Dev karın fıtığı, karın ameliyatlarından sonra ortaya çıkıp zamanla büyüyebilen ve hem yaşam kalitesini düşüren hem de hayati risk oluşturabilen bir sorun. Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Metin Ertem’e göre bu fıtıklar, özellikle 50 yaş üzerinde sanılandan çok daha yaygın.
Prof. Dr. Ertem, “Yapılan çalışmalar; karın ameliyatlarından sonra ortaya çıkan insizyonel, yani ameliyat kesi yerinden gelişen karın duvarı fıtıklarının, 50 yaş üzerindeki hastaların yaklaşık yüzde 20’sinde görülebildiğini gösteriyor” diyor.
Dev karın fıtığı neden oluşur?
Vücutta koruyucu bir zırh görevi gören karın duvarı zayıfladığında ya da ameliyat gibi bir nedenle bütünlüğü bozulduğunda iç organlar dışa doğru itilerek fıtık oluşabiliyor. Ertem, 50 yaş üzerinde sıklığın artmasını kolajen kaybıyla açıklıyor: “Bunun en önemli nedeni yaşla birlikte kolajen doku sentezinin azalmasıdır. Kolajen, karın duvarının dayanıklılığını sağlayan temel yapı taşlarından biridir. Bu yapı zayıfladığında karın duvarı adeta bir kumaşın sökülen dikişi gibi açılmaya başlar.” Fıtık türleri için fıtık nedir yazımıza da göz atabilirsiniz.
Karın ameliyatı geçirmemiş kişilerde de bazı fıtıklar görülebiliyor. Özellikle doğum yapanlarda karın duvarındaki zayıf noktalardan epigastrik fıtık (göbek üstü fıtığı) gelişebiliyor: “Gebelik sırasında karın büyüdükçe karın duvarı gerilir ve bazı bölgelerde zayıflık oluşabilir. Bu durum küçük fıtıkların gelişmesine yol açabilir.”
Solunumdan bağırsak hareketlerine kadar etkiliyor
Ertem’e göre karın duvarındaki büyük açıklıklar yalnızca estetik bir sorun değil: “Bu dev fıtıklar, bel ve sırt ağrılarına, ıkınma olamayacağından dışkılama zorluğuna ve hatta solunum güçlüğü gibi yaşamı tehdit eden sorunlara neden olabiliyor. Fıtıklar tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilirken, bunun en tehlikeli sonuçlarından birini, halk arasında ‘bağırsak düğümlenmesi’ olarak bilinen sorun oluşturuyor.”
Bağırsakların fıtık kesesinde sıkışması şiddetli karın ağrısı, kusma ve dışkılayamama gibi şikâyetlere yol açıyor; müdahale edilmezse bağırsak delinmesine kadar giden, hayati risk taşıyan tablolar oluşabiliyor.
Fıtığın boyutları bazen dramatik olabiliyor: “Bazen fıtık o kadar büyüyebiliyor ki, neredeyse iki çocuk başı büyüklüğüne ulaşabiliyor. Hatta bazı hastalar fıtığı desteklemek için karınlarının altından çarşaf geçirip boyunlarına bağlayarak taşımak zorunda kalabiliyor. Bu nedenle sorun ilerlemeden erken tedavi olmak günlük yaşam konforu açısından ve tedavinin başarısında büyük rol oynuyor.”
Ameliyat sonrası iyileşme döneminde dikkat
Karın ameliyatı geçirenlerin özellikle iyileşme döneminde dikkatli olması gerekiyor. Prof. Dr. Ertem’in önerileri şöyle:
- Ameliyat sonrası erken dönemde ağır kaldırmamak
- Kabız kalmamaya özen göstermek
- Kronik öksürük varsa mutlaka tedavi olmak
- Yeterli ve dengeli beslenmek
Bu etkenler karın duvarına binen baskıyı artırarak fıtık gelişimini kolaylaştırabiliyor. Kabızlığın nedenleri için kabızlık neden olur yazımızı da okuyabilirsiniz.
Dev karın fıtığında yeni tedavi dönemi
Ertem, son yıllarda kullanılan yöntemlerin başarıyı önemli ölçüde artırdığını söylüyor: “Eskiden bu fıtıklar çoğunlukla sadece dikiş yöntemiyle kapatılmaya çalışılırdı. Ancak bu yöntemde nüks oranları yüzde 50’ye kadar çıkabiliyordu. Günümüzde ise dev fıtıklarda çok daha ileri teknikler kullanıyoruz. Özellikle, özel cihazlarla karın duvarı kontrollü şekilde genişletiliyor. Gerekli durumlarda karın kaslarına botoks uygulanarak kasların gevşemesi sağlanıyor. Ardından karın duvarı onarılıyor ve yama ile destekleniyor. Bu modern yöntemler nüks oranlarını yüzde 2-5’lere kadar düşürdü.”
Dev karın fıtığı hakkında sık sorulan sorular
Dev karın fıtığı ne kadar yaygın?
Prof. Dr. Metin Ertem’e göre ameliyat kesi yerinden gelişen karın duvarı fıtıkları 50 yaş üzerindeki hastaların yaklaşık yüzde 20’sinde görülebiliyor.
Karın fıtığı tedavi edilmezse ne olur?
Bel ve sırt ağrısı, dışkılama zorluğu ve solunum güçlüğüne yol açabiliyor; bağırsakların sıkışması bağırsak delinmesine kadar giden hayati tablolar oluşturabiliyor.
Yeni yöntemle nüks riski ne kadar?
Sadece dikişle kapatmada yüzde 50’ye çıkabilen nüks oranı, karın duvarının kontrollü genişletilmesi, gerekirse kaslara botoks ve yama desteği ile yüzde 2-5’e indi.
Görüş: Prof. Dr. Metin Ertem, Genel Cerrahi Uzmanı, Acıbadem Kozyatağı Hastanesi
Kaynaklar
