Lipödem, görünürde basit bir kilo problemi gibi dursa da özellikle kadınları etkileyen kronik bir rahatsızlık ve hem fiziksel hem de duygusal açıdan yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor. Bu nedenle lipödemli bireyler için özel olarak planlanmış bir beslenme düzeni ve yaşam tarzı yaklaşımı büyük önem taşıyor. Doğru beslenme sayesinde hem şikâyetlerde azalma sağlanabiliyor hem de yaşam kalitesi artırılıyor.
Memorial Ataşehir Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzm. Dyt. Büşra Şen, vücuttaki ödem ve iltihabı azaltmaya yönelik beslenme önerilerinde bulundu.
Ciltteki morarmalar lipödem belirtisi olabilir
Bu hastalık, çoğunlukla kadınlarda deri altı yağ bağ dokusunun anormal dağılımı olarak ortaya çıkıyor ve genellikle morarma, ağrı ve ödemle birlikte görülüyor. Toplumda yeterince bilinmeyen tablo, morarma, ağrı ve geçmeyen ödem gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor ve sıklıkla obezite ya da lenfödemle karıştırılabiliyor.
Uzm. Dyt. Büşra Şen’e göre bu durum yalnızca kilo artışı değil; kronik ödem, ağrı ve iltihap da tabloya eşlik ediyor. Bu yüzden uygulanan beslenme planı klasik diyetlerden farklı. Klasik diyet yöntemleri tek başına etkili olmayabiliyor; vücuttaki yağ dağılım bozukluğuna karşı özel bir diyet destek sağlıyor. Diyetin amacı yalnızca kilo vermek değil; ödemi azaltan, iltihabı baskılayan ve lenf dolaşımını destekleyen gıdalarla bir beslenme planı oluşturuluyor. Hastalığın tanımı için lipödem nedir yazımıza da bakabilirsiniz.
Yeterli protein kas kütlesini koruyor
Bu diyeti yapmak isteyen her kişinin ihtiyaçları, bir uzman kontrolünde metabolizmasına göre belirlenmeli. Dengeli bir diyetle vücudun ihtiyaç duyduğu mikro ve makro besin öğeleri karşılanabiliyor. Yeterli protein alımı kas kütlesinin korunmasını sağlarken tokluk hissini de artırıyor. Yumurta, somon, hindi, yeşil mercimek ve maş fasulyesi yüksek protein kaynaklarına örnek olarak verilebilir.
Lipödem diyetinde antiinflamatuvar besinler
Şeker ile beyaz ekmek ve makarna gibi rafine karbonhidratlar iltihabı artırdığı için bunlardan uzak durulmalı. Yerine karabuğday, kinoa, siyez unlu tahıllar ve siyah pirinç gibi kompleks karbonhidratlar tercih edilebilir.
Yaban mersini, mürdüm eriği, ahududu, zeytinyağı, avokado, mor lahana, brokoli, enginar, pancar, ceviz ve somon gibi fitokimyasallardan zengin antiinflamatuvar besinler diyete daha sık eklenmeli. Zerdeçal, zencefil, sumak, kişniş, biberiye, kekik ve nane gibi antiinflamatuvar baharatlar da herhangi bir mide rahatsızlığı yoksa yemeklere katılabilir. Zerdeçalın içerdiği kurkuminden daha fazla yararlanmak için zerdeçal, piperin içeren karabiberle birlikte zeytinyağında tüketilmeli.
Su, soğuk çorba, ayran ve kefir
Beslenme planının en önemli unsurlarından biri su. Günlük yeterli su tüketimi vücudun hidrasyonunda önemli rol oynuyor; örneğin 70 kilogramlık bir birey günde ortalama 2,5 litre su tüketmeli. Günlük sıvı alımını desteklemek için soğuk çorba, kefir ve ayrandan yararlanılabilir.
Tuz alımını sınırlamak ise vücuttaki sıvı tutulumunu azaltarak şişkinliği hafifletebiliyor. Özellikle salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş ve katkı maddeli ürünlerle tuz içeriği yüksek salça, turşu, tuzlu peynir ve tuzlu zeytini azaltmak faydalı oluyor.
Lipödemsiz bir yaşam için 7 öneri
- Antiinflamatuvar besinler tüketin.
- Tuz tüketimini kısıtlayın.
- Yeteri kadar su için.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Stres yönetimini sağlayın.
- Hazır gıdalar tüketmeyin.
- Bitkisel ağırlıklı beslenmeyi tercih edin.
Antioksidan içerikli pratik bir içecek
Uzm. Dyt. Büşra Şen, evde birkaç malzemeyle hazırlanabilecek bir tarif de öneriyor: 1 su bardağı sade kefir, 5 yaban mersini, 5 aronya ve 1 tatlı kaşığı chia tohumunu blenderdan geçirip her gün tüketebilirsiniz. İsteğe bağlı olarak buz ekleyip sıcak yaz günlerinde serin bir içecek haline getirebilirsiniz. Şen’e göre bu smoothie ödem atmaya yardımcı olurken kilo vermeyi de destekliyor.
Lipödem beslenmesi hakkında sık sorulan sorular
Lipödem nedir?
Çoğunlukla kadınlarda deri altı yağ bağ dokusunun anormal dağılımıyla ortaya çıkan, genellikle morarma, ağrı ve ödemle birlikte görülen kronik bir hastalık. Sıklıkla obezite ya da lenfödemle karıştırılabiliyor.
Klasik diyetler işe yarar mı?
Uzm. Dyt. Büşra Şen’e göre klasik diyet yöntemleri tek başına etkili olmayabiliyor. Amaç yalnızca kilo vermek değil; ödemi azaltan, iltihabı baskılayan ve lenf dolaşımını destekleyen bir beslenme planı.
Hangi besinlerden uzak durulmalı?
Şeker ve rafine karbonhidratlar ile salam, sosis, sucuk gibi işlenmiş ürünler ve tuzu yüksek salça, turşu, peynir ve zeytin azaltılmalı.
Görüş: Uzm. Dyt. Büşra Şen, Beslenme ve Diyet Bölümü, Memorial Ataşehir Hastanesi
Kaynaklar
