Sertleşme bozukluğu, çoğu zaman utanma ya da şikayetin kendiliğinden geçeceği düşüncesiyle ihmal edilse de bazı durumlarda kalp ve damar hastalıkları, diyabet veya hormonal sorunların ilk işareti olabiliyor. Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Berkan Reşorlu’ya göre erkek cinsel sağlığındaki sorunlarda erken tanı ve kişiye özel tedavi, hem cinsel fonksiyonların hem de genel sağlığın korunması için önem taşıyor. Reşorlu, kalıcı değişikliklerin yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.
Sertleşme bozukluğu ve kalp-damar sağlığı
Sertleşme bozukluğu, cinsel ilişki için yeterli sertleşmenin sağlanamaması ya da sürdürülememesi olarak tanımlanıyor. Sertleşme için damarların yeterli kan akışı sağlaması ve sinir sisteminin düzgün çalışması gerekiyor; damar fonksiyonları bozulduğunda sertleşme kalitesi de etkilenebiliyor. Prof. Dr. Reşorlu, Avrupa Üroloji Derneği (EAU) kılavuzlarında sertleşme bozukluğunun kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili önemli bir sağlık göstergesi olarak kabul edildiğini, özellikle damarsal nedenli sorunlarda kalp-damar riskinin değerlendirilmesinin önerildiğini hatırlatıyor.
Bu, her sertleşme sorunu yaşayan kişinin kalp hastası olduğu anlamına gelmiyor. Ancak yeni başlayan ya da giderek artan sorunlarda tansiyon, kan şekeri ve kolesterol gibi risk faktörlerinin incelenmesi, daha önce fark edilmemiş diyabet, yüksek kolesterol ya da hipertansiyonun ortaya çıkmasını sağlayabiliyor. Metabolik sendrom da bu tabloda göz önünde bulundurulması gereken nedenler arasında.
Erken boşalma ve cinsel isteksizlik
Erken boşalma, boşalma üzerinde yeterli kontrolün sağlanamaması ve bunun kişide rahatsızlık yaratmasıyla karakterize. Sonradan ortaya çıkan erken boşalmada sertleşme bozukluğu, prostat ve ürogenital hastalıklar, tiroit sorunları ve psikolojik etkenler araştırılıyor. Uygun hastalarda davranışsal yaklaşımlar, psikoseksüel destek ve ilaç tedavileri değerlendirilebiliyor.
Cinsel isteksizlik ise stres, uyku sorunları, depresyon, ilişki problemleri ve bazı ilaçlara bağlı olabiliyor. Testosteron eksikliği de bazı erkeklerde isteksizlik, sabah sertleşmelerinde azalma ve enerji düşüklüğüyle ilişkili. Ancak Reşorlu’ya göre yalnızca isteksizlik, testosteron eksikliği tanısı için yeterli değil; ölçümler uygun koşullarda yapılmalı ve düşük sonuçlar tekrar testlerle doğrulanmalı. Çocuk sahibi olmayı planlayanlarda dışarıdan testosteron kullanımının sperm üretimini baskılayabileceği de unutulmamalı.
Peyronie hastalığında erken değerlendirme
Peyronie hastalığı, penis dokusunda fibröz plak oluşmasıyla sertleşme sırasında eğriliğe yol açabilen bir rahatsızlık. Başlangıçta ele gelen sertlik, sertleşmede ağrı ve yeni gelişen eğrilik görülebiliyor. Ağrının azalması eğriliğin düzeldiği anlamına gelmiyor. Tedavi seçenekleri arasında izlem, traksiyon tedavileri, uygun hastalarda enjeksiyonlar ve eğrilik stabil hale geldiğinde cerrahi bulunuyor.
Belirti vermeyen enfeksiyonlar
Klamidya, gonore, frengi, HPV ve HIV gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar uzun süre belirti vermeden devam edebiliyor. Belirti olmaması enfeksiyonun bulaşmayacağı anlamına gelmiyor ve tedavi edilmeyen bazı enfeksiyonlar üreme sağlığını etkileyebiliyor. Reşorlu, tarama ihtiyacının kişinin risk faktörlerine ve cinsel temas öyküsüne göre belirlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Bilinçsiz ilaç kullanımı risk taşıyor
Sertleşme bozukluğunda kullanılan bazı ilaçların nitrat içeren kalp ilaçlarıyla birlikte alınması ciddi tansiyon düşüklüğüne yol açabiliyor. İnternetten satılan, içeriği doğrulanmamış performans ürünlerinde beyan edilmeyen ilaç etken maddeleri bulunabiliyor. Hekim önerisi olmadan kullanılan testosteron ürünleri ise hormon dengesini bozup doğurganlığı olumsuz etkileyebiliyor.
Hangi belirtilerde doktora gidilmeli?
Sertleşmenin sağlanmasında veya sürdürülmesinde güçlük, boşalma kontrolünde belirgin değişiklik, uzun süreli isteksizlik, peniste eğrilik ya da ağrılı sertleşme üroloji değerlendirmesi gerektiriyor. Genital bölgede yara, siğil, akıntı, idrarda yanma ya da testiste şişlik de önemseniyor. Ani başlayan şiddetli testis ağrısı veya dört saatten uzun süren sertleşme ise acil tıbbi değerlendirme gerektiriyor. Düzenli egzersiz, dengeli beslenme, yeterli uyku, sigarayı bırakmak, fazla kiloları vermek ve diyabet ile tansiyonu kontrol altında tutmak cinsel fonksiyonları da destekliyor.
Sık sorulan sorular
Sertleşme bozukluğu kalp hastalığının belirtisi mi?
Her zaman değil, ancak damarsal nedenli sertleşme bozukluğu kalp-damar hastalıklarının erken işareti olabilir; bu nedenle risk faktörlerinin değerlendirilmesi önerilir.
Sertleşme bozukluğunda hangi testler yapılır?
Kan şekeri, HbA1c, lipid profili ve uygun hastalarda testosteron düzeyi değerlendirilebilir; gerekirse penil Doppler ultrason yapılabilir.
Testosteron eksikliği nasıl anlaşılır?
Prof. Dr. Reşorlu’ya göre uyumlu belirtiler ve uygun koşullarda tekrarlanan testosteron ölçümleri birlikte değerlendirilerek tanı konur.
Hangi durumlar acildir?
Ani başlayan şiddetli testis ağrısı ve dört saatten uzun süren sertleşme acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
