Omurga sağlığı, yaz tatillerinde yapılan basit hatalar nedeniyle sanıldığından daha fazla risk altına girebiliyor. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar’a göre yanlış pozisyonda uzun süre kalmak, ani hareketler ve uzun süreli hareketsizlik bel ve boyunda kas spazmına, fıtık oluşumuna ya da var olan sorunun şiddetlenmesine yol açabiliyor.
Kayalar, “Yıl boyunca alışık olunmayan hareketlerin kısa sürede ve yoğun şekilde yapılması da omurgada beklenmedik yükler oluşturabilmektedir. Bu nedenle tatilde de omurga sağlığını koruyacak basit önlemlerin ihmal edilmemesi gerekmektedir” diyor. Kayalar’ın sıraladığı 6 hata ve doğrusu şöyle:
1. Şezlongda saatlerce kalmak omurga sağlığını zorluyor
Şezlongda uzun süre aynı pozisyonda kalmak, boyun ve bel disklerine sürekli ve tek yönlü baskı uyguluyor; özellikle boynun öne ya da yana eğik kalması kas spazmına neden olabiliyor. Basit bir tutulma gibi başlayan tablo, sinir köklerine baskı gelişirse fıtık şikayetlerini artırabiliyor.
Doğrusu: Her 20–30 dakikada bir pozisyon değiştirin, sırtüstü yatarken bel ve boynunuzu destekleyin, kısa yürüyüşler yapın ve boynunuzu nötr pozisyonda tutun.
2. Terliyken aniden soğuk suya girmek
Terliyken soğuk suya hızla girmek kasların refleks olarak aniden kasılmasına ve bel ile boyunda kontrolsüz yüklenmeye yol açabiliyor. Fark edilmemiş bir disk sorunu varsa ağrı gelişebiliyor ya da tablo şiddetlenebiliyor.
Doğrusu: Vücudunuzu ısı değişimine alıştırmak için denize ya da havuza yavaş yavaş girin.
3. Sığ suya balıklama atlamak omurga sağlığı için en büyük risk
Yazın yapılan en tehlikeli hatalardan biri. Kayalar, “Suyun beklenenden daha sığ olması durumunda bu tür atlayışlar boyun ve omurga kırıklarına, kalıcı felce ve hatta ölüme bile yol açabilmektedir” uyarısında bulunuyor.
Doğrusu: Derinliğini bilmediğiniz denize ya da havuza asla balıklama atlamayın.
4. Yolculukta uzun süre hareketsiz kalmak
Saatlerce mola vermeden oturmak bel ve boyun spazmlarına, fıtık yakınmalarının şiddetlenmesine neden olabiliyor.
Doğrusu: Bel ve boynu destekleyen yastıklar kullanın, her 15–20 dakikada kol ve bacaklarınızı hareket ettirin; en az 2 saatte bir mola verip 5 dakika yürüyün ve esneme hareketleri yapın. Bel fıtığında kaçınılması gereken diğer davranışlar için bel fıtığında en sık yapılan 10 hata yazımıza göz atabilirsiniz.
5. Ağır valizi hatalı taşımak omurga sağlığını bozuyor
Valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmak, Kayalar’a göre “omurgaya tek noktadan yük bindirmekte ve disklerde ani basınç artışına sebep olabilmektedir.”
Doğrusu: Dizlerinizi bükerek eğilin, valizi kavrayıp yavaş ve kontrollü kaldırın; yön değiştirirken belden dönmeyin, ayaklarınızdan destek alarak tüm vücudunuzla dönün. Tek büyük valiz yerine 2-3 hafif valiz tercih edin.
6. Tatil sporlarına hazırlıksız başlamak
Su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi sporlara yıl boyu düzenli egzersiz yapmadan aniden başlamak omurga çevresindeki kas ve bağlarda zorlanmaya yol açabiliyor. Ani dönüşler, dengesiz düşüşler ve tekrarlayan yüklenmeler bel ve boyun ağrısına, fıtık ya da disk sorunlarına neden olabiliyor.
Doğrusu: Başlamadan önce kısa bir ısınma ve esneme yapın, süre ve yoğunluğu kademeli artırın. Ağrı, tutulma ya da hareket kısıtlılığı hissederseniz bırakıp dinlenin. Belirtiler ve tedavi seçenekleri için bel fıtığı belirtileri ve tedavisi yazımızı da okuyabilirsiniz.
Omurga sağlığı hakkında sık sorulan sorular
Şezlongda ne sıklıkla pozisyon değiştirmeli?
Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar her 20–30 dakikada bir pozisyon değiştirmeyi ve kısa yürüyüşler yapmayı öneriyor.
Uzun yolculukta bel ağrısı nasıl önlenir?
Destek yastığı kullanmak, sık sık pozisyon değiştirmek ve en az 2 saatte bir mola verip yürümek öneriliyor.
Valiz kaldırırken nelere dikkat edilmeli?
Dizler bükülerek eğilmeli, valiz yavaşça kaldırılmalı ve belden dönme hareketinden kaçınılmalı.
Görüş: Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı, Acıbadem Kozyatağı Hastanesi
Kaynaklar
