Tarihi yarımada ulaşım eylem planı: İstanbul trafiği yeniden şekilleniyor

Yazar:

21 Ağustos 2025

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), tarihi yarımadada kapsamlı bir tarihi yarımada ulaşım eylem planı hazırladı. Plana göre; Sirkeci Harem arabalı vapur hattı Yenikapı’ya taşınacak, Sultanahmet çevresi yaya bölgesi ilan edilecek ve otobüs öncelikli şeritler açılacak. Bu yeni strateji, İstanbul’un 2050 karbon nötr hedefine ve Paris İklim Anlaşması’na uyum sağlamayı amaçlıyor.

İBB Genel Sekreter Yardımcısı Doç. Dr. Pelin Alpkökin, “Tarihi Yarımada’daki sorunu yalnızca ulaşım sorunu olarak görmüyoruz. Dünyanın önemli turistik bölgelerinde yaya, hiçbir zaman ikinci planda olmaz. Biz de bunu Tarihi Yarımada Ulaşım Eylem Planı ile sağlayacağız” diyerek planın vizyonunu ortaya koydu.

📌 Öne çıkanlar

🔺 Ulaşım stratejisi: İBB’nin planı, İstanbul’un 2050 karbon nötr hedefine uyumlu, yaya öncelikli bir dönüşüm hedefliyor.
🔺 Sirkeci’nin dönüşümü: Arabalı vapur iskelesi taşınarak, Sirkeci bölgesi araç trafiğinden arındırılacak ve turizm merkezi haline gelecek.
🔺 Dünyadan örnekler: Plan, Roma ve Amsterdam gibi tarihi şehirlerde uygulanan başarılı politikalarla benzerlik gösteriyor.
🔺 Devam eden projeler: İstanbul genelindeki yeni metro ve raylı sistem projeleri, planın vizyonunu destekliyor.
🔺 Çözüm odaklı yaklaşım: Plan, P+D otoparkları ve toplu ulaşım entegrasyonu gibi somut çözümler sunuyor.

Planlama kapsamında, Tarihi Yarımada’nın önemli ulaşım akslarından biri olan Sirkeci-Harem arabalı vapur hattının Sirkeci iskelesi Yenikapı’ya taşınacak. Böylece Sirkeci bölgesi araç trafiğinden arındırılacak ve tur otobüslerinin indirme-bindirme noktası olarak turizme hizmet eden bir merkez olacak. Yeni P+D (Park Et Devam Et) otoparkları ile özel araç trafiği kontrol altına alınacak ve toplu ulaşım teşvik edilecek. Ayrıca yaya ve bisiklet dostu alanlar artırılacak, Sarayburnu ve Cankurtaran bölgesindeki oteller çevresi özel araçlardan arındırılacak.

🔎 En çok merak edilenler: Tarihi yarımada ulaşım eylem planı

🔹 Planın temel amacı nedir?
Plan, tarihi yarımadada araç yoğunluğunu azaltarak bölgeyi uluslararası standartlara taşımayı amaçlıyor. Bu yaklaşım, dünya genelindeki tarihi şehirlerde de uygulanıyor.
🔹 Planda hangi somut adımlar var?
Sirkeci-Harem arabalı vapur hattının Yenikapı’ya taşınması, Sultanahmet çevresi yaya bölgesi ilan edilecek, P+D otoparkları artırılacak ve otobüs öncelikli şeritler açılacak.
🔹 Dünyadan benzer örnekler var mı?
Evet. Roma, Floransa ve Amsterdam gibi birçok tarihi şehirde araç trafiğini azaltmak ve yaya önceliği sağlamak için benzer projeler uygulanmaktadır.
🔹 Plan İstanbul’un diğer ulaşım projeleriyle ilişkili mi?
Evet. Plan, İstanbul genelinde devam eden metro ve raylı sistem projeleri gibi daha geniş bir ulaşım vizyonunun parçasıdır.
🔹 Proje ne zaman başlayacak?
Haberde net bir tarih belirtilmemekle birlikte, planın pilot uygulamalarla başlayacağı ve devam eden projelerle eş güdümlü ilerleyeceği ifade ediliyor.

🌐 Tarihi şehirlerde ulaşım dönüşümü

İstanbul’un tarihi yarımadası için planlanan bu dönüşüm, dünyanın pek çok önemli tarihi şehrinde uygulanan “yaya öncelikli” politikalarla benzerlik gösteriyor. Özellikle Roma, Floransa ve Amsterdam gibi şehirler, tarihi bölgelerdeki araç trafiğini azaltarak hava kirliliğini düşürmüş ve turist deneyimini iyileştirmiştir.

🚗 Park et devam et (p+d) ve toplu ulaşım entegrasyonu

Londra ve Paris gibi metropollerde, P+D (Park Et Devam Et) sistemleri, şehir merkezlerindeki trafiği azaltmada etkili bir çözüm olarak kullanılıyor. Bu sistemler, sürücülerden araçlarını şehir dışındaki otoparklara bırakıp toplu taşıma ile yollarına devam etmelerini teşvik ediyor. Bu yaklaşım, sadece trafik sıkışıklığını azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda tarihi bölgelerin korunmasına ve yaya hareketliliğinin artırılmasına da katkı sağlıyor.

🚀 İstanbul’da devam eden ulaşım projeleri

İBB’nin tarihi yarımadayı dönüştürme planı, şehrin genelinde devam eden kapsamlı ulaşım projelerinin sadece bir parçası. Kentin farklı bölgelerinde M12 Göztepe-Ümraniye, M7 Kabataş-Mahmutbey ve Eyüpsultan-Bayrampaşa Tramvay Hattı gibi birçok yeni raylı sistem projesi devam ediyor. Bu projeler, İBB’nin ulaşım vizyonunu destekleyerek İstanbul’un gelecekteki ulaşım altyapısını şekillendiriyor.

🚇 Raylı sistem hatlarında son durum

M12 Göztepe-Ümraniye Metro Hattı: Anadolu Yakası’nın üç önemli ilçesini birbirine bağlayacak olan bu sürücüsüz metro hattında fiziki ilerleme %81,5’e ulaştı.
M7 Kabataş-Mahmutbey Metro Hattı (Yıldız-Kabataş Uzatması): Halihazırda faaliyette olan hattın son etabı olarak inşa edilen bu kısım, Kabataş’ta deniz ulaşımı ve diğer raylı sistemlerle entegrasyonu sağlayacak.
Eyüpsultan-Bayrampaşa Tramvay Hattı: T5 Eminönü-Alibeyköy tramvay hattı ile entegre olacak bu projenin yapımı devam ediyor.
M10 Pendik-Sabiha Gökçen Havalimanı Metro Hattı: Sabiha Gökçen Havalimanı’na ulaşımı kolaylaştıracak olan bu hattın 2025 yılı içinde hizmete açılması hedefleniyor.