Cilt sağlığı yaz aylarında yalnızca güneşin zararlı ışınlarıyla değil; klimalar, havuzlar, cep telefonları, parfümler ve yoğun terleme gibi gözden kaçan etkenlerle de tehdit altında. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, “Genellikle gözden kaçan bu riskler cilt bariyerini zayıflatarak kuruluk, akne ve leke oluşumuna, hatta çeşitli enfeksiyonlara neden olabilir” diyor.
1. Havuzlar ve cilt sağlığı
Uysal’a göre hijyen koşulları yetersiz havuzlar impetigo gibi bakteriyel enfeksiyonların ve cilt ile gözleri etkileyebilen adenovirüs enfeksiyonlarının bulaşmasına yol açabiliyor. Klorlu suda uzun süre kalmak ise ciltte kuruluk, gerginlik ve tahrişe neden olabiliyor.
Önlem: Kalabalık ve hijyeni düşük havuzlardan uzak durun, havuzda uzun süre kalmayın, çıkınca vakit kaybetmeden duş alın.
2. Havuz kenarları, şezlonglar ve duşakabinler
Ortak alanlarda çıplak ayakla dolaşmak ve şezlongları havlu sermeden kullanmak, HPV’ye bağlı siğillerin ve molluskum kontagiozum gibi viral enfeksiyonların bulaşmasına yol açabiliyor. Siğiller en sık ayak altı, gövde ve yüzde ortası siyah noktalı kabarıklıklar, molluskum ise ortası göbekli küçük şişlikler şeklinde görülüyor.
Önlem: Ortak alanlarda terlik kullanın, terlik ve havlu gibi kişisel eşyaları paylaşmayın, şezlonga havlu serin; çizik ve sıyrıklarda el ve ayak hijyenine özen gösterin.
3. Klimalar cilt sağlığını nasıl etkiler?
Klimalar ortamın nemini düşürerek cildin su kaybetmesine neden olabiliyor. Uysal, “Uzun süre klimalı ortamlarda bulunmak cilt bariyerini zayıflatabilir ve bunun sonucunda ciltte hassasiyet artışı, gerginlik, kızarıklık, küçük çatlaklara bağlı irritasyonlar gelişebilir” diyor.
Önlem: Gün içinde bariyeri destekleyen nemlendirici kullanın, yeterince su için, doğrudan hava akımından uzak durun ve ortamı aralıklı havalandırın.
4. Aşırı sıcak hava
Aşırı sıcak damarların genişlemesine, kılcal damarların belirginleşmesine ve rozasea ataklarına yol açabiliyor. Melazmaya (kahverengi lekeler) yatkın kişilerde güneşin yanı sıra sıcaklık da leke oluşumunu tetikleyebiliyor.
Önlem: Rozasea varsa cildi ani sıcak-soğuk değişimlerinden koruyun; melazmaya yatkınsanız şapka, gözlük ve düzenli güneş kremi kullanın. Doğru kullanım için güneş kremini doğru kullanıyor musunuz yazımıza göz atabilirsiniz.
5. Yoğun ter birikimi
Yoğun terleme Malassezia furfur gibi mantarların çoğalmasına, cilt lekelerine ve gözeneklerin tıkanmasına neden olabiliyor; yoğun güneş kremi kullanımı da terlemeyi artırarak siyah nokta oluşumunu tetikleyebiliyor.
Önlem: Cildinizi her akşam terden ve krem artıklarından arındırın. Çok yoğun terleme varsa hekiminize danışarak vücutta haftada bir-iki kez mantar önleyici şampuan kullanabilirsiniz.
6. Parfümler
Boyun, dekolte ve bileklere sıkılan parfümler güneşle birleşince leke oluşturabiliyor. Uysal, “Özellikle narenciye, portakal ve limon gibi turunçgillerden zengin kokular güneş altında o bölgede lekelenmeye, damarlanma oluşumuna, bazen de ciddi alerjik reaksiyonlara neden olabilir” diyor.
Önlem: Parfümü cildiniz yerine kıyafetinize sıkın.
7. Cep telefonları cilt sağlığını nasıl bozar?
Telefon yüzeyinde biriken bakteri ve kir, yazın artan ter ve sıcaklıkla birleşince cildin yağ dengesini bozabiliyor. Uysal’a göre bu durum özellikle yanak ve çene bölgesinde sivilce ve siyah nokta oluşumunu artırabiliyor. Uysal ayrıca “Telefon ekranlarından yayılan görünür ışığın da ultraviyole ışınlarıyla birlikte ciltte leke oluşumuna katkıda bulunabileceği düşünülmektedir” diyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD) de görünür ışığın melazmayı kötüleştirebildiğini, demir oksit içeren renkli güneş kremlerinin bu konuda koruma sağladığını belirtiyor.
Önlem: Telefon ekranını düzenli temizleyin, uzun görüşmelerde kulaklık ya da hoparlör kullanın, terledikten sonra yüzünüzü yıkayın ve gözenek tıkamayan ürünler seçin; demir oksit içeren güneş kremlerini tercih edin. Aknenin diğer nedenleri için cildi bozan 7 hatalı alışkanlık yazımızı okuyabilirsiniz.
Cilt sağlığı hakkında sık sorulan sorular
Cep telefonu sivilceye neden olur mu?
Dr. İlayda Uysal’a göre telefon yüzeyindeki bakteri ve kir, ter ve sıcaklıkla birleşince özellikle yanak ve çenede sivilce oluşumunu artırabiliyor.
Parfüm ciltte leke yapar mı?
Özellikle turunçgil içeren kokular güneşle birleşince leke ve alerjik reaksiyona yol açabiliyor; parfümü kıyafete sıkmak öneriliyor.
Havuzdan hangi cilt hastalıkları bulaşabilir?
Hijyeni yetersiz havuz ve çevresinde impetigo, adenovirüs enfeksiyonları, siğil ve molluskum bulaşabiliyor.
Görüş: Dr. İlayda Uysal, Dermatoloji Uzmanı, Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi
Kaynaklar
