Tiroid kanseri ve radyoiyot tedavisi hakkında merak edilenler

Günümüzde radyonüklit tedavi yöntemleri, kanser tedavisinde önde gelen modellerden birini oluşturuyor. Radyoaktif ajanlar kontrollü ve amaca yönelik olarak doğru şekilde kullanıldığında, bazı hastalıkların tedavisini ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkiliyor.

Verilen radyonüklit maddelerin kanserli dokuya gitmesi ve normal dokuların korunması öncelikli hedef. Bu yöntemlerin yan etkileri diğer yöntemlere göre daha sınırlı. Ayrıca, hastaya tedavi için verildikten sonra vücudun hangi bölgesinde, ne kadar etkili olduğu görüntü alınarak da tespit edilebiliyor. Liv Hospital Nükleer Tıp Uzmanı Doç. Dr. Emel Ceylan Günay radyoiyot tedavisi hakkında merak edilenleri anlattı.

Atom tedavisi nedir?

Halk arasında ‘radyoiyot’ tedavisi atom tedavisi olarak bilinir.Radyaktif iyot 131’in yaydığı beta ışınları tedavi amacıyla kullanılırken, daha uzun mesafeli gama ışınları, görüntü elde etmeye olanak sağlar. Atom tedavisi kapsül veya sıvı şeklinde uygulanıp ağız yoluyla alınır. Sıvı şekli su tadındadır ve hastayı rahatsız etmez.


Tedavi kimlere uygulanır?

Atom tedavisi tiroit bezinin çok hızlı çalıştığı hipertiroidi durumunda (zehirli guatr) ve tiroit bezi kanserlerinin tedavisinde kullanılır. Hipertiroidi tedavisinde düşük dozlarda, tiroit kanserinde ise daha yüksek dozlarda uygulanır. Bu tedavinin hamile ve emziren hastalara uygulanması doğru değildir. Bunun dışında her yaşta ve cinsteki hastalara uygulanabilir, gerekirse tekrarlanabilir. İyi hesaplanmış bir dozla genellikle bir uygulama yeterli olur. Ancak bazı hastalarda hastalık daha dirençli veya yaygın olabilir ve birden çok uygulama gerekebilir.

Atom tedavisinin yan etkileri var mı?

Atom tedavisinin bazı minör yan etkileri olabilir. Geçici bir süre olmak koşuluyla, nadiren de olsa boyunda ağrı veya hassasiyet gözlenebilir. Tükürük bezlerinde şişlik görülebilir. Mide rahatsızlığı olanlarda tedaviden sonraki erken dönemde mide bulantısı görülebilir. Ancak bu etkilerin önüne geçmek veya minimumda tutmak bazı basit öneriler ile mümkündür. Atom tedavisinden sonra hastalar hamile kalabilir, doğum yapabilir ve emzirebilir. Ancak tedavi sonrası hastalara altı ay hamile kalmalarını önermiyoruz.

Atom tedavisinden sonraki süreç nedir?

Hastanın aldığı doz yatmasını gerektirecek düzeyde ise, izolasyon amacıyla özel olarak hazırlanmış odalarda bir süre kalırlar. Bu odalar genellikle aydınlık ve konforludur. Bu odaların duvarlarında ve kapılarında özel malzemeler vardır ancak dışarıdan fark edilmez. Hastanın üzerinde bulunan radyoiyottan yayılan ışınların miktarı azaldıktan ve halk arasına karışılabilecek yasal doz sınırının altına indikten sonra hastalar taburcu edilebilir. Her hasta için farklı olmakla birlikte genellikle iki-üç gün içerisinde hastalar evlerine gönderilebilir.

Taburcu olduktan sonra hastaların nelere dikkat etmesi gerekir?

