Hemoroid, halk arasında basur olarak bilinen ve kadınların da erkeklerin de büyük bölümünde görülen yaygın bir sorun. Ancak belirtileri kolon ve rektum kanseri gibi ciddi hastalıkların belirtilerine benzediği için uzman hekim muayenesi ve bazı tetkikler hayati önem taşıyor. Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı’ya göre vakaların yüzde 80’inde hastalar kanser ile hemoroidi karıştırıyor.
Op. Dr. Yalı, hafif dereceli vakalarda ameliyat seçeneğinden önce yaşam tarzı değişikliklerinin şikâyetleri hafifletebildiğini belirtiyor.
Hemoroid toplumda bir tabu gibi görülüyor
Anal kanalda doğal olarak bulunan damarlı yastıkçıklar, vücutta dışkı kontrolüne yardımcı oluyor. Bu yapılar şiştiğinde ya da iltihaplandığında ortaya çıkan duruma basur deniyor. Yalı’ya göre basur toplumda bir tabu; utanma duygusu nedeniyle vakaların büyük bölümünde erken teşhis mümkün olmuyor. Kaşıntı ve rektal kanamayla başlayan tabloyu hastalar çoğu zaman tuvalette fark ediyor; şişmiş damarlar ağrıya da neden olabiliyor.
İki çeşidi bulunuyor:
- Dış hemoroidler: Anüs çevresindeki derinin altında oluşuyor ve dışarı doğru çıkıntı yapıyor. Şişmiş kan damarları ya da sert yumrular şeklinde görüldüğü için daha belirgin.
- İç hemoroidler: Rektumun içinde oluşuyor. Hastalar genellikle dışkıda kan gördüklerinde ya da şişlik anüsün dışına taşacak kadar büyüdüğünde fark ediyor.
Basura yol açan 7 yaygın neden
- Kronik kabızlık ya da ishal
- Dışkılama sırasında zorlanma
- Aşırı kilo
- Tuvalette uzun süre oturma
- Gebelik
- Lif oranı düşük beslenme
- Düzenli olarak ağır kaldırma
Bu nedenler anüs çevresindeki damarların basınç altında gerilmesine, şişmesine ve kabarmasına yol açıyor. Alt rektumdaki bu artan basınç basur oluşumundan sorumlu tutuluyor. Tuvalet alışkanlıklarının etkisi için tuvalette uzun süre oturanlar dikkat yazımıza da göz atabilirsiniz.
Hemoroidle karıştırılan 4 sorun
Anüs, rektum ve kolon kanserleri: Rektum yakınında ortaya çıkabilen bu kanserlerin belirtileri basura benziyor. 40 yaş sonrasında yaygın görülen rektum ve kolon kanserinin erken evrede tespiti hayati önem taşıyor; düzenli taramalarla kolorektal kanserlerle mücadele edilebiliyor. Bu tümörler bazen iyi, bazen kötü huylu olabildiği için doğru teşhis çok önemli. Tarama hakkında kolon polipleri ve kolonoskopi yazımızı da okuyabilirsiniz.
Anal fissürler: Anal kanalın iç yüzeyinde, dışkılama sırasındaki travma nedeniyle oluşan yırtıklar. Ağrının eşlik ettiği bu yırtıklarda kanama görülebiliyor. Fissür bir doku yırtılmasıyken, basur alt rektumdaki doku yastıklarının zayıflamasından kaynaklanıyor. Fissürler için yeterli su alımı ve lifli beslenme öneriliyor.
Kolon polipleri: Çoğunlukla yaş ilerledikçe kolon ya da rektumun iç yüzeyinde oluşan, kanserli olmayan büyümeler. Ailesel ya da kalıtsal faktörlere bağlı olabiliyor; polipleri olan hastalar benzer ağrı ya da rektal kanama yaşayabiliyor.
Divertiküloz ve divertikülit: Sindirim sisteminin iç yüzeyinin küçük bölgelerinin zayıflamasıyla bağırsakta dışa doğru küçük keseler oluşması. En sık kolonda görülüyor ve perforasyon, kanama, apse ya da darlık gibi bir komplikasyon olmadıkça belirti vermiyor; bu yüzden basurla karıştırılabiliyor.
Makat bölgesindeki şikâyette önce cerraha muayene
Op. Dr. Yalı’ya göre makat bölgesinde herhangi bir sorun yaşandığında öncelikle bir cerraha muayene olmak önemli. Muayene, ileride çıkabilecek sorunların ve gecikmiş teşhisin önüne geçiyor.
Hemoroid hakkında sık sorulan sorular
Hemoroid nedir?
Anal kanalda doğal olarak bulunan damarlı yastıkçıkların şişmesi ya da iltihaplanmasıyla ortaya çıkan durum; halk arasında basur olarak biliniyor.
Hemoroid hangi hastalıklarla karıştırılır?
Op. Dr. Ali Can Yalı’ya göre anüs, rektum ve kolon kanserleri, anal fissürler, kolon polipleri ve divertiküler hastalık benzer belirtiler verebiliyor.
Hemoroid neden olur?
Kronik kabızlık ya da ishal, dışkılarken zorlanma, aşırı kilo, tuvalette uzun süre oturma, gebelik, lifsiz beslenme ve düzenli ağır kaldırma başlıca nedenler arasında.
Görüş: Op. Dr. Ali Can Yalı, Genel Cerrahi, Memorial Kayseri Hastanesi
Kaynaklar
