Hepatit: Dünya’da ve ülkemizde bir toplum sağlığı sorunu

Gıda, beslenme ve sağlık alanındaki en güncel, bilimsel bilgiyi basit ve anlaşılır dilde topluma ulaştıran Sabri Ülker Vakfı Hepatite dikkat çekiyor.

Hepatit: Dünya’da ve ülkemizde bir toplum sağlığı sorunu

Her yıl dünya genelinde 1.45 milyon insan hepatit nedeniyle hayatını kaybediyor. Yaklaşık 400 milyon kişinin ise hepatitle yaşadığı ve bunların %95’inin hepatit taşıyıcısı olduğunu bilmediği tahmin ediliyor. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 200 bin kişinin Hepatit B tanısı aldığı, toplam 3 milyon kişinin ise hepatit taşıyıcısı olduğu bildiriliyor.

Hepatit nedir ve bulaşıcı mıdır? Nasıl bulaşır?

Hepatit, A-B-C-D ve E olarak tanımlanan 5 hepatit virüsü ile çeşitli ilaçlar, uzun süreli alkol kullanımı veya çeşitli zararlı kimyasal maddelere maruz kalma sonucunda ortaya çıkabilen ve basitçe karaciğer iltihaplanması olarak tanımlanan bir hastalıktır.


Viral nedenlerle olan hepatitler bulaşıcıdır. Hepatit A ve E, güvenli ve hijyenik olmayan su ve besinler ile bulaşabilirken, Hepatit B, C, D kan ve vücut sıvılarıyla bulaşmaktadır. Hepatit bazı kişilerde, siroz ve karaciğer yetmezliğine veya kansere neden olabilir ancak gerekli önlemleri alarak hepatitten korunmak mümkündür.

Kimler risk altında?

Çevre ve sağlık koşullarının kötü olduğu ortamlarda yaşayan kişiler, yetersiz beslenenler özellikle risk altındadır ancak her birey özellikle viral hepatitlere yakalanma ve hastalığı diğer kişilere bulaştırma riskine sahiptir.

Belirtileri nelerdir?

Hastalığın ilk belirtileri bulantı kusma, ateş ve halsizliktir. Bu belirtiler herhangi başka bir enfeksiyon durumunda da görülebilir. Hepatit gelişmişse bu belirtilere ek olarak birkaç hafta sonra karaciğerde büyüme ya da sarılık oluşabilir ancak hepatit hiçbir belirti göstermeden de ortaya çıkabilir. Özellikle 3 yaş altındaki çocuklarda belirtiler çok hafiftir ya da yoktur.

Nasıl tedavi edilir?

Uygulanacak tedavi hepatitin tipine, hastalığın süresine göre değişiklik gösterebilir. Örneğin akut hepatit tedavisi daha kısa sürelidir ve istirahat tedavinin önemli bir bölümünü oluşturur. Kronik hepatitin tedavisi ise uzun sürelidir ve istirahate ek olarak uzun süreli ilaç tedavisi de uygulanır. Beslenme ve egzersizin hepatit tedavisindeki yeri önemlidir.


Nasıl korunabiliriz?

Aşı hepatitten korunmada en etkili yöntem Hepatit A ve B virüsü için aşı geliştirilmiştir. Hepatit A aşısı T.C Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak 18. Ve 24.aylarda uygulanmaktadır. Hepatit A aşısı, genellikle hastalığın yaygın olduğu bölgelere seyahat etmeden en az 1 ay önce de uygulanmaktadır.

Hepatit B aşısı ise T.C Sağlık Bakanlığı tarafından 1998 yılı itibariyle yeni doğanların aşı takvimine eklenmiş ve zorunlu hale gelmiştir. Böylelikle yeni doğanlar doğduktan sonra hemen, 1. Ay ve 6.ayda toplam 3 doz Hepatit B aşısı olmaktadır. Hepatit B aşısının 3 dozunu tamamlayanların, hastalıktan 20 yıla kadar ve %90 oranında korunabildiği bildirilmektedir. Hepatit B taşıyan veya hasta olan annelerin doğumundan sonra bebeklerine yapılan hepatit B aşısı bu programdan farklı olarak 4 doz yapılmaktadır.

