Katarakt ameliyatı, geçmişte lazerle göz çizdirmiş kişiler için de mümkün. Miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarını düzeltmek için yapılan lazer işlemlerinin ileride katarakt cerrahisine engel olduğu düşüncesi, göz sağlığıyla ilgili yaygın yanlış inanışlardan biri. Batıgöz Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, “Geçmişte lazer ameliyatı geçirmiş olmak, ilerleyen yaşlarda katarakt cerrahisi uygulanmasına tek başına engel değildir. Ancak her hastanın göz yapısının ve mevcut sağlık durumunun ayrı değerlendirilmesi gerekir” diyor.
Lazer ameliyatı ile katarakt ameliyatı arasındaki fark
Lazerle göz ameliyatı ve katarakt cerrahisi, gözün farklı yapılarına uygulanan iki ayrı işlem. Halk arasında “göz çizdirme” olarak bilinen SMILE ve No-Touch gibi lazer uygulamalarında, gözün ön yüzeyindeki saydam tabaka olan korneanın şekli değiştirilerek kırma kusuru düzeltiliyor. Katarakt ameliyatında ise gözün içindeki doğal mercek saydamlığını kaybettiğinde çıkarılıyor ve yerine yapay göz içi mercek yerleştiriliyor.
Doç. Dr. Ünsal, “Toplumda daha önce gözünü çizdiren kişilerin ileride katarakt ameliyatı olamayacağı yönünde yanlış bir düşünceyle karşılaşılabiliyor. Lazer ameliyatı korneaya, katarakt ameliyatı ise gözün doğal merceğine yönelik bir işlemdir” diyor. Lazer yöntemlerinin kimlere uygun olduğunu lazer göz cerrahisi yazımızda ele almıştık.
Lazer ameliyatı kataraktı önler mi?
Hayır. Lazerle kırma kusurunun düzeltilmesi, doğal mercekte yaşla birlikte oluşabilecek değişiklikleri ortadan kaldırmıyor. Katarakt çoğunlukla yaşlanmaya bağlı olarak doğal merceğin saydamlığını kaybetmesiyle gelişiyor. Bu nedenle genç yaşta lazer ameliyatı olan bir kişide de ilerleyen yıllarda katarakt görülebiliyor.
Doç. Dr. Ünsal, iki durumun birbirine karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor: “Lazerle göz ameliyatı, kırma kusurlarının düzeltilmesine yönelik bir işlemdir. Katarakt ise gözün doğal merceğinde gelişen farklı bir durumdur. Bu nedenle lazer ameliyatı geçiren kişilerde de ilerleyen yaşlarda katarakt görülebilir. Burada önemli olan, geçmişte yapılan lazer işleminin katarakt ameliyatı planlanırken göz önünde bulundurulmasıdır.”
Lazer geçmişi olanlarda katarakt ameliyatında ne değişiyor?
Daha önce lazer ameliyatı olan kişilerde katarakt cerrahisinin temel aşamaları genel olarak değişmiyor. Ancak ameliyatta kullanılacak yapay göz içi merceğin numarasının belirlenmesi, korneada daha önce oluşan değişiklikler nedeniyle daha ayrıntılı ve hassas bir hesaplama gerektirebiliyor. Lazer işlemleri korneanın eğriliğini değiştirdiği için standart mercek hesaplama yöntemleri her zaman yeterli olmayabiliyor. Bu durum ameliyatın yapılamayacağı anlamına gelmiyor; günümüzde geçmiş lazer cerrahisini hesaba katan özel hesaplama yöntemlerinden yararlanılabiliyor.
Yıllar önceki lazer ameliyatı da önemli
Lazer ameliyatının üzerinden uzun yıllar geçmiş olması, bu işlemin gözde oluşturduğu değişikliklerin önemini ortadan kaldırmıyor. Bu nedenle katarakt değerlendirmesinde hastanın SMILE, LASIK, PRK ya da benzeri bir lazer işlemi geçirip geçirmediğinin bilinmesi gerekiyor. Önceki ameliyatlara ait ölçümler ve tıbbi kayıtlar varsa mercek hesaplamasında yararlı olabiliyor; ancak bu kayıtların bulunmaması da katarakt cerrahisine engel değil.
Doç. Dr. Ünsal, “Bir kişinin yıllar önce lazer ameliyatı geçirmiş olması, bugün yapılacak göz değerlendirmesinde dikkate alınması gereken bir bilgidir. Hastaların geçmiş göz ameliyatlarını ve varsa önceki ölçüm sonuçlarını hekimleriyle paylaşmaları, katarakt ameliyatının planlanmasına katkı sağlayabilir” diyor.
Kararı göz muayenesi belirliyor
Katarakt cerrahisinin uygunluğu; gözün mevcut durumu, eşlik eden hastalıklar ve ameliyat öncesi değerlendirme sonuçlarına göre belirleniyor. Doç. Dr. Ünsal’a göre katarakt tanısı ve cerrahi planlaması her hastanın göz yapısı ve görme ihtiyaçları doğrultusunda bireysel olarak yapılmalı.
Sık sorulan sorular
Göz çizdirenler katarakt ameliyatı olabilir mi?
Evet. Doç. Dr. Uğur Ünsal’a göre geçmişte lazer ameliyatı olmak, katarakt cerrahisine tek başına engel değil.
Lazer ameliyatı katarakt gelişimini önler mi?
Hayır. Lazer korneaya uygulanıyor; katarakt ise doğal mercekte yaşla gelişen bir değişiklik olduğu için lazer olanlarda da görülebiliyor.
Lazer geçmişi katarakt ameliyatında neyi değiştirir?
Ameliyatın temel aşamaları aynı kalıyor; ancak göz içi merceğin numarası, korneadaki değişiklikler nedeniyle özel yöntemlerle daha hassas hesaplanıyor.
Eski lazer kayıtlarım yoksa ne olur?
Kayıtlar varsa hesaplamaya yardımcı oluyor; ancak bulunmaması katarakt ameliyatına engel değil. Önemli olan lazer geçmişinin hekime bildirilmesi.
