Prostat kanseri için korunma yolları nelerdir?

İleri yaştaki erkeklerin korkulu rüyası haline gelen prostat kanseri için korunmanın etkin yolu erken tanı.

Prostat kanserinden korunma yolları nelerdir? Erken teşhisin önemi!

Prostat kanserinde geç kalmamak için şikayetleri olmasa bile erkekler 50 yaşından sonra, ailesinde prostat kanseri olanlar ise 40 yaşından sonra yılda bir kez kontrollerini yaptırmalılar.



Türkiye İş Bankası iştiraklerinden Bayındır İçerenköy Hastanesi ve Levent Tıp Merkezi Üroloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tayfun Gürpınar özellikle ileri yaş erkeklerin korkulu rüyası prostat hastalıklarında erken teşhisin ve düzenli kontrollerin hayat kurtarıcı olduğunu vurgulayarak, uyarılarda bulundu:


  • Her erkekte bulunan bir salgı bezi olan prostat, erkek sağlığı açısından büyük önem taşır. Prostat mesanedeki idrarı dışarı boşaltan üretra dediğimiz idrar yolunun, mesaneye yakın kısmını çepeçevre sarar ve yaklaşık 18 – 20 gram ağırlığındadır. Bu anatomik özelliği nedeniyle, büyümesi sonucu idrar yolunun bir kısmına baskı yapar ve şikayetlere yol açar.
  • Prostat, meninin sıvı kısmının oluşumuna katkı sağlar. Seminal kese ile birlikte meni hacminin yüzde 95’i prostat tarafından oluşturulur.
  • Prostat hastalıkları başlıca 3 gruba ayrılır: Prostat enfeksiyonları, iyi huylu prostat büyümesi ve prostat kanseri. Prostat enfeksiyonları her yaş grubunda görülür ancak iyi huylu prostat büyümesi ve prostat kanseri çoğunlukla ileri yaş grubunun hastalığıdır.

Baba ve erkek kardeşler de varsa dikkat

  • İyi huylu prostat büyümesi, ilerleyen yaşa bağlı hormonal değişimler sonucu oluşur. Prostat kanserinde ise ailesinde prostat kanseri olanlar daha fazla risk altındadır.
  • Prostat büyümesi idrar yakınmalarına yol açar. Sık idrara çıkma, geceleri idrara kalkma, idrar yapma ve idrar başlatmada güçlük, idrar bittikten sonra damla damla idrar gelmesi, idrar gücünde azalma, idrarı tam boşaltamama hissi, kanlı idrar yapma gibi belirtiler görülebilir. Tedavi edilmezse böbrek yetmezliğine varan ciddi sorunlar ortaya çıkabilir.

Şikayet olmasa da düzenli kontrol

Prostat kanserinden korunma yolları nelerdir?

  • İyi huylu büyüme, prostatın idrar yolunu çevreleyen iç kısmında oluşur ve idrar yolunun sıkışmasına yol açar. Ancak prostat kanseri genellikle prostatın idrar yolunu çevreleyen kısmına uzak dış kısmından gelişir. Dolayısıyla idrar yakınmalarına erken dönemde yol açmayabilir. Bu nedenle prostat kanserinin erken tanısında, şikayet olmasa bile yapılan düzenli kontroller büyük önem taşır.
  • Prostat hastalıklarından korunma yöntemi bulunmadığından, erkeklerin düzenli kontrollerini aksatmamaları gerekir. Prostat kanserinin erken tanısı açısından; şikayet olmasa bile 50 yaşından sonra, ailesinde prostat kanseri olanlarda ise 40 yaşından sonra düzenli kontrollerini yaptırmalı.

PSA Değerleri önem taşır

  • Prostat hastalıklarının tanısında kullanılan yöntemler şöyle sıralanabilir: İdrar tetkiki, böbrek fonksiyonlarını değerlendirilmesi, Kreatinin, BUN, PSA gibi laboratuvar tetkikleri, idrar yolları ultrasonografisi, idrar akım hızı ölçümü, idrar yaptıktan sonra mesanede kalan idrar miktarı,
  • Multiparametrik prostat MR’ı, PET CT, MR bulguları eşliğinde yapılan biyopsiler.
  • Prostat hastalıklarının teşhisinde önemli bir yere sahip olan PSA (Prostat Spesifik Antijen); prostat epitel hücrelerinden salgılanan protein yapısında bir maddedir. Meninin sıvılaşmasını sağlar. Prostat hücrelerinin yapısı bozulduğunda kandaki seviyesi artar.

