Yurt dışındasınız ve annenizin çorbasının kokusunu ekrandan alıyorsunuz ya da bir filmde gül buketi görüyorsunuz ve aynı anda çiçeklerin kokusunu da alıyorsunuz. Kulağa bilimkurgu gibi geliyor, ama İsveç’teki Karolinska Enstitüsü’nde (KI) çalışan araştırmacılar kokuları dijital olarak göndermeyi şimdiden başardı.

Koku nasıl “gönderiliyor”?
Yöntem şöyle işliyor: Önce bir kokunun içindeki kimyasallar ölçülüyor, sonra bu bilgi dijital bir sinyale çevriliyor. Alıcı tarafta aynı koku, o sinyalden yeniden üretiliyor. Bunun için karşıda “kimya ekranı” denen özel bir cihaz gerekiyor. Yani koku telefonunuzun ya da bilgisayarınızın normal ekranından çıkmıyor.
Mantık, e-posta örneğine benziyor
Projenin arkasındaki isimlerden biri, KI’da koku algısı üzerine çalışan psikoloji profesörü Johan Lundström. Lundström durumu şu benzetmeyle anlatıyor: Ekranı olmayan birine video e-postayla gönderemezsiniz. Koku için de aynısı geçerli. Kokuyu alacak kişinin bir “koku ekranı”na sahip olması gerekiyor.
Tek bir bilim dalının işi değil
Proje farklı alanlardan uzmanları bir araya getiriyor. Projede psikologlar, kimyagerler ve matematikçiler birlikte çalışıyor. Şimdiye kadar üç koku yeniden üretilip gönderilmiş. Hangi kokular olduğunu Lundström söylemek istemiyor, çünkü ekip ABD’li bir teknoloji devine karşı yarışıyor.
Şimdilik üç koku, ama hangileri belli değil
Araştırmacılar şu ana kadar üç farklı kokuyu yeniden oluşturup göndermeyi başarmış durumda. Hangi kokular olduğunu ise açıklamıyorlar. Lundström’ün gerekçesi, ekibin bu alanda ABD merkezli bir teknoloji devine rakip olması. Yani koku dijitalleştirme yarışı, görünüşe göre çoktan başlamış.
Bu bizim için ne anlama gelebilir?
Haberde şimdilik somut bir kullanım alanı belirtilmiyor. Ancak buketin filmde hem görünüp hem koklanması gibi örnekler, teknolojinin eğlence ve medya tarafında nasıl hayal edildiğini gösteriyor. Ürün halen araştırma aşamasında ve kaç kokunun, ne zaman, hangi cihazlarla kullanılabileceği şimdilik belirsiz. Bu çalışma ilerlerse spam filtrelerinin yeni görevi belli: kötü koku taşıyan e-postaları ayıklamak.
Kaynaklar
- Sweden Herald, “Karolinska Institute researchers digitize scents and send them to a screen” (4 Eylül 2026).



