Demir eksikliği tedavisi, kan değerleri düzeldiği anda bırakıldığında kansızlık kısa sürede geri dönebiliyor. Özel Sağlık Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Kadir Biberoğlu, dünyada ve Türkiye’de yaygın görülen demir eksikliği anemisinin yaşam kalitesini etkilediğini, kalıcı tedavinin 6-9 ay sürdüğünü ve asıl önemli olanın altta yatan nedeni bulmak olduğunu söylüyor.
Kansızlık belirtileri
Biberoğlu’ya göre demir eksikliği anemisi halsizlik, solukluk, baş dönmesi, çabuk yorulma, eforla nefes nefese kalma, çarpıntı ve kramp gibi şikâyetlerle kendini gösteriyor; hastalık ilerledikçe belirtiler belirginleşiyor. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de yorgunluk, nefes darlığı, çarpıntı, solgun cilt ve baş ağrısını sık görülen belirtiler arasında sayıyor.
En sık neden kan kaybı
Biberoğlu şöyle anlatıyor: “Tüm dünyada yaygın olarak görülen kansızlık tipi olan demir eksikliğinin başlıca sebebi kan kaybıdır. Kadınlarda aşırı uzun ve fazla adet kanamaları en önemli sebeplerden biridir. Gebelikte bebek annenin demir depolarını kullanır; sık gebelikler ve düşükler de ayrı bir neden.” Mide asidinin olmaması ve mide koruyucularının uzun süre kullanılması demir emilimini azaltabiliyor; romatizma ilaçları ise sindirim sistemini tahriş ederek fark edilmeyen kanamalara yol açabiliyor. Biberoğlu’ya göre sindirim kanalındaki küçük kanamalar dışkının rengini değiştirmediği için gözden kaçabiliyor.
Altta yatan asıl neden mutlaka aranmalı
Tanı hemoglobin düzeyiyle konuyor. Biberoğlu uyarıyor: “Erişkinlerde demir eksikliği kansızlığı saptandığında asla demir tedavisi tek başına yeterli olmuyor. Mutlaka vücuttaki kanama yapan sebebi ortaya çıkarmak gerekir. Kadın hastalarda myom, hormonal sorunlar ve aşırı adet kanaması açısından kadın doğum uzmanı değerlendirmesi yapılmalıdır. Kadın hastalığı sorunu yoksa ya da hasta erkekse mide ve kalın bağırsak tetkikleri yapılmalıdır; bu, kolon kanserinin erken yakalanması için çok önemlidir.” Taramanın önemi için kolon kanseri taraması yazımıza da göz atabilirsiniz.
Demir eksikliği tedavisinde süreklilik
Biberoğlu’ya göre en sık hata, birkaç haftalık ilaçla değerler yükselince tedaviyi bırakmak: “Ek bir kan kaybı yoksa ikinci haftada kan seviyesi yükselmeye başlar, 4-6 haftada düzelme görülür. Hiçbir şikâyet olmadığı için hasta tedaviyi bırakabilir. Asıl olması gereken, demir tedavisinin 6-9 ay boyunca depoları dolduracak şekilde sürdürülmesidir.” NHS de demir tabletlerinin genellikle yaklaşık 6 ay kullanılması gerektiğini belirtiyor.
Biberoğlu, emilimin azalmaması için demirin aç karnına alınmasını öneriyor; mide şikâyeti gibi yan etkiler yaşanırsa alım şekli hekimle birlikte düzenlenebiliyor. Tedavinin mutlaka hekim gözetiminde yürütülmesi gerekiyor. Beslenme desteği için demir eksikliğine iyi gelen besinler yazımızı da okuyabilirsiniz.
Demir eksikliği tedavisi hakkında sık sorulan sorular
Demir eksikliği tedavisi ne kadar sürer?
Prof. Dr. Kadir Biberoğlu’ya göre değerler 4-6 haftada düzelse de depoların dolması için tedavinin 6-9 ay sürdürülmesi gerekiyor.
Demir eksikliğinin en sık nedeni nedir?
Kan kaybı; kadınlarda yoğun adet kanaması, erkeklerde ve adet sorunu olmayan kadınlarda sindirim sistemi kanamaları öne çıkıyor.
Demir ilacı bırakılırsa ne olur?
Depolar dolmadan bırakılan tedavide kansızlık tekrarlayabiliyor.
Görüş: Prof. Dr. Kadir Biberoğlu, İç Hastalıkları Uzmanı, Özel Sağlık Hastanesi
Kaynaklar
