Gözde aniden ortaya çıkan göz kızarıklığı, günlük yaşamda en sık karşılaşılan göz yakınmalarından biri. Uzun süre ekrana bakmak, kuru ve klimalı ortamlar, alerjenler, tahriş ya da enfeksiyonlar kızarıklığa yol açabiliyor. Ancak her kızarıklığı basit bir yorgunluk belirtisi olarak görmemek gerekiyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Murat Direl, göz kızarıklığında uygulanacak yaklaşımın öncelikle altta yatan nedene göre belirlenmesi gerektiğini söylüyor.
Göz kızarıklığı bir hastalık değil, bir bulgu
Gözün beyaz bölümünün üzerindeki küçük damarların genişlemesi ya da belirginleşmesi, gözün kırmızı veya kanlanmış görünmesine yol açıyor. Bu görünüm tek başına belirli bir hastalığı göstermiyor. Göz kızarıklığına yol açabilen durumlar şunlar:
- Göz kuruluğu
- Alerjik veya enfeksiyöz konjonktivit
- Blefarit (göz kapağı kenarı iltihabı)
- Çevresel tahriş ve yabancı cisimler
- Kontakt lens kullanımına bağlı sorunlar
- Daha nadir olarak korneayı veya gözün daha derin yapılarını ilgilendiren hastalıklar
Kızarıklığın tek gözde mi yoksa iki gözde mi olduğu ve hangi yakınmaların eşlik ettiği yol gösterici olabiliyor. Örneğin kaşıntı alerjik sorunlarda daha belirgin olabilirken, akıntı ve çapaklanma bazı enfeksiyonlarda görülüyor. Ancak yalnızca belirtilere bakarak kesin bir ayrım yapmak her zaman mümkün değil.
Op. Dr. Direl, “Göz kızarıklığı bir hastalık adı değil, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir bulgudur. Bu nedenle yalnızca gözün ne kadar kırmızı göründüğüne değil; ağrı, akıntı, kaşıntı, ışık hassasiyeti ve görmede değişiklik gibi eşlik eden belirtilere de dikkat etmek gerekir” diyor.
Göz kızarıklığına ne iyi gelir?
Hafif tahriş, kuruluk ya da alerjiyle ilişkili bazı durumlarda şu adımlar yakınmaları azaltabiliyor:
- Gözü ovuşturmamak
- Gözleri bir süre dinlendirmek
- Tahriş edici çevresel faktörlerden uzaklaşmak
- Uygun durumlarda, kapalı göz kapakları üzerine temiz ve soğuk kompres uygulamak
- Göz kuruluğunda hekim önerisiyle uygun suni gözyaşı kullanmak
- Ekran karşısında düzenli aralar vermek ve bilinçli olarak göz kırpma sıklığını artırmak
Göz kuruluğuna iyi gelen diğer yöntemleri göz kuruluğu neden olur, ne iyi gelir yazımızda, ekranların göz sağlığına etkisini ise ekranlar gözleri kurutuyor yazımızda ele almıştık.
Ancak evde uygulanan yöntemler her kızarıklık için uygun değil. Op. Dr. Direl şu uyarıda bulunuyor: “Kızarıklığın nedenini bilmeden rastgele göz damlası kullanmak doğru değildir. Bir kişiye daha önce verilmiş damlanın başka bir göz probleminde kullanılması veya yalnızca kızarıklığı azaltmak amacıyla ilaç seçilmesi altta yatan sorunun gözden kaçmasına neden olabilir.”
Göze çay pansumanı yapmak doğru mu?
İnternette sık rastlanan önerilerden biri, çay poşeti ya da farklı bitkisel ürünlerin göze uygulanması. Ancak göz yüzeyi hassas bir yapıya sahip ve göze uygulanmak üzere hazırlanmamış ürünlerin doğrudan göz yüzeyiyle temas ettirilmesi uygun olmayabiliyor. Evde hazırlanan karışımların içeriği ve hijyeni kontrol edilemediğinde tahriş veya enfeksiyon riski doğabiliyor.
Rahatlama için kompres yapılacaksa bitkisel ürünler yerine temiz ve soğuk suyla ıslatılmış temiz bir bez kullanılabilir. Kompres doğrudan göze değil, kapalı göz kapakları üzerine uygulanmalı.
