Akne, ülkemizde en sık görülen cilt hastalıklarından biri. Genellikle ergenlik sorunu gibi algılansa da son yıllarda yetişkinlerde, özellikle kadınlarda belirgin bir artış gösteriyor: 25 yaş ve üzerindeki her 5 kadından 1’i bu sorunla mücadele ediyor. “Nasılsa geçer” düşüncesiyle ihmal edildiğinde ağrılı kistlere, ciltte kalıcı iz ve leke oluşumuna yol açabiliyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Vildan Şengöz, sorunun mutlaka erken dönemde tedavi edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor: “Tedaviye erken başlanması aknenin şiddetlenmesini ve ciltte kalıcı iz ile leke bırakmasını engelleyebiliyor. Ancak tedaviden başarılı sonuç alınabilmesi için hekimin önerdiği tedavinin aksatılmaması büyük önem taşıyor. Geçmiş yıllarda aknenin cilt ile sınırlı olduğu ve sadece bakım ürünleri veya cilt üzerine sürülen ilaçlarla iyileşeceği düşünülüyordu. Günümüzde ise aknenin sistemik bir metabolizma sorununun parçası olduğu biliniyor. Bu nedenle akne tedavisinde bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi gerekiyor.”
Dr. Şengöz’e göre bu tablonun oluşumunda genetik yatkınlıktan çok hormonal değişimler, inflamasyon ve hatalı yaşam alışkanlıkları sorumlu. Şengöz, bu sorunu tetikleyebilen 7 alışkanlığı anlattı.
Akneye yol açan 7 hatalı alışkanlık
1. Gece 23.00-02.00 arasında uyanık kalmak
Gece geç saatlere kadar uyanık kalmak ciltte sivilceye neden olan etkenlerin başında geliyor. Melatonin hormonu gece 23.00-02.00 saatleri arasında salgılanıyor ve bu zaman diliminde beyin başta olmak üzere bağ dokusunun ve cildin yenilenmesini sağlıyor. Dr. Şengöz, sağlıklı gece uykusunun cildi içten temizlediğini, parlaklık sağladığını, hatta en etkili cilt bakım ürünlerinden bile daha faydalı olduğunu belirtiyor. Bu saat aralığında uyanık kalmak ise cildin doğal onarım sürecini önlüyor ve sivilce oluşumuna zemin hazırlıyor.
2. Kozmetik ürünleri bilinçsizce uygulamak
Bilinçsizce satın alınan yıkama ve peeling ürünleri çoğu zaman cilt bariyerine zarar veriyor. Hekim olmayan kişilerin önerisiyle ürün alan, peelingi sık ve hatalı uygulayan kişilerde en sık görülen sorun cilt pH’ının bozulması. Peeling cildin üst tabakasını aldığı için parlak görünüm sağlasa da koruyucu tabakayı zayıflatıyor. Bariyerini kaybeden cilt bakteriyel enfeksiyonlara açık hale geliyor ve akne gelişebiliyor. Hekim önerisi olmadan kullanılan doğal ürünler de bu nedenler arasında. Konuyla ilgili cilt bakım trendleri ve akne riski yazımıza da göz atabilirsiniz.
3. Siyah noktaları sıkmak
Aknenin ilk evresi genellikle komedon, halk arasındaki adıyla siyah nokta. Bu lezyonların sıkılması veya koparılması, bakterilerin eklenmesiyle süreci şiddetlendiriyor ve derin izlerle sonuçlanabiliyor. Bu nedenle yalnızca komedon sorunu olsa bile dermatoloji uzmanına başvurmak ve hekim önerisiyle uygun bakım ürünleri kullanmak büyük önem taşıyor.
4. Vitamin ve mineral takviyelerini hatalı kullanmak
D vitamini, ferritin, folik asit, çinko ve magnezyum cilt sağlığı açısından büyük önem taşıyor. D vitamini seviyesi 50’nin altına düştüğünde tablonun daha da şiddetlendiği biliniyor; gerekli durumlarda A vitamini ve türevleri de tedaviye eklenebiliyor. Dr. Şengöz, bu takviyelerin doğru zamanda ve doğru dozda alındığında iyileşmeyi desteklediğini ve iz kalma riskini azalttığını belirterek uyarıyor: “Ancak vitamin ve mineral takviyeleri mutlaka kişiye özel değerlendirilmeli. Çünkü yanlış veya yüksek dozda alındıklarında akne oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.”
5. Fazla kahve içmek
Yetişkinlerde aşırı kahve tüketimi, kafeinin idrar söktürücü etkisi nedeniyle hücrelerdeki su ve minerallerin atılımını hızlandırıyor. Zaten yağ oranı yüksek olan cildin iyice nemini kaybetmesine ve sivilce oluşumuna yol açabiliyor.
6. İşlenmiş gıdalar ve şekerli besinler tüketmek
Aşırı işlenmiş paketli gıdalar, şekerli besinler ve trans yağ içeren gıdalar ile proteinden fakir, karbonhidrattan zengin beslenme insülin direncini artırıyor. Ciltte yağ üretimini hızlandıran insülin direnci, akne oluşumuna yol açan ve şiddetini tetikleyen önemli faktörler arasında.
7. Kızartma ve trans yağ tüketmek
Cilt sağlıklı yağlara ihtiyaç duyuyor. Zeytinyağı, ceviz, keten tohumu ve balık gibi omega-3 içeren gıdaların düzenli tüketimi cilt sağlığını destekliyor. Kızartmalar ve trans yağlar ise inflamasyonu artıran ve hormon dengesini bozan etkileri nedeniyle sivilce oluşumuna neden olabiliyor.
Akne hakkında sık sorulan sorular
Yetişkinlerde akne ne kadar yaygın?
25 yaş ve üzerindeki her 5 kadından 1’i akne problemiyle mücadele ediyor.
Akne tedavisi neden erken başlamalı?
Dr. Vildan Şengöz’e göre erken tedavi aknenin şiddetlenmesini ve ciltte kalıcı iz ve leke bırakmasını engelleyebiliyor.
Uykusuzluk akne yapar mı?
Melatonin gece 23.00-02.00 arasında salgılanıyor ve cildin yenilenmesini sağlıyor. Bu saatlerde uyanık kalmak cildin doğal onarımını önlüyor ve akneye zemin hazırlıyor.
Görüş: Dr. Vildan Şengöz, Dermatoloji Uzmanı, Acıbadem Kozyatağı Hastanesi
Kaynaklar
