Mars’ın sırrı çözülüyor: NASA’dan müthiş keşif!

Mars’taki iki NASA uzay aracı Insight ve Orbiter , şimdiye kadarki en büyük meteor kraterlerini görüntüledi. Science dergisinde yayınlanan çalışmalar, kızıl gezegenin coğrafyası hakkında asırlık bir gizemi çözmeye yardımcı olabilir.

mars'ın sırrı

2021 yılının sonunda Mars’a bir meteor düştü ve gezegeni o kadar çok salladı ki, NASA’nın InSight iniş aracı çıkan sesleri kaydetti. Bilim insanları, NASA’nın Kızıl Gezegen’i yörüngesinden görüntüleyen uzay aracı olan Mars Reconnaissance Orbiter ile yeni çarpma kraterinin görüntülerini yakalayana kadar depremin nereden geldiğini bilmiyorlardı.

ŞİMDİYE KADARKİ EN BÜYÜK YENİ KRATER

NASA , keşfi Perşembe günü açıkladı. TRT Haber’de yer alan habere göre; InSight etki bilimi lideri Ingrid Daubar bir basın brifinginde, “Bunun şimdiye kadar gördüğümüz en büyük yeni krater olduğunu hemen anladık” dedi.


DÜNYA DIŞINDAKİ BİR GEZEGENDE İLK KEZ TESPİT EDİLDİ

InSight’ın tespit ettiği bin 300’den fazla deprem arasında, bilim insanları bir meteor etkisinden kaynaklanan başka bir sarsıntı tespit etti. İki meteor, yüzey seviyesinde sismik dalgalar üretti. Bu, daha önce Dünya dışındaki bir gezegende tespit edilmemişti.

Bu meteor çarpmalarından önce, InSight’ın tespit ettiği tüm depremler derin yeraltından geldi ve sismologların yüzey dalgaları yerine “vücut dalgaları” dediği şeyi üretti.

krater

MARS’IN GİZEMİ ÇÖZÜLEBİLİR

Perşembe günü Science dergisinde yayınlanan iki çalışmada yayınlanan bu meteor etkilerinden elde ettikleri bulgular, Mars’ın coğrafyası hakkında asırlık bir gizemi çözmeye yardımcı olabilir.

Gökbilimciler Mars’ı inceledikleri sürece, kuzey ve güney yarım kürelerinin neden bu kadar farklı göründüğünü merak ettiler.


Kuzey düz ovalar, Güney ise dağlarla dolu.

insight
Nasa’nın Insight iniş aracının 24 Aralık 2021’de Kızıl Gezegen’de bir meterorit çarpması sonucu oluşan sismik dalgaları nasıl kaydedebildiğini gösteren bir örnek. Fotoğraf: ETH Zurich / Doyeon Kim, Martin van Driel ve Christian Boehm

Mars kabuğunun genel yapısını temsil etmiyor

Yüzey dalgaları, içinden geçtikleri malzemenin yoğunluğuna bağlı olarak farklı hızlarda yayılır. Yaklaşık 3 bin 500 mil uzaklıktaki meteor çarpma yerinden Insight’a ulaşan yüzey dalgaları, Mars kabuğunun daha önce düşünülenden daha yoğun ve daha düzgün bir yapıya sahip olduğunu gösterdi. Bu durum kısmen, Insight’ın hemen altındaki kabuğun ölçümlerinin gezegen için tipik göründüğü kadar yoğun olmamasından kaynaklanıyor.

Dr. Kim, “InSight’ın iniş alanının altındaki kabuk yapısı, belki de üç milyar yıldan daha uzun bir süre önce büyük bir meteor çarpması sırasında benzersiz bir şekilde oluşmuş olabilir. Bu da iniş aracının altındaki kabuğun yapısının muhtemelen Mars kabuğunun genel yapısını temsil etmediği anlamına geliyor” dedi.

crater mars

Önceki teoriye meydan okuyor

Bulgular “Mars ikilemi” olarak adlandırılan, kuzey yarımkürenin büyük ölçüde volkanik alçak alanlardan oluşurken, güney yarımkürenin meteorit kraterli bir plato olduğu gerçeğini açıklamak için öne sürülen teoriye meydan okuyor. İki yarımkürenin altındaki kabuğun önemli ölçüde farklı malzemeden oluştuğu teorisi ortaya atılmıştı, ancak yeni çalışma durumun böyle olmadığını gösteriyor.

ETH Zürih Sismoloji ve Jeodinamik Profesörü Domenico Giardini yaptığı açıklamada, “Mevcut durumda, gezegenin derin yapısını hiçbir zaman göremediğimiz için ikilem konusunda henüz genel kabul görmüş bir açıklamamız yok. Ama şimdi bunu ortaya çıkarmaya başlıyoruz” ifadelerini kullandı.

Son hediyesi

insight görevi


Yeni bulgular, gümüş panellerinde biriken toz nedeniyle güç kaybeden Insight görevinin yakında sona erecek olmasından hemen önce “son bir hediye” olarak geldi. Insight, şimdiye kadar gözlemlenen en büyük Mars depremini kaydetti. 5 büyüklüğündeki bu deprem, daha fazla yüzey dalgası üretti. Bu sayede Insight kapandıktan sonra bile, Dr. Kim ve diğer araştırmacılar Mars’ın yapısı hakkında daha fazla keşif yapabilecek.

NASA, Güneş’in ‘gülüşünü’ yakaladığı fotoğrafı paylaştı