Enfeksiyon şüphesinde göz hijyeni
Göz kızarıklığına akıntı ve çapaklanmanın eşlik ettiği bazı enfeksiyonlarda hijyen önlemleri önem taşıyor:
- Ellerin gözlerle temasından mümkün olduğunca kaçının.
- Ellerinizi düzenli olarak yıkayın.
- Havlu gibi kişisel eşyaları ortak kullanmayın.
Kontakt lens kullananlarda göz kızarıklığı
Kontakt lens kullanan kişilerde gelişen kızarıklık ayrıca dikkat gerektiriyor. Lens kullanırken kızarıklık, batma ya da ağrı gelişirse lens çıkarılmalı. Yakınmalar devam ediyor ya da görmede değişiklik varsa lense devam etmeden önce göz hekimine başvurulmalı. Kızarıklığa ağrı, ışık hassasiyeti veya görmede azalma eşlik ediyorsa korneayı ilgilendiren enfeksiyonlar gibi ciddi durumların dışlanması gerekebiliyor.
Op. Dr. Direl, “Kontakt lens kullanan kişilerde ağrılı ve kızarık gözün yalnızca lensin gözü yormasına bağlanmaması gerekir. Özellikle görmede değişiklik de varsa gözün gecikmeden değerlendirilmesi önem taşır” diyor.
Göz kızarıklığında her damla kullanılmamalı
Gözün kırmızı görünümünü kısa süreli azaltan bazı damlalar, kızarıklığın altındaki nedeni tedavi etmiyor. Antibiyotikli veya kortizon içeren göz damlalarının da hekim değerlendirmesi olmadan kullanılması uygun değil. Alerjik, bakteriyel ve viral göz sorunlarının tedavisi birbirinden farklı olduğu için doğru damlanın seçilmesi, önce nedenin belirlenmesine bağlı.
Bu belirtiler varsa gecikmeden hekime başvurun
Göz kızarıklığına aşağıdaki durumlardan biri eşlik ediyorsa gözün ayrıntılı ve gecikmeden değerlendirilmesi gerekiyor:
- Belirgin veya şiddetli ağrı
- Işığa karşı hassasiyet
- Görmede azalma ya da yeni gelişen bulanıklık
- Travma sonrası gelişen kızarıklık
- Şiddetli baş ağrısı ve bulantı
- Göz bebeğinin görünümünde değişiklik
- Gözde yabancı cisim
Göze kimyasal bir madde temas ettiyse göz bekletilmeden bol miktarda temiz suyla yıkanmalı ve tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
Op. Dr. Direl sözlerini şöyle tamamlıyor: “Göz kızarıklığında amaç yalnızca kırmızı görüntüyü ortadan kaldırmak olmamalıdır. Özellikle ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliği varsa öncelikle bu tabloya neyin yol açtığının belirlenmesi gerekir.”
Göz kızarıklığı hakkında sık sorulan sorular
Göz kızarıklığı neden olur?
Göz kuruluğu, alerjik veya enfeksiyöz konjonktivit, blefarit, çevresel tahriş, yabancı cisimler ve kontakt lens kullanımı en sık nedenler arasında. Daha nadir olarak gözün derin yapılarını ilgilendiren hastalıklar da kızarıklığa yol açabiliyor.
Göz kızarıklığı kendiliğinden geçer mi?
Hafif tahriş veya kuruluğa bağlı kızarıklıklar dinlenme ve tahriş edicilerden uzak durmakla azalabiliyor. Ancak ağrı, ışık hassasiyeti ya da görme değişikliği varsa hekime başvurulmalı.
Göze çay poşeti koymak iyi gelir mi?
Önerilmiyor. İçeriği ve hijyeni kontrol edilemeyen ürünler tahriş ya da enfeksiyon riski taşıyabilir. Bunun yerine kapalı göz kapakları üzerine temiz ve soğuk suyla ıslatılmış bir bez uygulanabilir.
Kızaran göze hangi damla kullanılmalı?
Damla seçimi kızarıklığın nedenine bağlı. Antibiyotikli veya kortizonlu damlalar hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmamalı.
Lens kullanırken gözüm kızarırsa ne yapmalıyım?
Lensi hemen çıkarın. Yakınmalar sürüyor veya görmede değişiklik varsa lense devam etmeden önce göz hekimine başvurun.
