Gözlükten kurtulma: Lazer göz ameliyatları, göz içi kontakt lensler, akıllı mercekler

• Gözlükten kurtulmada kişiye özel tedavi esastır; her yöntem herkese uygun olmayabilir.
• Lazer ameliyatları (LASIK, PRK, SMILE) en başta gelen seçeneklerdendir.
• Lazer olamayanlar için göz içi kontakt lensler (ICL) önemli bir alternatif sunar.
• 45 yaş üstü kişiler için akıllı mercek uygulamaları uzak ve yakın görüş konforu sağlar.
• Tek bir yöntemle çözüm bulunamadığında hibrit (kombine) yaklaşımlar devreye girebilir.

1- Lazer göz ameliyatları (LASIK, PRK, SMILE)

Gözlüğe alternatif olan tedavilerin en başında lazer geliyor. Lazer tedavisinde gözün saydam tabakası olan korneaya şekil verilerek, kırma kusuru ortadan kaldırılıyor. Gözün damlayla uyuşturulması, ardından lazer cihazıyla göz numarasına uygun planın uygulanması neştersiz, dikişsiz, çok kısa süren bir işlemle gerçekleştiriliyor.

Bu yöntemin avantajları:

• İyileşme hızlı ve kalıcıdır.
• Hastalar çoğu zaman birkaç gün içinde normal yaşantısına döner.

Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Demir bu yöntemin; 18 yaşından büyük, son bir yıldır göz numarası sabit kalmış, kornea yapısı normal olan kişilere uygulandığını belirterek “Ancak keratokonus, ciddi göz kuruluğu, göz tansiyonu gibi sorunları olan hastalara uygulanmıyor. Her hasta için uygun lazer tipi farklı olduğundan, uygun tekniğe, detaylı muayene ve yetkin doktor ile birlikte karar verilmesi gerekir” diyor.

2- Göz içi kontakt lensler (ICL – fakik lens)

Kalıcı lens olarak da tarif edilen göz içi kontakt lenslere dair Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Demir “Lazer olamayanlar için önemli bir seçenek. Özellikle korneası ince olan veya lazerin riskli olacağı hastalarda bu yöntemi öneriyoruz. Gözün içine, doğal mercekle iris arasına, kişiye özel üretilmiş bir lens yerleştiriyoruz. Dışarıdan görünmüyor, rahatsız etmiyor ve çok net bir görüş sağlıyor” diyor.

Bu yöntem için uygun hastalar:

• Yüksek numaralı miyop, hipermetrop veya astigmatı olan hastalar.
• Göz yapısını değiştirmiyor ve istenirse geri alınabiliyor.

Ancak göz içi yapısı dar olan, göz tansiyonu riski bulunan ya da kronik göz hastalığı olanlar için önerilmiyor. Ameliyat sonrası düzenli kontroller, özellikle göz içi basıncını takip etmek gerekiyor.

3- Akıllı mercek (trifokal – edof lens) uygulamaları

45 yaşından sonra pek çok kişi hem uzağı hem yakını görememeye başlıyor ki bu durum doğal bir süreç olarak kabul ediliyor. Bu noktada devreye akıllı lensler giriyor. Katarakt ameliyatına benzer bir işlemle gözün doğal merceği çıkarılıyor, yerine hem uzak hem yakın görmeyi sağlayan özel bir mercek yerleştiriliyor.

Bu yöntem kimlere uygulanır?

• Yakın gözlükten kurtulmak isteyenler.
• Kataraktı başlamış hastalar.
• Lazer için geç kalmış hastalar.

Fakat retina problemi olanlar, diyabetin göze zarar verdiği hastalar için önerilmiyor. Akıllı mercek uygulamasının çok kişisel bir karar olduğuna dikkat çeken Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Demir “Kişinin mesleğine, bilgisayar karşısında geçirdiği süreye, gece araç kullanıp kullanmadığına göre mercek tipi belirlenmelidir. Doğru hasta doğru mercekle buluştuğunda, ömür boyu gözlüksüz bir yaşam mümkündür” diyor. (Bkz. Katarakt tedavisinde akıllı lens/mercek tedavisi nasıl yapılır?)

4- Monovizyon lazer (tek göz yakına ayarlama)

Hem uzağı hem yakını tek mercekle göremeyenler için bu yöntem bir denge kuruyor. Genellikle dominant olmayan göze yakın görme için küçük bir ayar yapılırken, diğer göz uzak görüş için olduğu gibi bırakılıyor. Beyin zamanla bu dengeye alışıyor. Genellikle 40–50 yaş arası hastalar için uygulanıyor. Okuma gözlüğünden kurtulmak isteyen, lazer için uygun gözü olan kişiler bu yöntemle rahatlıyor.

Fakat herkes bu dengeye uyum sağlayamıyor. Bu nedenle işlemden önce mutlaka deneme lensleriyle test yapılması gerekiyor. Uyum sağlayanlarda ise hem kitap okumak hem de araba kullanmak gözlüksüz hale geliyor.

5- Hibrit yaklaşımlar (kombine yöntemler)

Tek bir yöntemle çözüm bulamayan hastalar için lazer ve lens gibi kombine çözümler gerekiyor. Yani gözlükten kurtulma süreci bazen tek hamleyle değil, birkaç yöntemin birlikte uygulanmasıyla gerçekleşiyor. Bu yaklaşımların tamamen kişiye özel olduğuna işaret eden Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Demir şöyle diyor: