İnme tedavisi, dakikalarla yarışılan ve erken tanı ile hızlı müdahalenin sonucu doğrudan belirlediği bir süreç. Dünya genelinde her yıl 12-15 milyon, Türkiye’de ise yaklaşık 150 bin kişi inme geçiriyor. İnme, ülkeye göre değişmekle birlikte dünyada ölüm nedenleri arasında 2. ile 5. sırada yer alıyor. Erken tanı, hızlı müdahale ve modern tedavi uygulamaları sayesinde hem hayati risk azalıyor hem de kalıcı hasarların önüne geçilebiliyor.
Memorial Şişli ve Göztepe Hastaneleri Nörorehabilitasyon ve Robotik Fizik Tedavi Merkezi Başkanı Prof. Dr. Engin Çakar, bu yıl beşincisini düzenlediği Mucize Organ Beyin Sempozyumu’nda inme konusunda önemli açıklamalarda bulundu. Sempozyumda inme geçiren hastalar da iyileşme süreçlerini anlattı.
İnme tedavisi neden zamanla yarışır?
İnme, beyne giden kan akımının tıkanması ya da beyin damarlarında meydana gelen kanama sonucu gelişen, ani başlayan, acil müdahale gerektiren ve hayati risk yaratabilen bir rahatsızlık. İnme geçiren kişilerde vücutta güç kaybı, uyuşma, konuşma ya da anlama güçlüğü gibi belirtiler aniden ortaya çıkıyor. İnmenin belirtileri ve nedenleri hakkında bilgi sahibi olmak, bu yüzden hayati önem taşıyor.
Bazı sinirsel felç bulguları geri döndürülebilir olsa da uygun ve hızlı tedavi sağlanmadığında çoğu zaman kalıcı hasar gelişebiliyor. İnme gibi erken müdahale gerektiren bir diğer durum olan beyin hasarları ise travmalar, beyin tümörleri ve kalp durmasına bağlı olarak beynin oksijensiz kalmasıyla ortaya çıkıyor. Hastalıkların zamanında tedavi edilmesi hem yaşam şansını artırıyor hem de kalıcı sakatlık riskini belirgin şekilde azaltabiliyor.
Yürüme robotlarıyla inme tedavisi: Felçli hastalar yeniden ayağa kalkıyor
Felçli hastaların erken dönemde yapılan müdahaleyle yatağa bağımlılıktan kurtulması mümkün olabiliyor. Son yıllarda inme ve beyin hasarı tedavisinde yaşanan gelişmeler, hastaların yaşam kalitesini artırıyor ve bağımsız hareket edebilme potansiyellerini iyileştiriyor.
Fizik tedavi ve rehabilitasyon hekiminin liderliğinde şu uzmanlardan oluşan bir ekip kişiye özel tedavi planlıyor:
- Fizyoterapist
- Ergoterapist
- Konuşma-yutma terapisti
Çeşitli fizik tedavi yöntemleri, nörorehabilitasyon teknikleri ve el-kol ile yürüme robotları sayesinde hastalara hem yürüme yetisi yeniden kazandırılıyor hem de ince motor becerileri geri getirilebiliyor. Böylece hastaların önemli bir bölümü yatağa bağımlılıktan kurtularak kısmi ya da tam bağımsızlığa kavuşuyor.
“İnme benim miladım oldu”
Memorial Göztepe Hastanesi Konferans Salonu’nda düzenlenen sempozyum, inme geçiren hastaların hikâyeleriyle büyük ilgi gördü. 16 yaşında inme geçirerek uzun süre yatağa bağımlı kalan, Prof. Dr. Engin Çakar ve ekibinin tedavi uygulamalarıyla yeniden hayata dönen Sude Yılmaz, hayatını inmeden önce ve sonra olarak ikiye ayırdığını söyledi. İki kez beyin kanaması geçiren ve bugün 22 yaşında olan Yılmaz, o günü şöyle anlattı:
“Daha öncesinde ara ara başım ağrıyordu; o gün arkadaşlarımdan ilaç almıştım. Daha sonra eve geldim. Normal bir baş ağrısı sandığım için hastaneye gitmeyi hiç düşünmemiştim. O gün sınavıma çalışıyordum, ailem dışarıdaydı. O sırada başım aniden çok şiddetli ağrımaya başlamış. Bu kısmı hatırlamıyorum. Normalde hiçbir ağrı için komşuya gitmem ama o gün komşumuza gidip ‘Başım çok ağrıyor, bu normal değil. Beni hastaneye götürün.’ demişim. Hastaneye vardığımızda baygınmışım ve beyin kanaması geçirmeye başlamışım.”
İlk kanama durdurulduktan sonra kendini iyi hissettiğini, ancak ikinci kanamanın hayatını değiştirdiğini anlatan Yılmaz, “Yürüyemiyor, göremiyor, hareket edemiyor; hayatla ilgili tüm fonksiyonlarımı kaybetmişim. Kendimi bile tanımıyordum, ailemi de tanımıyordum” dedi. Yeniden yürümeyi, konuşmayı, görmeyi ve kendini tanımayı öğrendiği uzun bir süreç yaşadığını belirten Yılmaz, “Özel nörorehabilitasyon programı ve robotik fizik tedavinin ve doktorlarımızın desteği sayesinde bugün buradayım. Bu süreçte mücadele eden herkese söylemek istediğim şu: İnme başlangıçta bir yaşam mücadelesi iken sonrasında ise özgürlük savaşıdır. Yenilgiyi bekleyen değil, kazanmak için savaşmayı seçen olun” diye konuştu.
“Kimse umudunu kaybetmesin”
Sempozyumda deneyimini paylaşan bir diğer hasta 52 yaşındaki Armağan Erdoğan oldu. Erdoğan, 2018 yılının Ağustos ayında iş yerinde başı ağrımaya başladıktan kısa süre sonra bayıldığını, beyin kanaması geçirdiğini öğrendiğini ve hemen ameliyat edildiğini anlattı. Yaklaşık yirmi gün yoğun bakımda kalan Erdoğan, eylül başında ikinci bir beyin kanaması geçirdi.
“Uzun bir yoğun bakım döneminin ardından robotik fizik tedavi ile rehabilitasyon kliniğinde özel nörorehabilitasyon tedavisi almaya başladım. Aralık ayında elimde bastonla yürüyebilir hâle gelerek tedavimi tamamladım. Şimdi hayatıma devam edebiliyorum ve yardımsız, bastonsuz özgürce yürüyebiliyorum; kendi işlerimi yapıyorum, evime bakabiliyorum, araba kullanabiliyorum. Geçen yaz yüzmeye başladım. Bunlar benim için çok büyük adımlar. Hiç kimse vazgeçmesin. Çünkü bu tedavi mümkün. Bence kimse umudunu kaybetmesin, tedaviye inansın ve bununla sonuna kadar mücadele etsin.”
İki hastanın hikâyesi de baş ağrısıyla başladı. Hangi baş ağrısının ciddiye alınması gerektiğini şiddetli baş ağrısı ve beyin kanaması yazımızda bulabilirsiniz.
İnme tedavisi hakkında sık sorulan sorular
İnme belirtileri nelerdir?
İnme geçiren kişilerde vücutta güç kaybı, uyuşma, konuşma ya da anlama güçlüğü gibi belirtiler aniden ortaya çıkıyor.
İnme tedavisi neden erken başlamalı?
Bazı sinirsel felç bulguları geri döndürülebilir olsa da uygun ve hızlı tedavi sağlanmadığında çoğu zaman kalıcı hasar gelişebiliyor. Zamanında tedavi hem yaşam şansını artırıyor hem de kalıcı sakatlık riskini belirgin şekilde azaltabiliyor.
İnme sonrası rehabilitasyonda hangi uzmanlar görev alır?
Fizik tedavi ve rehabilitasyon hekiminin liderliğinde fizyoterapist, ergoterapist ve konuşma-yutma terapisti kişiye özel planlanan tedaviyi birlikte yürütüyor.
Görüş: Prof. Dr. Engin Çakar, Nörorehabilitasyon ve Robotik Fizik Tedavi Merkezi Başkanı, Memorial Şişli ve Göztepe Hastaneleri
Kaynaklar
