Fotoyaşlanma, aynada gördüğümüz ince kırışıklıkların, lekelerin ve elastikiyet kaybının büyük bölümünden sorumlu olabiliyor. Çoğumuz bunları yaş almanın kaçınılmaz sonucu olarak görsek de uzmanlara göre cilt yaşlanmasının en önemli nedenlerinden biri yıllar boyunca korunmasız maruz kalınan güneş ışınları.
Acıbadem Life danışmanı Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Güneşten korunmak cildin sağlıklı yaşlanmasını sağlayan en etkili alışkanlıklardan biridir. Üstelik güneş kreminde bakmanız gereken ilk özellik, çoğu kişinin sandığı gibi yalnızca SPF değeri değil” diyor.
Fotoyaşlanma kolajen ve elastini yıpratıyor
Şam Sarı’ya göre ultraviyole (UV) ışınlarına korunmasız maruz kalmak cildin kolajen ve elastin liflerine zarar vererek kırışıklıkların erken ortaya çıkmasına yol açıyor: “Kırışıkların yanı sıra ciltte renk düzensizliklerine, lekelenmelere ve cildin sıkılığını kaybetmesine neden olabiliyor. Bu süreç cildin biyolojik yaşından daha yaşlı görünmesine yol açar.” Göz çevresi kırışıklıkları için kaz ayaklarını hafifletmenin yolları yazımıza da göz atabilirsiniz.
Şiddetli güneş yanıkları cilt kanseri riskini artırıyor
Güneş kısa vadede yanık, kızarıklık ve hassasiyete, uzun vadede güneş lekelerine ve cilt kanserine zemin hazırlayabiliyor. Şam Sarı, “Özellikle çocukluk ve gençlik döneminde geçirilen şiddetli güneş yanıkları, ilerleyen yaşlarda cilt kanseri açısından önemli bir risk faktörüdür” uyarısında bulunuyor.
Korunma yalnızca yaz alışkanlığı değil
En büyük hata güneş koruyucuyu yalnızca yazın ya da denize giderken kullanılan bir ürün olarak görmek. Şam Sarı’ya göre “Düzenli ve doğru kullanılan güneş koruyucular yalnızca güneş yanıklarını önlemekle kalmaz; ciltte kırışıklıkların, lekelerin ve elastikiyet kaybının gelişimini de yavaşlatır.” Bu nedenle korunma yıl boyunca günlük bakımın parçası olmalı.
Fotoyaşlanmaya karşı güneş kremi seçimi
Şam Sarı’ya göre öncelik ürünün geniş spektrumlu (broad spectrum) olması; bu özellik hem UVB hem de UVA ışınlarına karşı koruma sağlıyor. Günlük kullanımda en az SPF 30, yoğun güneş maruziyetinde SPF 50 ve üzeri öneriliyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi de geniş spektrumlu, en az SPF 30 ve suya dayanıklı ürünleri öneriyor. Cilt tipi de önemli: Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde komedojenik olmayan hafif ürünler, kuru ciltlerde nemlendirici özellikli ürünler daha uygun. Sık yapılan hatalar için güneş kremi seçerken yapılan 4 hata yazımızı da okuyabilirsiniz.
Yüz için ayrı bir krem zorunlu değil; ancak yüz derisi daha ince ve hassas olduğu için yüze özel, hafif dokulu ürünler özellikle göz çevresinde daha iyi tolere ediliyor. Akne, rozasea ya da leke sorunu olanlarda cilt tipine uygun yüz ürünleri daha konforlu bir koruma sağlayabiliyor.
Güneş kremi tek başına yeterli değil
Şam Sarı’ya göre en etkili korunma, güneş koruyucuyu fiziksel önlemlerle birleştirmek: 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşten kaçınmak; geniş kenarlı şapka, UV korumalı gözlük ve uygun giysiler kullanmak. Koruyucu dışarı çıkmadan 15-20 dakika önce yeterli miktarda sürülmeli; terleme, yüzme ya da havluyla kurulanmanın ardından ve en geç iki saatte bir yenilenmeli.
Fotoyaşlanma hakkında sık sorulan sorular
Fotoyaşlanma nedir?
Dr. Ayşenur Şam Sarı’ya göre UV ışınlarının kolajen ve elastin liflerine zarar vererek erken kırışıklık, leke ve sıkılık kaybına yol açması; cilt biyolojik yaşından yaşlı görünüyor.
Güneş kremi kışın da sürülmeli mi?
Evet. Güneşten korunma yalnızca yaz aylarında değil, yıl boyunca günlük bakımın parçası olmalı.
Hangi SPF değeri yeterli?
Günlük kullanımda en az SPF 30, yoğun güneşte SPF 50 ve üzeri geniş spektrumlu ürünler öneriliyor.
Görüş: Dr. Ayşenur Şam Sarı, Dermatoloji Uzmanı
Kaynaklar