Hepatit: Dünya’da ve ülkemizde bir toplum sağlığı sorunu

Kişisel hijyene dikkat

Hijyenik olmayan koşullar, hepatitin bulaşmasına zemin hazırlayabilir. Hijyen denilince akla ilk olarak el hijyeni ve “el yıkama” gelir. Elleri uygun ve doğru şekilde yıkamak hepatitten korunmada anahtar rol oynayabilir. El yıkamak kadar, el yıkamayı ihmal etmememiz gereken koşulların farkında olmamız da önemlidir. Eller pişmemiş- çiğ besinlere (özellikle et, balık, tavuk, yumurta vb.) dokunduktan sonra, yemek hazırlamadan ve yemeden önce ve sonra, tuvaleti her kullandıktan sonra, toplu taşıma araçları, ortak telefon kullanımından sonra, para alışverişinden sonra mutlaka yıkanmalıdır.

Besin güvenliğine dikkat

Hepatit virüsleri besinler aracılığı ile bulaşabilir. Bu nedenle besin güvenliği de en az el hijyeni kadar önemlidir. Kabuklu deniz ürünleri, uygun koşullarda hazırlanmamış pastacılık ürünleri, iyi yıkanmamış çiğ sebzeler ve bunlardan hazırlanan salatalar hepatit bulaşına neden olabilir. Besin güvenliğini sağlamak için; kişisel hijyene ve tüketilen besinler ile besin hazırlama ve pişirmede kullanılan alan, araç ve gereçlerin hijyenine mutlaka dikkat etmelisiniz. Besinlerinizi güvendiğiniz yerlerden satın alın. Yumurta satın alırken çatlak , kirli ya da kırık olmayanları tercih etmeye özen gösterin; sebze ve meyveleri akan su altında iyice yıkayın ve çiğ etin hazırlandığı doğrama tahtasını iyice yıkamadan çiğ sebzeleri hazırlamak için kullanmayın.

Hepatitten korunmak için beslenmede nelere dikkat edilmeli?


Güçlü bir bağışıklık sistemi, genel olarak enfeksiyon hastalıklarından korunmak için oldukça önemlidir. Güçlü bir bağışıklık sistemi için, yeterli ve dengeli beslenerek besin çeşitliliğine önem vermeli, yeterli su ve sıvı tükettiğinizden emin olmalı ve fiziksel aktiviteyi yaşam tarzı haline getirmelisiniz.

Doğumu kolaylaştıracak 10 öneri


Editor
İndigo Dergisi Haber Merkezi | İndigo Dergisi, 18 yıldır yayın hayatında olan bağımsız bir medya kuruluşudur. İlkelerinden ödün vermeden tarafsız yayıncılık anlayışı ile çalışmaktadır. 2005 yılında kurulan İndigo Dergisi, indigodergisi.com web sitesi üzerinden tamamen dijital ortamda günlük yayın yapmaktadır. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet haber dergisi olmakla birlikte, tüm yayın kadrosu ve okurlarıyla birlikte sürekli gelişmektedir. İndigo Dergisi’nin amacı; gidişatı ve tabuları sorgulayarak, kamuoyu oluşturarak farkındalık yaratmaktır. Vizyonu; okuyucularında sosyal sorumluluk bilinci geliştirerek toplumun olumlu yönde değişimine katkıda bulunmaktır. Temel değerleri; dürüst, sağduyulu, barışçıl ve sosyal sorumluluklarının bilincinde olmaktır. İndigo Dergisi, Türkiye’nin saygın İnternet yayınlarından biri olarak; iletişim özgürlüğünü halkın gerçekleri öğrenme hakkı olarak kabul etmekte; Basın Meslek İlkeleri ve Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’ne uymayı taahhüt eder. İlaveten İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni benimsemekte ve yayın içeriğinde de bu bildiriyi göz önünde bulundurmaktadır. Buradan hareketle herkesin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin eşitliğine ve özgürlüğüne inanmaktadır. İndigo Dergisi, Türkiye Cumhuriyeti çıkarlarına ters düşen; milli haysiyetimizi ve değerlerimizi karalayan, küçümseyen ya da bunlara zarar verebilecek nitelikte hiçbir yazıya yer vermez. İlkelerinden ödün vermeyen şeffaf yayıncılık anlayışını desteklemektedir. Herhangi bir çıkar grubu, örgüt, ideoloji, politik veya dini; hiçbir oluşumun parçası değildir. Köşe yazarlarımızın yazdıkları fikirler, kendi özgür düşünceleridir; İndigo Dergisi yayın politikası dahilinde değerlendirilir ve yayın ilkeleri ile çelişmediği müddetçe, düşünce ve ifade özgürlüğünü teşvik ederek yayına alınır. İndigo Dergisi, sunduğu tüm bilgilerin doğruluğunu teyit ve kontrol eder; bu bilgilerin geçerliliğine son derece önem verir.