Akıllı mercek seçimi, katarakt cerrahisini yalnızca bulanıklaşan merceğin değiştirilmesi işlemi olmaktan çıkarıp kişiye özel bir görme planlamasına dönüştürüyor. Günümüzde birçok hasta, ameliyat sonrası günlük yaşamında daha konforlu görmeyi hedefliyor. Uzmanlara göre ise burada belirleyici olan en gelişmiş lensi değil, kişiye en uygun lensi seçmek.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi’nden Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Taşar, mercek seçiminde tek tip yaklaşımın doğru olmadığını, hastanın yaşam alışkanlıkları ve göz yapısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Monofokal lensler hâlâ etkili ve güvenilir bir seçenek
Katarakt ameliyatlarında uzun yıllardır kullanılan monofokal göz içi lensler, tek odakta net görüş sağlamayı hedefliyor. Bu mercekler çoğunlukla uzak mesafeyi düzeltiyor; hastalar yakın görme için gözlük kullanmaya devam edebiliyor.
Op. Dr. Taşar, standart lenslerin bugün de birçok hasta için uygun olduğunu söylüyor: “Gece görüş kalitesi öncelikli olan, gözlük kullanımından rahatsız olmayan veya ek göz hastalığı bulunan hastalarda monofokal lensler başarılı sonuçlar sağlayabilir.”
Akıllı mercek seçimi yaşam tarzına göre planlanmalı
Teknolojinin ilerlemesiyle multifokal ve trifokal gibi farklı optik tasarımlara sahip lensler yaygınlaştı. Bu mercekler uygun hastalarda birden fazla mesafede görme konforunu artırmayı hedefleyebiliyor.
Taşar’a göre kritik nokta, en uygun merceği belirlemek: “Akıllı mercek planlamasında hastanın gece araç kullanıp kullanmadığı, bilgisayar başında geçirdiği süre, kitap okuma alışkanlığı ve mesleki ihtiyaçları mutlaka sorgulanmalıdır. Her optik tasarım her yaşam tarzına aynı faydayı sağlamaz.” Konunun ayrıntıları için katarakt cerrahisinde kişiye özel mercek seçimi yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ekran kullanımı ve gece sürüşü lens tercihini etkiliyor
Dijital ekran maruziyetinin artması, mercek planlamasında orta mesafe görüşünü önemli hale getiriyor. Özellikle gün içinde uzun süre bilgisayar kullanan kişilerde bu ihtiyaç belirleyici olabiliyor.
Gece sürüşü yoğun olan kişilerde ise farklı bir değerlendirme gerekiyor: “Bazı hastalarda gece ışık hassasiyeti önemli olabilir. Bu nedenle gece aktif araç kullanan kişilerde mercek seçimi daha dikkatli yapılmalı, beklenti ve olası görsel etkiler ameliyat öncesinde ayrıntılı şekilde konuşulmalıdır.”
Her hasta akıllı mercek için uygun aday olmayabilir
Op. Dr. Taşar, bazı hasta gruplarında daha dikkatli planlama gerektiğini vurguluyor: “Retina hastalıkları, düzensiz kornea yapısı veya bazı yüzey problemleri bulunan bireylerde mercek tercihi kişiye özel değerlendirilmelidir.” Şu durumlarda uygunluk bireysel olarak değerlendiriliyor:
- Retina hastalığı bulunanlar
- Keratokonus gibi kornea düzensizliği olanlar
- İleri derecede kuru göz problemi yaşayanlar
- Daha önce kornea ve retina cerrahisi geçirmiş olanlar
- Gece görüş hassasiyeti yüksek olan ve yoğun gece araç kullanan kişiler
- Görme beklentisi ile göz yapısı arasında uyumsuzluk bulunan hastalar
Kornea düzensizliği hakkında keratokonus hastalığı nedir yazımızı da okuyabilirsiniz.
Başarı için doğru hasta ve doğru lens eşleşmesi şart
Katarakt cerrahisinde başarı, ileri teknoloji ile doğru hasta beklentisinin birleştiği noktada başlıyor. Trifokal göz içi lensler uygun vakalarda görme bağımsızlığını önemli ölçüde artırsa da her göz yapısının biyolojik sınırları ve iyileşme süreci farklı olabiliyor.
Taşar değerlendirmesini şöyle tamamlıyor: “Günümüzde katarakt cerrahisi, standart bir operasyondan ziyade kişiye özel optik bir planlama olarak ele alınmalıdır. Hastanın mesleki yaşamı, günlük alışkanlıkları ve göz yapısı bütüncül bir yaklaşımla değerlendirildiğinde, görme konforu en yüksek seviyeye taşınabilmektedir.”
Akıllı mercek hakkında sık sorulan sorular
Monofokal lens ile akıllı mercek arasındaki fark nedir?
Monofokal lensler tek odakta, çoğunlukla uzak mesafede net görüş sağlıyor; yakın için gözlük gerekebiliyor. Multifokal ve trifokal lensler ise uygun hastalarda birden fazla mesafede görme konforunu artırmayı hedefliyor.
Akıllı mercek kimlere uygun olmayabilir?
Op. Dr. Ahmet Taşar’a göre retina hastalığı, keratokonus gibi kornea düzensizliği, ileri kuru göz, önceden kornea ya da retina cerrahisi ve yüksek gece görüş hassasiyeti olan kişilerde uygunluk bireysel olarak değerlendirilmeli.
Gece araç kullananlar için mercek seçimi neden önemli?
Bazı hastalarda gece ışık hassasiyeti önemli olabildiği için gece aktif araç kullananlarda seçim daha dikkatli yapılmalı ve olası görsel etkiler ameliyat öncesinde konuşulmalı.
Görüş: Op. Dr. Ahmet Taşar, Göz Hastalıkları Uzmanı, Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi
Kaynaklar
