını bozmadan renk değiştirilebiliyor. Ayrıca lazer teknolojileri sayesinde yan etkilerini asgaride tutmak mümkün.

Porselen laminalar

Daha kalıcı renk ve şekil değişikliği için tercih edilen başka minimal bir yaklaşım da porselen laminalardır. Porselen laminalar çok ince kaplamalar olup dişlerinize hiç aşındırmadan veya çok az bir düzeltmeyle uygulanabilir. Dijital fotoğrafçılık, planlama, üç boyutlu tarayıcılar ve porselen işleme üniteleri sayesinde kişinin yüz oranlarıyla uyumlu ideal bir gülüş elde edilebiliyor.

woman teeth and smile. Close up,half with braces

Ortodontik tedavi

Bunlara ilave olarak çapraşık dişlerin düzeltilmesinde hala en etkili koruyucu yaklaşım ortodontik tedavidir. Geleneksel ortodontik tedavi yöntemlerinden farklı olarak teller dişlerin iç kısmına takılıp (lingual ortodonti) hiçbir estetik kaygı oluşturmaksızın dişler düzeltilebilir. Düşük düzeyli çapraşıklıkları da takıp çıkartılabilen şeffaf plaklar ile düzeltmek mümkün. Bu plaklar çok ince olup neredeyse görünmezdir. Gün içerisinde rahatlıkla takılabilirler ve sosyal hayatta bir engel oluşturmazlar.

İmplant tedavisi

Koruyucu ve onarıcı müdahalelerdeki müthiş ilerlemeye karşın maalesef diş kayıpları görülebiliyor. Bu durumların telafisinde implant tedavisi birçok avantajı ile öne çıkıyor. Bunlardan en önemlisi boşluğa komşu dişlerin kesilmesine gerek yok, bu açıdan korumacı bir tedavi olarak değerlendirilebilir. Farklı implant tasarım ve yapı seçenekleri ile zor koşullar altında dahi işlev ve estetik geri kazandırılabilmektedir. 

Dişlerin sürdüğü ilk andan kaybedilmesine kadar birçok koruyucu ve onarıcı tedavi olanağına sahibiz. Ancak, her zaman en iyi tedavi, dişler ve çevre dokularının korunmasıdır. Genel kanının aksine diş ve dişeti hastalıkları tamamen önlenebilir. Bu da etkili plak kontrolü, düzenli diş hekimi ziyareti ve kişiye özel hazırlanmış ağız bakım planlarının takibiyle mümkün.

Diş gıcırdatma nedir? Nasıl tedavi edilir?