Yeni medya okuryazarı olmaya hazır mıyız?

Kimdir bu yeni medya okuryazarı? Okuyucu, izleyici ve dinleyici olayları nasıl değerlendirecek? Kamuoyu nasıl oluşacak? Gerçekler nerede? Kamuoyuna kimler yön veriyor?

Yeni medya okuryazarı olmaya hazır mıyız?

Yeni medya okuryazarı olmaya hazır mıyız?

İletişim teorileri çerçevesinde, gündemi belirleyerek kanaatlerimizi şekillendiren en önemli güçlerden biri medya olarak kabul ediliyor. Okul, aile, çevre gibi faktörlerden gelen iletiler, medyadan gelenlerle aynı paraleldeyse, bireyin etkilenme gücü daha da şiddetli oluyor.

Her gün mesaj, ya da haber, bilgi ve program bombardımanı altındayız. Bu mesajlar nereden geliyor? Gazetelerden, dergilerden, TV programlarından, Radyo-TV’lerden, ajans bültenlerinden ve internet gibi platformlardan yığınla enformasyona maruz kalıyoruz. Bunların yansız ve objektif olduğunu kim söyleyebilir?

Mesajlar birçok kişinin seçiminden ya da denetiminden geçiyor. Bazı olayları hiç medyaya yansıtmıyor, görmezden geliyorlar. Bazıları abartılarak ön plana çıkartılıyor, bazıları saptırılıyor. Bazıları göze görünmeyecek ya da hiç dikkati çekmeyecek bir biçimde küçültülüyor. Her bir gazete ya da TV kanalı haberi kendine göre küçültüyor, büyütüyor ya da yok ediyor.

Medyanın bize sunduğu dünya, gerçeğin kendisi olmayabilir. Medya mesajlarının doğru algılanması temeline oturan ‘medya okuryazarlığı’ her ülkenin gündeminde olmalıdır.

Peki, bu karmaşa içinde okuyucu, izleyici ve dinleyici olayları nasıl değerlendirecek? Kamuoyu nasıl oluşacak? Gerçekler nerede? Kamuoyuna kimler yön veriyor? Hangi çıkar grupları? Dış güçler mi? Çokuluslu ortaklıklar mı?

Yalnız biz değil, tüm ülkelerde buna benzer durumlar var. Bazı yerlerde finans güçleri toplumlara yön veriyorlar bazı yerlerde yönetimi ele geçirmiş olan kişiler, diktatörler ve cuntalar bazı yerlerde de dış güçler toplumlara bir yol haritası çiziyorlar.

Medya, yani basın, radyo ve televizyon eğitimde yardımcı bir araç olarak kullanılıyor. Yani, gazetede ve dergilerde çıkan yazılardan, radyolarda ve televizyonlarda yapılan konuşmalardan ve yayınlanan programlardan ilk ve orta öğretimde genel kültür dallarında ve özellikle, tarih, coğrafya, yurt bilgisi, Türkçe ve sosyoloji derslerinde yararlanılıyor.

Yeni medya okuryazarlığının ilk adımı ne olmalı? Ne yapılmalı?

Medya masaya yatırılarak incelenmelidir. Haber kaynakları araştırılmalı, kesinlik kazanana dek yargıya varılmaması gerekmektedir. Çeşitli kaynaklara gören gelen haberler birbirleriyle karşılaştırılmalıdır. Haberi ya da programı oluşturan mekanizmalar araştırılmalıdır. Bunlara yön veren eğilimler ya da çıkarlar saptanmalı ve halkta eleştirel bir bakışın oluşturulması gerekmektedir.

Temel İlkeler

İngiltere, Avustralya, Kanada ve ABD’de medya okuryazarlığı eğitimcileri birtakım ilkeler konusunda uzlaşmaya varmışlardır.

1- Medya mesajları itinayla seçilmiş, düzenlenmiş, gözden geçirilmiş ve kurgulanmış yapılardır. Her ne kadar gerçek gibi görünse de bize sergilediği dünya gerçek olan değil, gerçeğin medya tarafından temsil edilmiş biçimidir.

2- Medyanın bize dünyanın sunuş biçimiyle medya tüketicilerin dünyayı algılayışı arasında sıkı bir ilişki vardır.

3- Medya iletileri bünyesinde değer ve ideolojileri barındırır.

4- Medya mesajları, ekonomik, sosyal, siyasal, tarihsel ve estetik bağlamlar içerisinde üretilir.

5- Medya iletileri, insanların sosyal gerçekliği kavramalarını sağlar.

Medya okuryazarlığının demokrasi, yurttaşlık bilinci ve siyasal katılımı teşvik etme, ırk, sınıf ve toplumsal cinsiyet ayrımcılığını asgariye indirme ve eğitim düzeyini iyileştirme gibi mutlak hedefleri vardır ve olmalıdır.

Peki bizler yeni medya okuryazarı olmaya hazır mıyız?

Markalar açısından sosyal medya kullanımı neden önemli?

PAYLAŞ
Önceki yazıTürkiye’de bir ilk: Kimi ararsanız Cumhurbaşkanı Erdoğan çıkıyor
Sonraki yazıDemir Leydi Meral Akşener, Erdoğan’a meydan okumaya hazırlanıyor
Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde 1995 yılında doğdum. On sekiz yaşımda Kocaeli Üniversitesi’ni kazanıp iyi bir iletişimci olma yolunda ilk adımımı attım ve nihayet 2017 yılında fakülteden mezun oldum. Aynı zaman da Anadolu Üniversitesi'nde İK Yönetimi okuyorum. Popüler kültürün gerekliliğine inanırım, müzik hayatımın bir öğünüdür. Dizi ve film kültürünün yanı sıra mobil çevrimiçi oyunlara yeteneğim var. Aldığım senaryo atölyesi eğitimi ile birlikte senaryo yazmak benim için bir hobi haline geldi. Daha önce yerel bir gazetede yazmış olduğum köşe yazıları ile birlikte kendimi geliştirme fırsatım oldu. Daha sonra uluslararası ilişkiler ve dünya tarihi hakkında çevrimiçi bir haber sitesinde yazılar yazdım. Duyarlı bir kitle ile birlikte birçok sosyal sorumluluk projesine imza attım. Gerçek bir iletişim uzmanı olma yolunda ilerlerken inancın, sabrın, çalışmanın ve kararlılığın sihrine inanıyorum.