Boyun fıtığı, çoğu zaman basit bir “boyun tutulması” sanılıp ötelenen boyun ağrısının arkasında yatan ciddi bir sorun olabiliyor. Uzun saatler masa başında çalışma, hareketsiz yaşam ve yanlış duruş alışkanlıkları boyun sağlığını tehdit ederken ağrı boyunla sınırlı kalmayıp omuzlara, kollara, hatta parmaklara kadar yayılabiliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. İsmail Yüce, günlük yaşamda yapılan bazı hataların fıtığa zemin hazırladığını belirterek korunma ve tedavi yollarını anlattı.
Boyun ağrısı mı, boyun fıtığı mı?
Doç. Dr. İsmail Yüce, ağrıya eşlik eden şikâyetlerin ayırt edici olduğunu söylüyor: “Boyun ağrısına eşlik eden kol ya da kollarda ağrı, uyuşma, his ya da kas gücü kaybı şikayetleri var ise boyun fıtığı öncelikli tanılarımız arasında yer alır.” Doç. Dr. Yüce’ye göre bu sorunla artık gençlerde de sık karşılaşılıyor.
Boyun fıtığına yol açan 5 hatalı davranış
- Uzun süre hareketsiz kalmak: Masa başında saatlerce aynı pozisyonda oturmak, boyun kaslarının zayıflamasına ve omurlar arasındaki disklerin baskı altında kalmasına neden oluyor. Zamanla bu baskı disklerin yapısını bozarak fıtık oluşumuna zemin hazırlıyor.
- Yanlış duruş ve oturma alışkanlıkları: Öne eğik baş pozisyonu, kambur oturmak ya da durmak veya bilgisayar ekranına yanlış açıyla bakmak boyun omurgasına normalin birkaç katı yük bindiriyor. Bu durum uzun vadede disklerin kaymasına ve sinirlere baskı yapmasına yol açabiliyor.
- Telefon ve tabletin aşırı kullanımı: Sürekli aşağıya bakarak telefonla vakit geçirmek, “teknoloji boynu” olarak adlandırılan bir soruna neden oluyor.
- Zayıf boyun ve sırt kasları: Kaslar omurgayı destekleyen doğal bir korse gibi çalışıyor. Hareketsizlik nedeniyle zayıflayan kaslar boyun omurlarını yeterince koruyamıyor ve diskler daha kolay zarar görüyor. Bu nedenle düzenli boyun egzersizleriyle boyun ve sırt kaslarını güçlendirmek gerekiyor.
- Ani hareketler ve yanlış yük kaldırma: Fıtık, diskin yapısının zamanla bozulmasının yanı sıra ani ve kontrolsüz şiddetli bir hareket ya da travmayla kısa sürede de ortaya çıkabiliyor.
“Teknoloji boynu” yaygınlaşıyor
Doç. Dr. İsmail Yüce, ekranlara eğilerek geçen saatlerin özellikle genç kuşak için risk oluşturduğunu vurguluyor: “Bu alışkanlık, özellikle çocuklarda ve gençlerde boyun kasları ve omurgada zorlanma, ağrı ve duruş bozukluğu oluşturmakla birlikte boyun fıtığı riskini ciddi şekilde artırıyor. Bu nedenle bilgisayar ekranının göz hizasında olması, cep telefonuna bakarken başı öne eğmek yerine cihazın göz seviyesinde tutulması, gün içinde sık sık mola verilmesi, otururken sırtın dik tutulması büyük önem taşımaktadır.”
Akıllı telefonların omurgaya etkisini risk yaşının 20’lere indiğini anlatan yazımızda, masa başı düzenine dair önerileri ise ofis ergonomisi ve omurga sağlığı yazımızda bulabilirsiniz.
