Hipnoz sanıldığı gibi bir uyku hali ya da kontrol kaybı değil. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog İhsan Öztekin’e göre hipnoz, dikkatin en üst seviyede yoğunlaşmasıyla oluşan bir trans hali. Hipnoterapide kişi telkinlere açık hale geliyor ama kontrolünü kaybetmiyor: Öztekin, kişinin inançlarına ve değer yargılarına ters düşen bir telkinin en derin hipnozda bile reddedildiğini söylüyor.
Hipnoz uyku hali değil, trans hali
Öztekin, hipnozun uyku hali olarak tanımlanamayacağını belirtiyor: “Hipnoterapide kişinin dikkati en üst seviyede yoğunlaştığında trans hali oluşur. Telkinlere açık hale gelir.”
Her insanın hipnozdan farklı düzeyde etkilendiğini anlatan Öztekin, “Bazı insanlar çok kolay hipnotik etki altına girerken bazılarında bu süre biraz daha uzayabilir. Uygulanan yöntemlere göre de değişebilir. Hipnotik halin en hafif noktasında kişide gevşeme meydana gelir. Kendisine söylenenleri hatırlar ancak hipnotik etkinin derin olduğu durumlarda trans hali oluşur. Kişi seansta trans halindeyken konuşmaları bilinçli olarak duymaz ve telkinleri seans sonrası hatırlayamaz. İster hafif ister ağır hipnotik durum olsun her iki halde de hipnoterapistin söylediği sözler ve telkinler etkili olur” diyor.
Hipnozdan çıkamamak diye bir durum yok
Öztekin’e göre kişinin hipnozdan çıkamaması ya da uyanamaması söz konusu değil: “Hipnoterapist seansı sonlandırmadan ayrılsa bile kişi bir süre sonra seansı kendi sonlandırıp kalkar ve günlük yaşantısına devam eder.”
Hipnoz altında beyin nasıl çalışıyor?
Hipnoz sırasında beynin nasıl etkilendiğini anlatan Öztekin, bilinçli beyin ile bilinç dışı zihin arasındaki farka dikkat çekiyor: “Bilinçli bir beyin daha eleştireldir, problem çözerken daha çok analiz yapmaya eğilimlidir. Direnç gösterebilir. Savunma mekanizmaları aktiftir. Bu durum kararsızlığa ve harekete geçmekte zorluğa sebep olabilir. Hipnoz altındayken ise bilincin bu analiz yeteneğinden ve direncinden kurtulan bilinç dışı zihin, beyin dalgası olarak alfa (hafif hipnoz) ve teta (derin hipnoz) durumlarında telkin ve talimatları almaya daha hazır hale gelir ve terapi gerçekleşir.”
Öztekin’e göre hipnoterapi gören kişi bu süreçte terapistin destek ve rehberliğini hissediyor ve onun talebi doğrultusundaki telkinleri kabulleniyor.
Hipnozda istemediğiniz bir şeyi yapmazsınız
“Hipnoz sırasında kontrolümü kaybedip yapmak istemediğim şeyleri yapar mıyım, istemeden sırlarımı verir miyim?” endişesine yanıt veren Öztekin, hipnoterapistin gücünün sınırsız olmadığını vurguluyor: “Hipnotik etki altında olan bir kişi yapmak istemediği bir davranışta bulunmaz, istemediği hiçbir şeyi söylemez. Kişinin inançlarına, ahlaki değerlerine, değer yargılarına ters düşecek bir telkin, en derin hipnozda bile reddedilir.”
Sahne gösterileri tıbbi hipnoterapi değil
Öztekin, medyada hipnoz adı altında görülen, kişilerin kontrolsüz ve tuhaf davranışlar sergilediği görüntülerin tıbbi hipnoterapiyle ilgisi olmadığını söylüyor: “Bunlar psikolojik alt yapısı, eğitimi olmayan kişiler tarafından, ilgi çekme amacı ile sergilenen sahne gösterileridir.”
Hipnoterapi güvenli bir yöntem
Hipnozun tehlikesi ya da zararı olup olmadığı sorusuna da yanıt veren Öztekin, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Seans sırasında da, seans sonrasında da hiçbir tehlike söz konusu değildir. Seansta ve sonrasında kişinin kan basıncı, kan şekeri, dolaşım, solunum gibi hayati fonksiyonları biyolojik olarak olumsuz etkilenmez. Aksine hipnoterapi sonrasında değerlerin daha stabil hale geldiği gözlenmiştir. Hipnoterapi tedavide çok güvenli ve tehlikesiz bir psikoterapi yöntemidir.”
Hipnoz hakkında sık sorulan sorular
Hipnoz uyku mudur?
Hayır. Klinik Psikolog İhsan Öztekin’e göre hipnoz, dikkatin en üst düzeyde yoğunlaştığı ve kişinin telkinlere açık hale geldiği bir trans hali.
Hipnozda kontrol kaybedilir mi?
Hayır. Kişi istemediği bir davranışta bulunmaz, istemediği bir şeyi söylemez; inançlarına ve değerlerine ters düşen telkinleri en derin hipnozda bile reddeder.
Hipnozdan uyanamamak mümkün mü?
Öztekin’e göre böyle bir durum yok. Terapist seansı sonlandırmasa bile kişi bir süre sonra kendiliğinden kalkıp günlük yaşamına devam ediyor.
Hipnoterapinin zararı var mı?
Öztekin, seans sırasında ve sonrasında kan basıncı, kan şekeri, dolaşım ve solunum gibi hayati fonksiyonların olumsuz etkilenmediğini, hipnoterapinin güvenli bir psikoterapi yöntemi olduğunu söylüyor.
