Gençlerde kolon kanseri vakalarının artması, kanser tedavisindeki ilerlemelere rağmen dikkat çeken bir tablo oluşturuyor. Amerikan Kanser Derneği’nin 2026 Kanser İstatistikleri Raporu’na göre tüm kanserlerde beş yıllık sağkalım oranı yüzde 70’e ulaştı; yani kanser tanısı alan her 10 kişiden 7’si en az 5 yıl yaşamını sürdürüyor. Aynı dönemde ise özellikle 50 yaş altında kolon kanseri görülme sıklığı artıyor.
Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, son bilimsel çalışmaların bağırsak dokusundaki sertleşmenin, kanser gelişiminde genetikten bağımsız erken bir uyarı mekanizması olabileceğine işaret ettiğini söylüyor. Özdoğan’a göre güncel veriler, erken tanının, doku yapısının ve yaşam tarzının da hastalığın gelişiminde belirleyici olduğunu gösteriyor.
Kanser artık sadece genetik bir hastalık değil
Kanser uzun yıllar ağırlıklı olarak genetik mutasyonlar üzerinden tanımlandı. Ancak güncel veriler, genetik testleri normal olan kişilerde de kanser gelişebildiğini gösteriyor. Özdoğan’a göre bu, kanserin yalnızca genetik değil, hücrenin bulunduğu doku ortamıyla da yakından ilişkili bir hastalık olduğunu ortaya koyuyor.
Gençlerde kolon kanseri sıklığı artıyor
Kolon kanseri ileri yaş hastalığı olarak bilinse de 50 yaş altındaki kişilerde görülme sıklığı artıyor. Özdoğan’a göre son 30 yılda yıllık artış oranı yüzde 0,5 ile 2,4 arasında değişti. Genç hastaların önemli bir bölümünde Lynch sendromu gibi kalıtsal genetik risk faktörleri saptanmıyor; bu da hastalığın başlangıcında genetikten bağımsız biyolojik süreçlerin etkili olabileceğini düşündürüyor. Genç yaştaki risk faktörleri için kolon kanseri genç yaş grubunda neden artıyor yazımıza da göz atabilirsiniz.
Bağırsak duvarındaki sertleşme erken bir uyarı olabilir
Özdoğan’ın aktardığı son çalışmalar, genç kolon kanseri hastalarında bağırsak duvarının normalden daha sert olduğunu gösteriyor. Üstelik bu sertlik yalnızca tümörlü alanlarda değil, henüz normal görünen dokularda da saptanmış. Bulgular, kanser gelişmeden önce bağırsak dokusunda yapısal değişikliklerin başlayabileceğine işaret ediyor.
Kanserin fiziği de belirleyici
Hücreler yalnızca kimyasal sinyallere değil, içinde bulundukları dokunun sertliğine de yanıt veriyor. Özdoğan’a göre bağırsak duvarındaki sertleşme, hücrelerde kontrolsüz çoğalmayı tetikleyen sinyal yollarını aktive edebiliyor. Bu mekanizma, genetik bir bozukluk olmadan da kanser sürecini başlatabiliyor.
Gençlerde kolon kanseri taramasında yeni dönem mi?
Erken tanı uygulamaları, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapiler sayesinde sağkalım oranları belirgin şekilde arttı. Buna karşın tanı alan kişi sayısındaki artış, önleyici yaklaşımların güçlendirilmesini ve risk faktörlerinin daha fazla önemsenmesini gerekli kılıyor.
Özdoğan’a göre elde edilen veriler tarama yöntemlerinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor: Gelecekte kolonoskopide yalnızca poliplerin değil, bağırsak duvarı sertliğinin de değerlendirilmesi mümkün olabilir. Bu da doku sertliğindeki artışın kanser oluşmadan çok önce saptanmasını ve erken uyarı işareti olarak kullanılmasını sağlayabilir. Taramanın önemi için kolon kanserinde belirti beklemek en büyük hata yazımızı da okuyabilirsiniz.
Gençlerde kolon kanseri hakkında sık sorulan sorular
Gençlerde kolon kanseri neden artıyor?
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan’a göre genç hastaların önemli bölümünde kalıtsal genetik risk saptanmıyor; doku yapısı ve yaşam tarzı gibi genetikten bağımsız süreçler etkili olabiliyor.
Bağırsak sertleşmesi ne anlama geliyor?
Son çalışmalar, genç hastalarda bağırsak duvarının normal görünen bölgelerde de daha sert olduğunu gösteriyor; bu sertlik kanser sürecini başlatan sinyal yollarını tetikleyebiliyor.
Kolonoskopide bağırsak sertliği ölçülebilir mi?
Özdoğan’a göre gelecekte kolonoskopide poliplerin yanında bağırsak duvarı sertliğinin de değerlendirilmesi mümkün olabilir.
Görüş: Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı
Kaynaklar
