Kanserle mücadelede en etkili yöntem erken tanı. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre kanser 2024’te yaklaşık 10 milyon kişinin ölümüne yol açtı; ancak birçok kanser erken yakalanıp etkili biçimde tedavi edildiğinde iyileşebiliyor. Central Hospital uzmanlarına göre birçok kanser türü erken evrede belirti vermeden ilerleyebiliyor; asıl risk hastalığın kendisinden çok geç kalınmış kontroller.
Meme kanserinde erken tanı için ayda 5 dakika
Meme kanseri çoğu zaman ağrı yapmadan ilerleyebiliyor. Central Hospital Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ayça Özgürel Bozkurt, her kadının ayda yalnızca 5 dakika ayırarak kendi kendine meme muayenesi yapmasını öneriyor. Memede ele gelen sertlik, şekil değişikliği, ciltte kızarıklık, çekilme ya da akıntı uzmana başvurmak için yeterli nedenler. Bozkurt, özellikle 40 yaşından sonra düzenli mamografinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor: “Ertelemek riski büyütür, erken davranmak ise hayatı korur.” Belirtiler için meme kanserinin 6 öncü sinyali yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sindirim sistemi kanserlerinde ameliyatsız tedavi
Central Hospital Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Sait Buğdacı’ya göre ileri endoskopik yöntemler sindirim sistemi kanserlerinde dönüm noktası yarattı. Endoskopik submukozal diseksiyon (ESD), endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR), POEM ve ERCP gibi yöntemlerle erken evre kanserli dokular endoskopik olarak çıkarılabiliyor. ESD özellikle yemek borusu, mide ve bağırsaklarda kanserleşme riski taşıyan ya da erken evrede tanı konmuş lezyonların ameliyatsız temizlenmesine olanak tanıyor; hastalar büyük cerrahiye maruz kalmadan daha az ağrı ve daha hızlı iyileşmeyle sağlığına kavuşabiliyor. Bu yöntemlerin yemek borusu kanserindeki yeri için yemek borusu kanserinin 6 belirtisi yazımızı da okuyabilirsiniz.
Prostat kanserinde erken tanı için kontrol
Dünyada her yıl bir milyondan fazla erkeğe prostat kanseri tanısı konuyor; Türkiye’de erkeklerde en sık görülen kanserler akciğer ve prostat kanseri. Central Hospital Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Topuz, prostatın 45 yaşından sonra büyümeye başladığını, ailesinde prostat kanseri olanların 6 ayda bir PSA testi yaptırmasını öneriyor. Tanıda PSA testi, makattan muayene ve ultrason eşliğinde biyopsi kullanılıyor; kesin tanı ise yalnızca biyopsiyle konuyor.
Topuz’a göre iyi huylu prostat büyümesinde açık ameliyat artık çok az kullanılıyor; kapalı yöntemler öne çıkıyor: “Lazer prostat ameliyatlarıyla hastalar sıklıkla 1 günde taburcu edilip yaklaşık bir haftada iyileşme gösterebiliyor.”
Erken tanı hakkında sık sorulan sorular
Meme kanseri için ne zaman mamografi çektirilmeli?
Op. Dr. Ayça Özgürel Bozkurt’a göre özellikle 40 yaşından sonra düzenli mamografi kontrolleri ihmal edilmemeli; her ay kendi kendine muayene de yapılmalı.
Erken evre sindirim sistemi kanserleri ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Prof. Dr. Mehmet Sait Buğdacı’ya göre ESD ve EMR gibi endoskopik yöntemlerle bir bölümü ameliyatsız çıkarılabiliyor.
Prostat kanserinde kesin tanı nasıl konur?
PSA testi ve muayene yol gösterici olsa da kesin tanı biyopsiyle konuyor.
Görüş: Op. Dr. Ayça Özgürel Bozkurt (Kadın Hastalıkları ve Doğum), Prof. Dr. Mehmet Sait Buğdacı (Gastroenteroloji), Doç. Dr. Bahadır Topuz (Üroloji), Central Hospital
Kaynaklar
