Dünyada gıda fiyatları endeksi şubatta gerileyerek art arda on birinci ayda da düştü. Türkiye’de ise gıda enflasyonu aylık gıda enflasyonu yüzde 7,36 yıllık gıda enflasyonu yüzde 69,33 oldu.
Küresel gıda fiyatları şubatta önceki aya göre yüzde 0,6 geriledi. Gıda fiyatları geçen yılın mart ayında Rusya-Ukrayna’yı savaşıyla çıktığı zirveden yüzde 19 düşmüş oldu. Türkiye’de ise gıda fiyatlarındaki artış sürdü.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) derlediği, tahıllar, yağlı tohumlar, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen Dünya Gıda Fiyatları Endeksi ocak ayındaki 130,6 seviyesinden şubatta 129,8’e düştü.
Dünyada şeker fiyatları yükseldi
Yaygın olarak ticareti yapılan gıda emtialarının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri izleyen endeksteki düşüş , şeker fiyatlarındaki keskin artışı dengeleyen bitkisel yağlar ve süt ürünleri fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandı.
FAO Şeker Fiyat Endeksi, şubatta aylık yüzde 6,9 artarak altı yılın en yüksek seviyesine yükseldi. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi şubatta önceki aya göre yüzde 3,2 düştü. FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi ay boyunca yüzde 2,7 düştü. Tahıl ve et fiyatları ise değişmedi.
Böylece küresel gıda fiyatları, şubatta Eylül 2021’den beri kaydedilen en düşük seviyeye gerilemiş oldu.
Türkiye’de gıda enflasyonu yüzde 70’e yakın
Küresel gıda fiyatları gerilerken Türkiye’de ise gıda fiyatlarındaki artış son hız devam etti. 3 Mart’ta açıklanan[2] Şubat ayı enflasyon rakamlarına göre, şubatta gıda ve alkolsüz içecek fiyatları önceki aya göre 7,36 arttı. Şubatta yıllık gıda enflasyonu ise yüzde 69,33 oldu.
Şubat ayının zam şampiyonları da gıda ürünleri oldu. Şubat ayında bir önceki aya göre en fazla fiyat artışı, yüzde 24,56 ile sebzede (patates ve bazı yumru bitkiler hariç) oldu. Aylık bazda taze meyve fiyatları yüzde 10,47, dana eti yüzde 10,31, yüzde 10,25, tereyağı ise yüzde 8,24 arttı.
Küresel gıda fiyatlarında en büyük düşüş bitkisel yağda
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Kasım ayına göre Aralık’ta yüzde 6,7 düşerek Şubat 2021’den bu yana en düşük seviyesine ulaştı.[3]
Tahıl Fiyat Endeksi ise, Kasım ayına göre yüzde 1,9 düştü. Güney yarımkürede devam eden hasatlar, buğdayın ihraç edilebilir arzını artırırken, Brezilya’dan gelen güçlü rekabet dünya mısır fiyatlarını aşağı çekti.
Ette düşüş, sütte yükselme var
Aralık ayında FAO Et Fiyat Endeksi, Kasım ayına göre yüzde 1,2 düştü; düşük dünya sığır ve kümes hayvanı eti fiyatları, yüksek domuz ve küçükbaş hayvan eti fiyatlarından daha ağır bastı. Uluslararası sığır eti fiyatları, orta vadeli arzlara yönelik cansız küresel talepten etkilenirken, yeterli olmayan ihracat arzı kanatlı eti fiyatlarını aşağı çekti. Domuz eti fiyatları, özellikle Avrupa’da güçlü tatil talebi nedeniyle yükseldi.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, son 5 ayda düşüş kaydederken Aralık’ta yüzde 1,2 arttı. Sıkışan piyasa koşullarını yansıtan yüksek uluslararası peynir fiyatları, endeksteki aylık artışı desteklerken, uluslararası tereyağı ve süt tozu kotasyonları geriledi.
FAO’dan uyarı: “Tetikte olmak gerekir”
FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero, “Çok dalgalı iki yılın ardından daha sakin gıda emtia fiyatlarının memnuniyet verici olduğunu belirterek: “Dünya gıda fiyatlarının yüksek seviyelerde kaldığı, birçok temel ürünün rekor seviyelere yakın olduğu, pirinç fiyatlarının arttığı ve hala gelecekteki tedariklerle ilgili birçok riskin olduğu göz önüne alındığında, tetikte olmak ve küresel gıda güvensizliğini hafifletmeye güçlü bir şekilde odaklanmak önemlidir.”
Kaynak:
- FAO Food Price Index | World Food Situation | Food and Agriculture Organization of the United Nations
- Tüketici Fiyat Endeksi, Şubat 2023 (tuik.gov.tr)
- The FAO Food Price Index Drops in February, For the Eleventh Consecutive Month – Farm Policy News (illinois.edu)
