Monokrom sergisi, İsmail Şimşek’in son dönem çalışmalarını 12 Kasım – 26 Aralık 2026 tarihleri arasında SANATORIUM Tophane’de sanatseverlerle buluşturuyor. Sanatçının kişisel sergisi, monokrom kavramını çok renkli yüzeylerin altında varlığını sürdüren değişmezlik üzerinden yeniden ele alıyor; resimsel düzen ile heykelsi yapı arasındaki sınırda renk, çizgi ve malzemenin kurduğu kırılgan dengeye odaklanıyor.
Modern sanatta monokromun yeri
Modern sanat tarihinde monokrom, resmin temsilden, anlatıdan ve renk çeşitliliğinden uzaklaşarak kendi maddi ve kavramsal sınırlarına yöneldiği önemli bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor. Kazimir Maleviç’in “Siyah Kare”si tek renkli yüzeyiyle resim için yeni bir başlangıç alanı açarken, Aleksandr Rodçenko’nun kırmızı, sarı ve mavi monokrom çalışmaları bu yaklaşımı resmin sınırlarına kadar taşıyor. Böylece monokrom, yalnızca bir renk tercihi olmaktan çıkıp resmin hangi unsurlardan arınarak varlığını sürdürebileceğine dair bir sorgulamaya dönüşüyor.
Monokrom sergisi modernizmin idealini tersine çeviriyor
Şimşek’in sergisi bu tarihsel mirası farklı bir açıdan ele alıyor ve modernizmin tek renkle arınma idealini tersine çevirerek renkli, katmanlı yüzeylerin altında süren değişmezliğe işaret ediyor. Sanatçının pratiğinde monokrom, tek bir rengin saflığından çok, farklı renklerin ve malzemelerin bir araya geldiği yüzeylerde değişmeden kalan yapısal bir durumu ifade ediyor. Renk ise yalnızca canlılığın göstergesi değil; görünüş ile görünüşün altındaki gerçeklik arasındaki mesafeyi açığa çıkaran bir unsur olarak beliriyor.
İpler ve düğümlerle kurulan çizgi
Heykel eğitiminin kazandırdığı yapısal düşünme biçimi, Şimşek’in malzemeyle kurduğu ilişkinin temelini oluşturuyor. Sanatçının yüzeyleri, Piet Mondrian’ın resimsel düzen anlayışı ile Naum Gabo’nun konstrüktif mekan yaklaşımını bir araya getiriyor. Şimşek bu iki yaklaşım arasında çizgiyi yalnızca sınır belirleyen bir işaret olmaktan çıkarıyor; ipler ve düğümler aracılığıyla çizgi, yüzeyi hem bölen hem de parçaları birbirine bağlayan fiziksel bir unsura dönüşüyor.
Tek renkli zeminler; ipler, kumaşlar ve dar dokumalar aracılığıyla bölünüyor, geriliyor, sarılıyor ve yeniden birbirine bağlanıyor. Bu müdahaleler yüzeyde bir yandan düzen oluştururken diğer yandan sürekli hissedilen bir gerilim yaratıyor. Böylece çizgi temsil eden bir işaretten maddi bir kuvvet hattına, renk ise görsel bir nitelikten yapının taşıyıcı unsurlarından birine dönüşüyor.
Renkli olmak ile renkli görünmek
Şimşek’in renkli olmak ile renkli görünmek arasında kurduğu ayrım da serginin temel meselelerinden biri. Yüzeydeki renk çeşitliliği ilk bakışta canlı ve uyumlu bir bütünlük izlenimi yaratsa da bu görünümün altında malzemenin, çizginin ve yapının taşıdığı gerilim varlığını koruyor. Sanatçı dengeyi “henüz ayarı bozulmamış bir ‘şu an'” olarak tanımlıyor. Bu geçici an, eserlerdeki biçimsel ilişkilerin sürekli yeniden kurulduğu, uyum ile bozulma ihtimalinin yan yana var olduğu bir alan açıyor.
İstanbul’daki güncel sergilerden bir diğerini Çağla Saydağ Karter’in Geçirgen Yüzeyler sergisi haberimizde aktarmıştık.
İsmail Şimşek kimdir?
1977’de İzmir’de doğan İsmail Şimşek, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Heykel Bölümü’nü bölüm birincisi olarak bitirdi ve aynı üniversitede Sanat ve Tasarım Anasanat Dalı’nda yüksek lisans yaptı. Standart bir forma bağlı kalmadan farklı malzeme deneyimlerine açık bir tavır geliştiren sanatçı, insan varlığına ve onun mekan ve zaman deneyimine odaklanıyor.
Sık sorulan sorular
Monokrom sergisi ne zaman ve nerede?
Sergi 12 Kasım – 26 Aralık 2026 tarihleri arasında SANATORIUM Tophane’de görülebilir. Açılış 12 Kasım Perşembe saat 18.00’de.
SANATORIUM Tophane’nin adresi nedir?
Kemankeş Mahallesi, Mumhane Caddesi, Laroz Han, No: 67/A, Beyoğlu, İstanbul.
Sergide hangi malzemeler kullanılıyor?
Şimşek’in çalışmalarında tek renkli zeminler ipler, kumaşlar ve dar dokumalarla bölünüyor, geriliyor ve yeniden birbirine bağlanıyor.
Monokrom sergisinin temel meselesi ne?
Sergi, renkli ve katmanlı yüzeylerin altında süren değişmezliği ve renkli olmak ile renkli görünmek arasındaki ayrımı sorguluyor.
