Boyun fıtığı, akıllı telefon ve bilgisayar başında geçirilen uzun saatlerle birlikte artık gençleri de tehdit ediyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen’e göre hastalık en çok 40-60 yaş arasında görülse de akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla bu sınır 20’li yaşlara kadar geriledi. Göçmen, dünya genelinde her 1000 kişiden 1’inin hayatının bir döneminde boyun fıtığıyla tanıştığını belirtiyor.
Modern yaşamın getirdiği hareketsizlik ve yanlış duruş alışkanlıklarının boyun sağlığını tehdit ettiğini söyleyen Prof. Dr. Göçmen, “Boyun omurgası başın ağırlığını taşırken yapılan her derecelik eğme hareketi, disklere binen yükü katbekat artırıyor. Özellikle başını sürekli öne eğerek telefona bakanlar, uzun süre bilgisayar başında çalışan beyaz yakalılar, diş hekimleri ve şoförlerin fıtığa yakalanma riski daha yüksek” diyor. Telefonun boyuna etkisi için tech neck nedir yazımıza da göz atabilirsiniz.
Her boyun ağrısı boyun fıtığı değil
Göçmen, boyun ağrısının çoğu zaman kas zorlanması ya da duruş bozukluğundan kaynaklandığını hatırlatıyor ve hangi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini anlatıyor: “Ağrı omuz, kol ve parmak uçlarına yayılıyorsa, eşlik eden bir uyuşma veya güç kaybı varsa bu durum ciddi bir sinir basısına işaret edebilir. Özellikle ellerde ince beceri gerektiren hareketlerde zorlanma ve refleks kaybı görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalı.”
Boyun fıtığında ameliyat değil, tedaviyi ertelemek riskli
Hastaların en büyük korkusunun boyun bölgesinden ameliyat olmak olduğunu belirten Prof. Dr. Göçmen, cerrahiden kaçmanın bazen daha ağır bedelleri olabileceğini söylüyor: “Halk arasında boyun ameliyatının çok riskli olduğuna dair yersiz bir inanış var. Oysa günümüzde mikrocerrahi ve endoskopik yani kapalı boyun fıtığı cerrahisi ile milimetrik kesilerden girilerek siniri rahatlatıyoruz. Ses teli hasarı veya sakat kalma gibi riskler modern teknoloji ve tecrübe ile en aza inmiş durumda. Asıl risk, sinir baskı altındayken tedaviyi erteleyip kalıcı güç kaybına ve felce davetiye çıkarmak.”
Ameliyat sonrası iyileşme artık çok daha hızlı
Göçmen’e göre yeni nesil cerrahi yöntemler hastaya ayrıca konfor sağlıyor: “Mikrocerrahi veya kapalı yöntemlerle yaptığımız ameliyatlarda doku hasarı yok denecek kadar azdır. Hastalarımız genellikle ameliyat olduğu gün ayağa kalkar, ertesi gün taburcu olur ve çok kısa sürede sosyal yaşamlarına dönerler. Artık haftalarca boyunluk takma veya yatağa bağımlı kalma devri kapandı.”
Boyun fıtığından korunmak için 10 altın kural
Prof. Dr. Selçuk Göçmen, fıtıktan korunmak ve mevcut ağrıları yönetmek için şu önerilerde bulunuyor:
- Telefonu göz hizasına kaldırın: Başınızı telefona eğmek yerine telefonu göz hizanıza getirin.
- Bilgisayar kurulumuna dikkat edin: Ekranın üst kenarı göz hizanızda, kollarınız masaya paralel olsun.
- Saat başı mola verin: Saat başı ayağa kalkın ve boyun egzersizleri yapın.
- Yastığı doğru seçin: Boyun boşluğunu destekleyen, çok yüksek ya da çok alçak olmayan ortopedik yastıkları tercih edin.
- Klima ve rüzgârdan korunun: Boyun kasları soğuğa karşı hassas; doğrudan klima ve rüzgâr akımına maruz kalmayın.
- Ağır çantaları tek omuzda taşımayın: Yükü iki omuza eşit dağıtan sırt çantalarını tercih edin.
- Ani hareketlerden kaçının: Boynunuzu aniden sağa sola kütletmeyin; bu, eklemlere ve disklere zarar verir.
- Egzersiz yapın: Boyun ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizler fıtığa karşı en güçlü kalkanınız.
- Yüzüstü yatmayın: En ideal yatış pozisyonu yan ya da sırt üstü; yüzüstü yatmak boyun omurgasını zorlar.
- Stresi yönetin: Stres, boyun kaslarının gerilmesine ve ağrıların kronikleşmesine neden olur.
Doğru yastık seçimiyle ilgili ayrıntılar için yastık seçimi nasıl olmalı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Boyun fıtığı hakkında sık sorulan sorular
Boyun fıtığı hangi yaşlarda görülür?
Prof. Dr. Selçuk Göçmen’e göre en çok 40-60 yaş arasında görülüyor; ancak akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla bu sınır 20’li yaşlara kadar geriledi.
Hangi belirtilerde doktora gitmek gerekir?
Ağrı omuz, kol ve parmak uçlarına yayılıyorsa, uyuşma ya da güç kaybı varsa, ellerde ince işlerde zorlanma ve refleks kaybı görülüyorsa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmak gerekiyor.
Boyun fıtığı ameliyatı riskli mi?
Göçmen’e göre mikrocerrahi ve kapalı yöntemlerle riskler en aza indi; asıl risk, sinir baskı altındayken tedaviyi ertelemek.
Telefon kullanırken boyun nasıl korunur?
Başı telefona eğmek yerine telefonu göz hizasına kaldırmak ve saat başı mola verip boyun egzersizleri yapmak öneriliyor.
Görüş: Prof. Dr. Selçuk Göçmen, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı
Kaynaklar