Atom tedavisinden sonra uyulması gereken üç önemli konu var. Mesafe, süre ve temizlik.Hastanın aldığı doza göre değişmekle beraber yaklaşık 1-2 hafta kadar dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. Kalabalık ortamlarda uzun süreli bulunmamak, ev halkı ile uzun süreli ve yakın mesafede bulunmamak gibi. Hijyen diğer önemli bir faktör. Verilen radyoiyot idrarla atıldığından tuvalet temizliğine, çamaşır, çatal kaşık gibi eşyaların temizliğine özen gösterilmeli.

Radyoiyot tedavisi öncesinde iyottan fakir diyet önerisi

İyot içeren madde ve yiyecekleri tedavi öncesi doktorunuzun önerdiği sürelerde kısıtlamanız önerilir. Buradaki amaç tedavi öncesi iyot açlığını artırmaktır. Tedaviden sonra normal beslenmenize dönebilirsiniz.

Kısıtlanması önerilenler:

• İyotlu tuz (iyotsuz tuz kullanılabilir)

• İyot içeren öksürük şurupları ve vitamin preparatları


• İyot içeren vitamin ve mineral ilaçları

• İyotlu pansuman ve gargaralar

• Saç boyası yaptırılması

• Tentürdiyot

• Deniz ürünleri (Balık, karides, vb.)

• Süt ve süt ürünleri (süt, yoğurt, ayran, vb.)

• Soya sosları


• Hazır konserveler, hazır şarküteri ürünleri (salam, sucuk vb.)

  • Turşu, cips vb tuzlu gıdalar.

Kanserden koruyan vitaminler ve yiyecekler listesi


Editor
İndigo Dergisi Haber Merkezi | İndigo Dergisi, 18 yıldır yayın hayatında olan bağımsız bir medya kuruluşudur. İlkelerinden ödün vermeden tarafsız yayıncılık anlayışı ile çalışmaktadır. 2005 yılında kurulan İndigo Dergisi, indigodergisi.com web sitesi üzerinden tamamen dijital ortamda günlük yayın yapmaktadır. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet haber dergisi olmakla birlikte, tüm yayın kadrosu ve okurlarıyla birlikte sürekli gelişmektedir. İndigo Dergisi’nin amacı; gidişatı ve tabuları sorgulayarak, kamuoyu oluşturarak farkındalık yaratmaktır. Vizyonu; okuyucularında sosyal sorumluluk bilinci geliştirerek toplumun olumlu yönde değişimine katkıda bulunmaktır. Temel değerleri; dürüst, sağduyulu, barışçıl ve sosyal sorumluluklarının bilincinde olmaktır. İndigo Dergisi, Türkiye’nin saygın İnternet yayınlarından biri olarak; iletişim özgürlüğünü halkın gerçekleri öğrenme hakkı olarak kabul etmekte; Basın Meslek İlkeleri ve Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’ne uymayı taahhüt eder. İlaveten İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni benimsemekte ve yayın içeriğinde de bu bildiriyi göz önünde bulundurmaktadır. Buradan hareketle herkesin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin eşitliğine ve özgürlüğüne inanmaktadır. İndigo Dergisi, Türkiye Cumhuriyeti çıkarlarına ters düşen; milli haysiyetimizi ve değerlerimizi karalayan, küçümseyen ya da bunlara zarar verebilecek nitelikte hiçbir yazıya yer vermez. İlkelerinden ödün vermeyen şeffaf yayıncılık anlayışını desteklemektedir. Herhangi bir çıkar grubu, örgüt, ideoloji, politik veya dini; hiçbir oluşumun parçası değildir. Köşe yazarlarımızın yazdıkları fikirler, kendi özgür düşünceleridir; İndigo Dergisi yayın politikası dahilinde değerlendirilir ve yayın ilkeleri ile çelişmediği müddetçe, düşünce ve ifade özgürlüğünü teşvik ederek yayına alınır. İndigo Dergisi, sunduğu tüm bilgilerin doğruluğunu teyit ve kontrol eder; bu bilgilerin geçerliliğine son derece önem verir.