Şirketler sürdürülebilirlik hedefleri koyuyor ve bütçe ayırıyor, ancak bu hedefleri hayata geçirecek yeşil beceri sahibi çalışanları ne dışarıda bulabiliyor ne de içeride yetiştirebiliyor. COP31 için gözler Kasım’da Antalya’ya çevrilirken, Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF) beş kıtadan 103 sürdürülebilirlik yöneticisiyle yaptığı araştırmaya göre yöneticilerin yüzde 68’i bu alandaki yetkinlik açığını önlerindeki en büyük engel olarak gösteriyor. Yeşil dönüşümün önündeki en büyük engel finansmandan çok yetenek açığına dönüşmüş görünüyor.
Şirket içinde de algı sorunu var
WEF araştırmasına göre dış piyasadaki yetenek açığına şirket içindeki algı sorunu da ekleniyor. Yöneticilerin yüzde 65’i kendi kurumlarında sürdürülebilirliğin hala yalnızca bir uyum ve mevzuat başlığı olarak görüldüğünü belirtiyor. Sürdürülebilirliği şirkete kazanç getiren bir alan olarak gören kurumların oranı ise yüzde 41’de kalıyor.
Yeşil beceri talebi arzdan hızlı büyüyor
LinkedIn’in 84 ülkede bir milyar üyenin verisini inceleyen son Yeşil Beceri Raporu’na göre yeşil yetkinlik gerektiren işe alımlar son bir yılda yüzde 7,7 artarken bu yetkinliklere sahip çalışanların payı yalnızca yüzde 4,3 arttı. Yani talep, arzın neredeyse iki katı hızla büyüyor.
Bu yetkinliğe sahip olanlar iş bulmakta da açık ara önde: İşe alınma oranları sektör genelinden yüzde 46,6 daha yüksek. Üstelik bu kişilerin yüzde 53’ü sürdürülebilirlikle doğrudan ilgisi olmayan pozisyonlara alınıyor. İş gücü piyasasındaki genel beceri uyuşmazlığı için 2026 beyaz yaka trendleri yazımıza da göz atabilirsiniz.
Gençlerin ilgisi yüksek: COP31 gönüllülüğüne 45 bin başvuru
İlgi tarafında bir eksiklik görülmüyor. Rapora göre çalışanların yüzde 43’ü iklim ya da enerji dönüşümüne katkı sağlayan bir işte çalışmak istiyor; Z kuşağında bu oran yüzde 60’a çıkıyor. Bu ilginin en somut göstergesi Türkiye’de görüldü: 5 bin kişilik kontenjanı olan COP31 Gönüllülük Programı’na 154 ülke ve 2 bin 438 üniversiteden 45 binden fazla başvuru geldi; her koltuğa dokuz aday düşüyor. Şirketler yetenek, gençler fırsat arıyor, ancak aradaki beceri boşluğunu henüz kimse dolduramıyor.
“Geleceğin meslekleri kapıda, çalışanlar henüz yolda”
İnsan kaynakları danışmanlık firması Gilda&Partners Consulting Kurucu Ortağı Jilda Bal, yeşil dönüşüm finansman konusu olarak konuşulsa da insan kaynağı tarafındaki engelin çok önemli olduğunu vurguluyor:
“İklim tartışması yıllardır yatırım üzerinden yürüyor, oysa veriler bugün asıl darboğazın nitelikli insan kaynağında olduğunu gösteriyor. Geleceğin mesleklerinin önemli bir bölümü henüz üniversite müfredatlarında, kariyer haritalarında ve şirketlerin görev tanımlarında yok. Karbon muhasebesi, tedarik zinciri sürdürülebilirliği ve iklim riski analizi birer meslek haline geldi ama bu rolleri dolduracak insanlar çoğu zaman işi, işte öğreniyor. Gençlerin ilgisi beklenenin çok üzerinde. Bu ilgiyi kurumların ihtiyaç duyduğu ilgili yeteneğe dönüştürecek yapı ise henüz kurulmadı.”
Çözüm: Yeşil beceriyi kurum içinde geliştirmek
Bal’a göre sürdürülebilirliği tek bir departmanın işi olmaktan çıkarmak gerekiyor: “Yeşil beceriler artık yalnızca sürdürülebilirlik ekibinden beklenmiyor, finans, tedarik, ürün ve insan kaynakları gibi farklı departmanların ekiplerinden de bekleniyor. Dolayısıyla çözüm, dışarıda hazır uzman aramak yerine bu becerileri kurum içinde geliştirmekten geçiyor. Mevcut çalışanını geliştiren, gençlere erken kariyer programlarıyla kapı açan ve sürdürülebilirlik hedeflerini performans sistemine bağlayan kurumlar bu dönüşümde öne geçecektir. COP31’in Türkiye’de toplanmasını bir fırsat olarak değerlendirmek gerekir. Ev sahibi ülke olarak yeşil dönüşümün insan kaynağına da liderlik edebiliriz.”
Sık sorulan sorular
Yeşil beceri nedir?
İklim ve enerji dönüşümüne katkı sağlayan işlerde gereken yetkinlikler. Karbon muhasebesi, tedarik zinciri sürdürülebilirliği ve iklim riski analizi bu alanda öne çıkan meslekler arasında.
Sürdürülebilirlik yöneticilerinin en büyük sorunu ne?
Dünya Ekonomik Forumu’nun araştırmasına göre yöneticilerin yüzde 68’i iş gücündeki yetkinlik açığını en büyük engel olarak görüyor.
Yeşil beceri sahibi olmak işe alımda avantaj sağlıyor mu?
LinkedIn verilerine göre bu yetkinliklere sahip olanların işe alınma oranı sektör genelinden yüzde 46,6 daha yüksek.
Şirketler yeşil beceri açığını nasıl kapatabilir?
Jilda Bal’a göre dışarıda hazır uzman aramak yerine mevcut çalışanları geliştirmek, erken kariyer programları açmak ve sürdürülebilirlik hedeflerini performans sistemine bağlamak gerekiyor.
Kaynaklar
- Dünya Ekonomik Forumu: Chief Sustainability Officers Outlook, Eylül 2026
- LinkedIn: Global Green Skills Report
- COP31 Gönüllülük Programı
