Yurdum Türkiye’min kontrolsüz yayınlar ve her şeyin sebebinin ve sonucunun para olduğu düzende şiddet sarmalına girdiğine tanık oluyoruz. Yapılması gerekenler soruşturma açılmasından çok daha geniş kapsamlıdır. Ayrıntıları uzmanlar dallanıp budaklandırabilir. Çocuk yetiştirme, kreş, bebek bakımına kadar indirebilirler.
Son zamanlarda yapılan yorumlarda dikkatimi çeken bir hedef gösterme var. Bu beni çok rahatsız ediyor. Okuduğunuz satırları yazan kişi neredeyse 14 senedir yurtdışında ikamet eden ve basın yayın organlarının farklı ülkelerde insanları nasıl güttüğünün bilincinde bir birey. Her şey ailede bitiyor, deniyor mesela. Bu ve benzeri cümleleri kuranların ne gerçeklerle ne de yaşadığımız sarmalla ilgili en ufak birikimleri bulunmamaktadır. Eğer Türkiye’de aile kurumu halen belli ölçüde korunmamış olsa idi… Çoktan küçük Amerika haline gelmiştik. ABD’de her gün 80 ila 100 kişi şiddet sonucu hayatını kaybetmektedir.
Aslen mühendis ancak sosyal ve küresel gözlemi nispeten yüksek bir birey olarak… Kanımca yapılması elzem olan hususlar/adımlar vardır. Açık mektup gibi listeliyorum:
- 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımı ivedilikle men edilmelidir. Sözü geçen men etme beyanat için değil, icraat için olmalıdır.
- İçeriklerinde şiddet bulunan ve dayak/işkence/silahla vurma sahnelerinin de olduğu diziler için izin verilen alt yaş seviyesi 7’den 12’ye çıkartılmalıdır. Bu yaştan erken izleten ebeveynlere ceza-i müeyyide uygulanmalıdır. Çocukların yatma saatleri odağa alınarak bu dizilerin yayınlanma saatleri sert kurallara bağlanmalıdır.
- Ana haber bültenlerinin ve dijital haber kaynaklarının içerikleri sıkı kontrol altına alınmalıdır. Herhangi bir haber içeriğinde şiddet görüntüsü olmamalıdır. Gerekirse her türlü şiddet haberi ana haber bültenlerinde yasaklanmalıdır. Bunun örnekleri vardır. Almanya’da ortalama her gün bir kadın cinayeti vuku bulurken, ana haberlerde asla (istisna hariç) bir cinayet haberine rastlanmaz. Bu bir sansür olarak görülemez. İnsanlara maruz kaldıkları görüntüler normal gelir. Algoritmalarla bunların temsili eksponansiyel olarak artmaktadır. Bunun gazeteciliğin etiği ile ilgisi kalmamıştır. Şiddet görüntülerini ve tavırlarını toplumun gözünün önünden mümkün mertebe uzaklaştırmak gerekir. Ayrıca dükkanların güvenlik kamera görüntülerinin haber kaynaklarında kullanımı yasaklanmalıdır.
- Terörsüz Türkiye gibi ‘Şiddetsiz Türkiye’ sloganı ile bir inisiyatif başlatılmalıdır. Başlık altında uzman bir heyet görevlendirilmeli… Erken çocukluktan başlayarak sosyolojik ve psikolojik altyapı değerlendirilerek… Toplumu şekillendirecek bir master plan hazırlanmalıdır. Master planın çıktıları her 5 yılda bir ölçülebilir olmalıdır. Gerekirse üzerinde düzeltmeler yapılmalıdır.
Ülkenin bekası ve toplumun hayrı için bu metni mümkün olan herkesle paylaşmanız dileğimle…
