İsmail Şimşek‘in “Monokrom” başlıklı kişisel sergisi, SANATORIUM Tophane’de kapılarını açtı. Sanatçının son dönem çalışmalarından oluşan sergi, monokrom kavramını çok renkli yüzeylerin altında varlığını sürdüren değişmezlik üzerinden yeniden düşünüyor. Resimsel düzen ile heykelsi konstrüksiyon arasındaki sınırda kurulan yapıtlar, renk, çizgi ve malzemenin oluşturduğu kırılgan dengeyi izleyiciyle buluşturuyor. Sergi 26 Aralık 2026’ya kadar ziyaret edilebilecek.
Maleviç’ten Rodçenko’ya: Tek rengin kırılma anı
Modern sanat tarihinde monokrom, resmin temsilden, anlatıdan ve renk çeşitliliğinden uzaklaşıp kendi maddi ve kavramsal sınırlarına döndüğü bir eşik olarak görülüyor. Kazimir Maleviç’in “Siyah Kare”si tek renkli yüzeyiyle resme yeni bir başlangıç alanı açtı; Aleksandr Rodçenko’nun kırmızı, sarı ve mavi monokrom çalışmaları ise bu yaklaşımı resmin sınırlarına kadar götürdü. Bu noktadan sonra monokrom bir renk tercihi olmaktan çıktı ve resmin hangi unsurlardan arınarak var olabileceğine dair bir soruya dönüştü.
İsmail Şimşek mirası tersinden okuyor
İsmail Şimşek’in sergisi bu tarihsel mirası farklı bir yerden ele alıyor. Modernizmin tek renkle arınma idealini tersine çeviren sanatçı, renkli ve katmanlı yüzeylerin altında süren değişmezliğe dikkat çekiyor. Şimşek’in pratiğinde monokrom, tek bir rengin saflığı değil; farklı renk ve malzemelerin yan yana geldiği yüzeylerde değişmeden kalan yapısal bir durum anlamına geliyor. Renk de yalnızca canlılığın işareti olarak değil, görünüş ile görünüşün altındaki gerçeklik arasındaki mesafeyi açığa çıkaran bir unsur olarak beliriyor.
Mondrian’ın düzeni, Gabo’nun mekanı
Heykel eğitiminin kazandırdığı yapısal düşünme biçimi, Şimşek’in malzemeyle kurduğu ilişkinin temelinde yer alıyor. Sanatçının yüzeyleri, Piet Mondrian’ın resimsel düzen anlayışı ile Naum Gabo’nun konstrüktif mekan yaklaşımını bir araya getiriyor. Mondrian’da çizgi, renk alanlarını birbirinden ayırarak kompozisyonun düzenini kuruyor; Gabo’da ise mekansal ilişkileri ve kuvvetin yönünü görünür kılan yapısal bir öğeye dönüşüyor.
Şimşek bu iki yaklaşım arasında çizgiyi sınır çizen bir işaret olmaktan çıkarıyor. İpler ve düğümlerle çizgi, yüzeyi hem bölen hem de parçaları birbirine bağlayan fiziksel bir unsura dönüşüyor.
Rengin maddeye dönüştüğü yüzeyler
Sanatçının çalışmalarında renk, yüzeye eklenen optik bir değer olmanın ötesine geçerek formun oluşumuna doğrudan katılan maddi bir niteliğe bürünüyor. Tek renkli zeminler ipler, kumaşlar ve dar dokumalarla bölünüyor, geriliyor, sarılıyor ve yeniden birbirine bağlanıyor. Bu müdahaleler yüzeyde düzen kurarken sürekli hissedilen bir gerilim de yaratıyor. Böylece çizgi temsil eden bir işaretten maddi bir kuvvet hattına, renk ise görsel bir nitelikten yapının taşıyıcı unsurlarından birine dönüşüyor.
Resimsel alan ile heykelsi yapı arasındaki sınırda şekillenen bu kompozisyonlarda denge, tamamlanmış ve kalıcı bir uyumdan çok her an değişebilecek kırılgan bir ilişki olarak sürüyor. Şimşek’in renkli olmak ile renkli görünmek arasında kurduğu ayrım da serginin temel meselelerinden biri: Yüzeydeki renk çeşitliliği ilk bakışta canlı ve uyumlu bir bütünlük izlenimi verse de altında malzemenin, çizginin ve yapının taşıdığı gerilim varlığını koruyor.
“Henüz ayarı bozulmamış bir ‘şu an'”
İsmail Şimşek dengeyi “henüz ayarı bozulmamış bir ‘şu an'” olarak tanımlıyor. Bu geçici an, eserlerdeki biçimsel ilişkilerin sürekli yeniden kurulduğu, uyum ile bozulma ihtimalinin yan yana durduğu bir alan açıyor. Serginin açılış öncesindeki duyurusunu Monokrom sergisi haberimizde paylaşmıştık.
İsmail Şimşek kimdir?
1977’de İzmir’de doğan İsmail Şimşek, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü’nü bölüm birincisi olarak tamamladı, ardından aynı üniversitenin Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı’nda yüksek lisans yaptı. Formun algılanış biçimi üzerine düşünen ve standart bir forma bağlı kalmadan farklı malzeme deneyimlerine açık bir tavır geliştiren sanatçı; insan varlığına, onun mekan ve zaman deneyimine ve insanı hem kaynağının ötesine hem de kaynağına yönlendiren süreçlere odaklanıyor. Hissettiği iç ve dış gerçekliği psikolojik bir fenomen olarak ele alan Şimşek’in yapıtlarındaki tekrar eden form üretme eylemi, dış gerçeklik ile iç bilinç arasındaki karşılıklı ilişkiyi sorunsallaştırıyor.
Sergi bilgileri
- Sanatçı: İsmail Şimşek
- Sergi: “Monokrom”
- Tarih: 12 Kasım – 26 Aralık 2026
- Yer: SANATORIUM Tophane, Kemankeş Mah. Mumhane Cad. Laroz Han, No: 67/A, 34425 Beyoğlu / İstanbul
Sık sorulan sorular
İsmail Şimşek’in Monokrom sergisi ne zamana kadar açık?
Sergi 26 Aralık 2026’ya kadar SANATORIUM Tophane’de ziyaret edilebiliyor.
Sergideki eserlerde hangi malzemeler kullanılıyor?
Tek renkli zeminler ipler, kumaşlar ve dar dokumalarla bölünüyor, geriliyor, sarılıyor ve yeniden birbirine bağlanıyor.
Sergi monokromu nasıl yorumluyor?
Modernizmin tek renkle arınma idealini tersine çevirerek monokromu renkli ve katmanlı yüzeylerin altında değişmeden kalan yapısal bir durum olarak ele alıyor.
Şimşek’in çalışmalarında hangi sanatçıların izleri görülüyor?
Sergi metnine göre yüzeyler Piet Mondrian’ın resimsel düzen anlayışı ile Naum Gabo’nun konstrüktif mekan yaklaşımını bir araya getiriyor.
