Covid-19 aşısı olduktan sonra nasıl davranmalıyız?

Korona virüs (Covid-19) aşısı olduktan sonra nasıl davranmalı, nelere dikkat etmeliyiz?

Covid aşısı

Covid-19 aşısı olduktan sonra nasıl davranmalıyız?

Prof. Dr. Hakan Yaman

Halka açık alanlarda kimin aşılı olduğu belli olmadığı için maske kullanılmalı, eller dezenfekte edilmeli ve sosyal mesafe korunmalıdır. Mümkün olduğunca açık hava olan alanlarda bulunulmalı ve kaçınılmaz ise kapalı ortamda 15 dakikadan daha kısa süreler geçirilmelidir. Mutasyonların daha da kısa sürede bulaşabildiği iddia edilmektedir. Bu nedenle kapalı mekanlarda kalış süresi mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.

Eğer aşılandıysanız, yani bir ay arayla iki doz aşı yaptırdıysanız ve üzerinden iki hafta geçtiyse, durum değişebilir. Aşağıdaki öneriler ülkemizde Biontech aşısı serisini tamamlamış ve bunun üzerinden iki hafta geçirmiş olanlar için önerilmektedir. Ayrıca Dünya Sağlık Örgütü tarafından onay alan diğer aşılar için de geçerli olduğu bildirilmektedir (örn. Moderna, Johnson & Johnson vb.)

Ancak bağışıklık sisteminizi baskılayan ilaçlar kullanıyorsanız aşağıdaki öneriler sizin için geçerli değildir. Aşılanmamış bireyler gibi korunmaya devam etmeniz önerilir.

Herkes aşılı kabul edilirse kapalı mekanda maskesiz ve sosyal mesafeye uymadan bulunmanız mümkündür. Yani kapalı ortamda herkes yukarıdaki aşılar ile aşılı olmalıdır ve aşılamanın üzerinden en az iki hafta geçmiş olmalıdır.

Kapalı ortamda şiddetli Covid-19 riski olan kişilerle görüşmemeniz önerilir.

Açık havada ise düşük riskli ve aşısız bireylerle maske olmadan görüşmeniz mümkündür. Ancak yine de temkinli olunmalıdır. Yüzünüze iyi oturan bir maske kullanılmalıdır. Özellikle iç ve kapalı ortamlarda; farklı evlerden gelen, aşısız bireylerle kapalı ortamlarda buluşma; artmış Covid-19 riski altında olan ya da şiddetli Covid-19 hastalığı olan bir hasta ile birlikte yaşayan birisiyle kapalı ortamda buluşma gibi durumlarda önlemler alınmalıdır. Kapalı ortamda kalabalık toplantılardan kaçınılmalıdır.

Seyahat ederken uçak, otobüs, tren ve diğer taşıtlarda hala maske kullanmalısınız. Aşılı olmanıza rağmen tedbirinizi sürdürmelisiniz.

Tam olarak aşılanmış bireyler yabancı bir ülkeye ayak bastıklarından itibaren (farklı yönerge ile belirtilmediyse) üç gün içinde PCR testi yaptırmalıdırlar.

Aşılanmanıza rağmen Covid-19 belirtisi geliştirdiyseniz ve özellikle geçen günlerde Covid-19 hastaları ile bir temasınız olduysa PCR testi yapılmalıdır ve evde karantinaya alınmalısınız.

Covid-19 ile aşıları konusunda belirlenmeye muhtaç durumlar hala mevcuttur. Özellikle son haftalarda ortaya çıkan mutasyonlara karşı aşıların etkinliği çok iyi bilinmemektedir. Sadece Biontech aşısının İngiliz mutasyonuna karşı etkili olabileceği bildirildi. Diğer mutasyona karşı etkileri henüz pek bilinmemektedir.

Ayrıca, bağışıklığı zayıf olan hastalarda da aşıların etkinliği tam olarak bilinmemektedir. Aşıların bulaştırıcılık (özellikle belirti vermeyen sağlıklı bireylerde) üzerine etkileri ve ne kadar süre ile koruyucu olacakları da henüz tam olarak bilinmiyor.

Kaynaklar:

mRNA aşıları korona virüs ve mutasyonlarında ne kadar etkili?