Saç dökülmesi, kadın erkek fark etmeksizin birçok kişiyi etkileyen yaygın bir durum. Duşta ele gelen saçlar, yastıkta kalan teller ya da aynada fark edilen seyrelme çoğu zaman paniğe yol açıyor. Oysa dökülme çoğunlukla mevsimsel ve geçici; bazen de hormonal değişimlerin, vitamin eksikliklerinin, bağışıklık sistemi hastalıklarının ya da yoğun stresin işareti olabiliyor.
Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi’nden Dermatoloji Uzmanı Dr. Hicran Ercan Diker, “Dökülme ilk etapta ciddi bir hastalığı düşündürmez ancak uzun sürüyor, giderek artıyor ve belirgin incelme ya da açılma görülüyorsa bir dermatoloji uzmanına başvurmak önemli” diyor.
Günde 50-100 tel saç kaybı normal
Saçın doğal bir büyüme döngüsü var: Tellerin yaklaşık yüzde 85-90’ı 2-6 yıl sürebilen aktif büyüme evresindeyken yüzde 10-15’i dinlenme ve dökülme aşamasında. Bu nedenle Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre de günde 50 ile 100 tel arasında saç kaybı normal kabul ediliyor.
Diker’e göre mevsim geçişlerinde, özellikle ilkbahar ve sonbaharda dökülme artabiliyor, ancak saç çizgisinde belirgin açılma olmuyor ve dökülme birkaç ay içinde kendiliğinden azalıyor. Buna karşılık şu durumlarda uzmana başvurmak gerekiyor:
- Günlük dökülmenin belirgin şekilde artması
- Saç ayrımının genişlemesi
- Tepe ya da şakaklarda gözle görülür seyrelme
- Saçın incelip hacmini kaybetmesi
- Kaş, kirpik ya da vücut kıllarında azalma
Kadınlarda seyrelme, erkeklerde saç çizgisi gerilemesi
Diker, erkeklerde en sık görülen dökülme tipinin genetik yatkınlıkla ilişkili olduğunu söylüyor: “Bu tip genellikle 20’li ve 30’lu yaşlarda başlar. Saç çizgisi şakaklardan geriye doğru çekilir ya da tepe bölgesinde açılma olur. Kadınlarda ise dökülme daha çok saçın genelinde seyrelme şeklinde görülür. Doğum ve emzirme dönemi, menopoz ve diğer hormonal değişimler, yoğun âdet kanamalarına bağlı demir eksikliği ile B12 ve D vitamini eksiklikleri kadınlarda sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Uykusuzluk, yoğun stres, hızlı kilo kaybı ve şok diyetler de dökülmeyi artırabilir.” Kadınlara özel öneriler için kadınlarda saç dökülmesi yazımıza da göz atabilirsiniz.
Stres, beslenme ve kronik hastalıkların etkisi
Diker’e göre ani stres, enfeksiyon, ameliyat ya da ağır bir hastalık sonrasında saçlar erken dinlenme dönemine geçip yaygın dökülebiliyor. Demir, çinko, protein, B12, folik asit ve D vitamini eksiklikleri saçın sağlıklı uzamasını zorlaştırıyor. Diyabet, tiroit hastalıkları ve bağışıklık sistemiyle ilişkili bazı hastalıklar da büyüme döngüsünü bozabiliyor. Hormonal nedenler için tüylenme, sivilce ve saç kaybı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Saç dökülmesinde bilinçsiz takviye hatası
Doğum ya da enfeksiyon sonrası başlayan geçici dökülmeler çoğu zaman 6-9 ay içinde kendiliğinden toparlanıyor. Diker, bu süreçteki en büyük hatanın kontrolsüz vitamin ve takviye kullanımı olduğunu söylüyor: “Çünkü her dökülme vitamin eksikliğine bağlı değildir ve bilinçsizce kullanılan ürünler tam tersi şekilde zarar verebilir. Tedavide öncelikle altta yatan neden araştırılır, gerçekten bir vitamin ya da mineral eksikliği saptanırsa buna yönelik takviye planlanır, sistemik bir hastalık varsa ilgili branşlarla birlikte yönetilir.” Gerekli durumlarda mezoterapi, PRP ya da lazer destekli uygulamalar da değerlendirilebiliyor.
Muayenede saç çekme testi
Tanıda hastanın öyküsü çok değerli: Dökülmenin ne zaman başladığı, artıp artmadığı, ailede benzer durum olup olmadığı ve eşlik eden hastalıklar sorgulanıyor. Muayenede saç çekme testiyle her çekişte ele gelen saç sayısına bakılıyor. Gerektiğinde hemogram, ferritin, B12, folik asit, D vitamini ve tiroit hormonları gibi kan testleri isteniyor.
Diker, dengeli beslenme ve yeterli protein alımının önemine de dikkat çekiyor: “Kuaför ya da kozmetik mağazalarında tavsiye edilen ürünler yerine, dermatologların önerdiği ve belirtilen süre boyunca kullanılan ürünler daha güvenli bir alternatif sunar. İçeriği bilinmeyen ürünler saç derisinde hassasiyete yol açabilir ve dökülmeyi artırabilir.”
Saç dökülmesi hakkında sık sorulan sorular
Günde kaç tel saç dökülmesi normaldir?
Günde 50-100 tel saç kaybı normal kabul ediliyor; mevsim geçişlerinde bu sayı geçici olarak artabiliyor.
Saç dökülmesi ne zaman doktora gitmeyi gerektirir?
Dr. Hicran Ercan Diker’e göre dökülme belirgin artıyor, saç ayrımı genişliyor, tepe ya da şakaklarda seyrelme oluyor ya da kaş ve kirpiklerde azalma görülüyorsa dermatoloğa başvurulmalı.
Saç dökülmesine vitamin takviyesi iyi gelir mi?
Her dökülme vitamin eksikliğinden kaynaklanmıyor; takviye ancak testlerle eksiklik saptanırsa planlanmalı.
Görüş: Dr. Hicran Ercan Diker, Dermatoloji Uzmanı, Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi
Kaynaklar