Boyun fıtığından korunmanın püf noktaları
Doç. Dr. Yüce, ani hareketler ve hatalı yük kaldırmanın disklere verdiği zarara karşı şu uyarıyı yapıyor: “Ani boyun hareketleri, ağır yükleri eğilerek kaldırmak ya da spor sırasında hatalı pozisyonlar disklerde yırtılmalara ve fıtık oluşumuna neden olabilir. Özellikle spora başlamadan önce mutlaka ısınma hareketleri yaparak vücudu esnetmek, ağır yük kaldırırken dizlerden güç almak ve ani boyun hareketlerinden kaçınmak koruyucu etki sağlamaktadır.”
Uzmanın önerileri kısaca şöyle:
- Bilgisayar ekranını göz hizasına getirin.
- Telefona bakarken başınızı öne eğmek yerine cihazı göz seviyesinde tutun.
- Gün içinde sık sık mola verin ve otururken sırtınızı dik tutun.
- Düzenli egzersizlerle boyun ve sırt kaslarınızı güçlendirin.
- Spordan önce ısının, ağır yükü kaldırırken dizlerinizden güç alın.
Boyun fıtığında cerrahi tedavi nadiren gerekiyor
Doç. Dr. İsmail Yüce, tedavide cerrahinin son seçenek olduğunu belirtiyor: “Öncelikli olarak boyun fıtığı olan hastalarımızın çok azını ameliyat ederek tedavi ediyoruz. Konservatif tedaviler dediğimiz cerrahi dışı tedaviler ilk seçeneklerimiz olmaktadır. Egzersizler ve fizik tedavi uygulamaları, bunların arasında ilk sıralarda yer alır. Cerrahi tedavinin öncelikli sebepleri şiddetli, dayanılmaz, ilaç tedavisine yanıt vermeyen ve hayat kalitesini bozan ağrı, kol ya da kollarda güçsüzlük, his kaybı şikayetleridir.”
Minimal invaziv cerrahi büyük konfor sağlıyor
Cerrahinin amacı, boyun omurları arasındaki diskin sinir köküne ya da omuriliğe yaptığı basıyı ortadan kaldırmak. Doç. Dr. Yüce, gelişen teknolojiyle omurgaya yabancı cisim konmadan yapılan ameliyatların hastaya büyük konfor sağladığını söylüyor: “Cerrahi tedavide önemli olan fıtığın oluşturduğu basıyı ortadan kaldırırken boyun omurlarının doğal dinamiğini bozmamaktır. Minimal invaziv cerrahi tedavilerde ise omurgalar arasına materyal konulmadığı ve boyun omurga dinamiği bozulmadığı için hasta ameliyatın ertesi günü taburcu edilmekte ve çok kısa sürede günlük yaşantısına dönmekte, ameliyat sonrasında boyunluk kullanımı gerekmemektedir.”
Boyun fıtığı hakkında sık sorulan sorular
Boyun ağrısı hangi durumda fıtık belirtisi olabilir?
Doç. Dr. İsmail Yüce’ye göre boyun ağrısına kol ya da kollarda ağrı, uyuşma, his veya kas gücü kaybı eşlik ediyorsa fıtık öncelikli tanılar arasında yer alıyor.
Teknoloji boynu nedir?
Sürekli aşağıya bakarak telefon ve tablet kullanmanın yol açtığı bir sorun. Özellikle çocuklarda ve gençlerde boyun kaslarında ve omurgada zorlanma, ağrı ve duruş bozukluğuna neden olarak fıtık riskini artırıyor.
Her hasta ameliyat olmak zorunda mı?
Hayır. Hastaların çok azı ameliyatla tedavi ediliyor; egzersiz ve fizik tedavi gibi cerrahi dışı yöntemler ilk seçenek. Ameliyat; şiddetli, ilaca yanıt vermeyen ve hayat kalitesini bozan ağrı ile kollarda güçsüzlük veya his kaybında gündeme geliyor.
Minimal invaziv ameliyattan sonra ne zaman taburcu olunur?
Doç. Dr. Yüce’nin aktardığına göre hasta ameliyatın ertesi günü taburcu ediliyor, kısa sürede günlük yaşamına dönüyor ve boyunluk kullanması gerekmiyor.
Görüş: Doç. Dr. İsmail Yüce, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı, Acıbadem Taksim Hastanesi
Kaynaklar