Erken tanı hayat kurtarır

  • PSA; özellikle prostat kanserinin tanısında, tedavi planlamasında ve tedavi sonrası izlemde eşine az rastlanır bir başarı ve yaygınlıkta kullanılmış bir tümör belirtecidir. Erken tanı, diğer kanserlerde olduğu gibi hayat kurtarıcıdır. PSA değeri 1 ng/ml nin altında olanlarda ileride prostat kanseri gelişmesi riski çok düşüktür.
  • Genel olarak 50 yaşından sonra yıllık PSA kontrolleri ve prostat muayenesi önerilir. Prostat kanserine erken tanı konulmasında, kişinin önceki yıllardaki PSA değerlerinin biliniyor olması önem taşır. PSA değerlerinde ani bir artış oluyorsa bu dikkate alınmalı. PSA’nın yaşa göre normal değerleri değişir.
  • PSA; prostat kanseri dışında prostat enfeksiyonları, iyi huylu büyümelerinde de yükselebilir. Çok yüksek PSA düzeylerinde, akut bir enfeksiyon yoksa prostat kanserinin ilerlemiş olduğu tahmin edilebilir.
  • PSA nın yaygın kullanımına karşın prostat kanseri olgularının %20-25 inde PSA değerlerinin normal sınırlarda olduğu görülmüştür. Bu nedenle pro PSA, Prostat health indeks gibi yeni tetkik ve yöntemler ve multiparametrik MR kullanımı prostat kanseri tanısında daha çok kullanılmaktadır.

Prostat hastalıklarında tedavi yöntemleri

  • Prostat hastalıklarından iyi huylu prostat büyümesi; ilaç ve cerrahi seçeneklerle tedavi edilebilir. İlaçlarla tedavinin yeterli olmadığı durumlarda TUR-P (prostatın transüretral rezeksiyonu), iyi huylu prostatın cerrahi tedavisinde altın standart olarak kabul edilen bir yöntem. Yeni bir teknoloji olan plazmakinetik TUR sistemi ile yapılan bu işlem, güvenli bir operasyon olanağı ve yüksek hasta memnuniyeti sağlar. Kapalı olarak uygulanan diğer bir yöntem ise green-light, red-light gibi prostatın lazerle tedavisidir. Açık prostat ameliyatı günümüzde yalnızca çok büyük prostatlarda nadiren uygulanır
  • Prostat kanserinin tedavisi, hastalığın evresine göre farklılık gösterir. Prostata sınırlı (lokalize) hastalığın tedavisinde cerrahi ve radyoterapi (ışın) tedavisi seçenekleri uygulanır. Cerrahi yöntem radikal prostatektomi olarak adlandırılır. Radikal prostatektomi açık veya robotik yöntemle yapılabilir. Radyoterapide ise eksternal radyoterapi ya da brakiterapi seçenekleri uygulanır. Prostat kanseri metastaz yapmış ise hormon tedavisi ve kemoterapi tedavileri uygulanır. Hormon tedavisinde, testosteron hormonunu baskılamak ve bu yolla kanserin ilerlemesini yavaşlatmak amaçlanır.

Prostat kanserinde erken teşhisin önemi


Editor
İndigo Dergisi Haber Merkezi | İndigo Dergisi, 18 yıldır yayın hayatında olan bağımsız bir medya kuruluşudur. İlkelerinden ödün vermeden tarafsız yayıncılık anlayışı ile çalışmaktadır. 2005 yılında kurulan İndigo Dergisi, indigodergisi.com web sitesi üzerinden tamamen dijital ortamda günlük yayın yapmaktadır. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet haber dergisi olmakla birlikte, tüm yayın kadrosu ve okurlarıyla birlikte sürekli gelişmektedir. İndigo Dergisi’nin amacı; gidişatı ve tabuları sorgulayarak, kamuoyu oluşturarak farkındalık yaratmaktır. Vizyonu; okuyucularında sosyal sorumluluk bilinci geliştirerek toplumun olumlu yönde değişimine katkıda bulunmaktır. Temel değerleri; dürüst, sağduyulu, barışçıl ve sosyal sorumluluklarının bilincinde olmaktır. İndigo Dergisi, Türkiye’nin saygın İnternet yayınlarından biri olarak; iletişim özgürlüğünü halkın gerçekleri öğrenme hakkı olarak kabul etmekte; Basın Meslek İlkeleri ve Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’ne uymayı taahhüt eder. İlaveten İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni benimsemekte ve yayın içeriğinde de bu bildiriyi göz önünde bulundurmaktadır. Buradan hareketle herkesin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin eşitliğine ve özgürlüğüne inanmaktadır. İndigo Dergisi, Türkiye Cumhuriyeti çıkarlarına ters düşen; milli haysiyetimizi ve değerlerimizi karalayan, küçümseyen ya da bunlara zarar verebilecek nitelikte hiçbir yazıya yer vermez. İlkelerinden ödün vermeyen şeffaf yayıncılık anlayışını desteklemektedir. Herhangi bir çıkar grubu, örgüt, ideoloji, politik veya dini; hiçbir oluşumun parçası değildir. Köşe yazarlarımızın yazdıkları fikirler, kendi özgür düşünceleridir; İndigo Dergisi yayın politikası dahilinde değerlendirilir ve yayın ilkeleri ile çelişmediği müddetçe, düşünce ve ifade özgürlüğünü teşvik ederek yayına alınır. İndigo Dergisi, sunduğu tüm bilgilerin doğruluğunu teyit ve kontrol eder; bu bilgilerin geçerliliğine son derece önem verir.