Toplumda genellikle şiddetli baş ağrısı, bulantı ya da nöbet gibi fiziksel belirtilerle ilişkilendirilen beyin tümörü, kimi zaman yalnızca davranış değişiklikleriyle de kendini gösterebiliyor. Sürekli neşeli olan birinin aniden içine kapanması, sabırlı bir insanın agresifleşmesi ya da sosyal ortamlarda uygunsuz davranışlar sergilemesi, beyindeki sessiz bir kitlenin ilk işareti olabiliyor. Daviva Avcılar Hastanesi Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Yavuz Aras, beyin tümörleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Frontal bölgedeki beyin tümörü duygu düzenini bozabiliyor
Prof. Dr. Aras’ın verdiği bilgilere göre kişilik değişimlerinin ortaya çıkmasında tümörün beyindeki konumu belirleyici rol oynuyor. Beynin ön kısmında, alnın hemen arkasında yer alan frontal lob; duygu durumunu, ahlaki kararları, sosyal sınırları ve davranış kontrolünü yöneten ana merkez. Bu bölgede gelişen ya da büyüyerek baskı oluşturan kitleler kişinin duygusal kontrolünü zayıflatabiliyor.
Benzer şekilde vücudun hormonal dengesini düzenleyen hipofiz bezinde oluşan tümörler de hormon salgısını doğrudan etkileyerek kişinin ruh halinde, tepkilerinde ve genel davranış modellerinde beklenmedik dalgalanmalara yol açabiliyor.
Beyin tümörüne işaret edebilecek 6 davranış değişikliği
Karakter değişiminin pek çok farklı nedeni olabilir. Ancak beyin tümörüne bağlı gelişen durumlar genellikle çevredeki yakınlar tarafından belirgin şekilde fark ediliyor. Dikkat edilmesi gereken başlıca davranış değişiklikleri şunlar:
- Agresifleşme ve asabiyet
- Ahlaki ve sosyal sınırların aşılması
- Duygusal iniş çıkışlar ve aşırı kaygı
- Apatik durum ve motivasyon kaybı
- Zihinsel bulanıklık ve unutkanlık
- Riskli ve alışılmadık tercihler
Beyin tümörlerinin türleri, seyri ve tedavisi hakkında daha fazla bilgi için beyin tümörleri öldürücü mü başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Her kişilik değişimi bir beyin tümörüne işaret etmiyor. Ancak özellikle kısa sürede ortaya çıkan ve kişinin doğal yapısıyla bağdaşmayan keskin farklılıklarda zaman kaybetmeden uzman bir hekime başvurulması gerekiyor. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de hafıza sorunları ve kişilik değişiklikleri gibi zihinsel ya da davranışsal değişimleri beyin tümörünün yaygın belirtileri arasında sayıyor.
Beyin tümörü tanısı ve tedavisi
Nörolojik değerlendirme kapsamında çekilen beyin MR (manyetik rezonans) görüntülemesi sayesinde beyinde herhangi bir kitlenin olup olmadığı net olarak tespit ediliyor. Şüpheli bir kitle saptanması halinde tümörün cerrahi yöntemlerle çıkarılması planlanıyor.
Prof. Dr. Aras’ın aktardığına göre tümörün başarılı bir ameliyatla temizlenmesi ya da yarattığı basının ortadan kaldırılması sayesinde, kişide ortaya çıkan davranış değişiklikleri büyük oranda düzeltilebiliyor ya da kontrol altına alınabiliyor. Doğru teşhis ve cerrahi müdahaleyle kişinin eski karakter yapısına dönmesi mümkün olabiliyor.
Beyin tümörü hakkında sık sorulan sorular
Beyin tümörü kişilik değişikliğine yol açar mı?
Evet, açabilir. Özellikle duygu durumu ve davranış kontrolünü yöneten frontal lobdaki ya da hormonal dengeyi düzenleyen hipofiz bezindeki tümörler kişilik ve davranış değişikliklerine neden olabiliyor.
Beyin tümörünün davranışsal belirtileri nelerdir?
Agresifleşme, sosyal sınırların aşılması, duygusal dalgalanmalar ve aşırı kaygı, motivasyon kaybı, unutkanlık ile riskli ve alışılmadık tercihler dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında.
Beyin tümörü nasıl teşhis edilir?
Nörolojik muayenenin ardından çekilen beyin MR görüntülemesi, beyinde bir kitle olup olmadığını net olarak ortaya koyuyor.
Ameliyattan sonra davranış değişiklikleri düzelir mi?
Prof. Dr. Yavuz Aras’a göre tümörün başarıyla çıkarılması ya da basının kaldırılmasıyla davranış değişiklikleri büyük oranda düzeltilebiliyor veya kontrol altına alınabiliyor.
