Sansürün ve Politikanın Gölgesinde Antalya Altın Portakal

‘51. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, Türk sinemasının 100.yılının kutlandığı bir dönemde maalesef sansürün ve politikanın gölgesinde kaldı.’

altın portakal kapak

Türk sinemasının Oscar’ları olarak kabul edilen Antalya Altın Portakal Film Festivali, bu yıl da geçmiş yıllarda olduğu gibi filmlerin ve emekçilerin konuşulduğu değil, skandalların ve spekülasyonların konuşulduğu bir festival oldu.

İlk sıkıntı, Reyan Tuvi’nin Gezi Olayları ile alakalı belgeseli Yeryüzü Aşkın Yüzü Oluncaya Dek’in sansüre uğramasıyla yaşandı. Belgesel Sinemacılar Birliği, bu olayı festivalden çekilerek protesto etti.

51. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, geçmiş yılların aksine halk ilgisinden yoksun bir şekilde başladı. Zayıf olarak nitelendirilebilecek, zayıf bir kırmızı halı geçişi yaşandı.

Festival, Türk sinemasının 100. yılına vurgu yapılarak başladı. Bu yıl festivalin özel konuğu daha önce Sınav isimli Türk filminde de rol alan ünlü aksiyon yıldızı Jean Claude Van Damme oldu. Belçikalı aktör, özel ödülle onurlandırıldı. En fazla Altın Portakal kazanan kadın oyuncu olan Hülya Koçyiğit, yaptığı konuşmada Türk sinemasının oldukça geliştiğini ve bugünkü tabloyla gurur duyduğunu belirtti.

Akil adam Yılmaz Erdoğan’ın başkanı olduğu jürinin genel eğilimi, en iyilerden ziyade Kürt sinemacıları ödüllendirmek yönünde oldu. Öyle ki ortada neredeyse hiç müzik olmayan Annemin Şarkısı’nın Başar Ünder’le En İyi Müzik ödülünü, aynı filmin sadece açılış sahnesinde rol alan Aziz Çapkurt’un En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazanmaları, büyük hayret uyandırdı.

Asıl skandal ise yönetmeliğe göre festival yönetiminde yer alan kişilerin 1. derece akrabalarının festival jürisinde yer alamaması kuralının ihlal edilmesi oldu. Festival komitesinde yer alan Zeynep Özbatur Atakan’ın kocası Selim Atakan festival jürisinde yer alarak yönetmeliği ihlal etmiş oldu. En iyi film seçilen Kuzu’da Selim Atakan’a teşekkür ediliyor olması ise bu skandalın daha da büyümesine yol açtı.

Ödüller, Kuzu, Annemin Şarkısı, İtirazım Var ve Sivas filmleri arasında paylaştırıldı. Jüri başkanı Yılmaz Erdoğan’ın tuhaf bir şekilde hiçbir ödül takdim etmediği ödül töreninde En İyi Film ödülü, Kutluğ Ataman’ın yönettiği Kuzu filmine verildi. Film, 350.000 lira kazandı. Ödül, gecede Yaşam Boyu Başarı Ödülü’ne layık görülen İranlı yönetmen Abbas Kiarostami tarafından verildi. Ödülün Venedik Film Festivali’nden Jüri Özel Ödülü’yle dönen Sivas yerine Kuzu’ya gitmesi politik bir karar olarak değerlendirildi.

altın portakal 2

En İyi Kadın Oyuncu Ödülü, herkesin beklediği gibi Kuzu filmindeki performansıyla beğeni kazanan Nesrin Cavadzade’ye gitti. Cavadzade böylece 2. Altın Portakal ödülünü kazanmış oldu. En İyi Erkek Oyuncu Ödülü 2 oyuncu arasında paylaştırıldı. Ödül, İtirazım Var’daki performansıyla Serkan Keskin ve Annemin Şarkısı’ndaki performansıyla Feyyaz Duman’a gitti. En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü, Annemin Şarkısı’ndaki performansıyla Aziz Çapkurt’a, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü, Kuzu filmindeki performansıyla Nursel Köse’ye gitti.

En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo ödülleri, Kültür Bakanlığı tarafından önce +18, sonra da  +15 yaş kısıtlamalarıyla sıra dışı bir sansüre uğrayan İtirazım Var filminin senaristi ve yönetmeni Onur Ünlü’ye gitti.

En İyi İlk Film Ödülü, Annemin Şarkısı ile Erol Mintaş’a, En İyi Film Müziği Ödülü, Annemin Şarkısı filmlerinin müziklerini yapan Başar Ünder’e, En İyi Görüntü Yönetmeni Ödülü, Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku filminin görüntü yönetmeni Vedat Özdemir’e, En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü, Neden Tarkovski Olamıyorum filminin sanat yönetmeni Osman Özcan’a, En İyi Kurgu Ödülü Sivas filmiyle Yorgos Mavrapsaridis’e, Ulusal Uzun Metraj Jüri Özel Ödülü ve Dr. Avni Tolunay Özel Ödülü, Oflu Hocayı Aramak filminin yönetmeni Levent Soyarslan’a, Behlül Dal Jüri Özel Ödülü, Sivas filmindeki rolüyle Doğan İzci ile Kuzu filmindeki rolleriyle Sıla Lara Cantürk ve Mert Taştan’a, Siyad En İyi Ulusal Uzun Metraj Film Ödülü, Kutluğ Ataman’ın Yönettiği Kuzu filmine, En İyi Kısa Film Ödülü, Nazlı Eda Noyan ve Dağhan Celayir’in birlikte yönettikleri Bir Fincan Türk Kahvesi filmine, Ulusal Yarışma İzleyici Ödülü, Ayhan Sonyürek’in İyi Biri filmine, Film Yönetmenleri Derneği En İyi Yönetmen Ödülü, Guruldayan Kalpler filminin yönetmeni Ömer Uğur’a gider.

En İyi Uluslararası Uzun Metrajlı Film Ödülü, Rus yönetmen Alexandr Kott’un Test filmine, Siyad Uluslararası En İyi Uzun Metrajlı Film Ödülü, Hintli yönetmen Chaitanya Tamhane’nin Court / Mahkeme filmine, Uluslararası İzleyici Ödülü ise Macar yönetmen Kornel Mundruczo’nun White God / Beyaz Tanrı filmine verilir.

Kuzu, toplamda 5 ödülle festivalin kazananı olur. Annemin Şarkısı 4, İtirazım Var ve Sivas ise 3’er ödül kazanırlar. Festivalin ardından genel kanı Sivas filminin haksızlığa uğradığı, Kuzu ve Annemin Şarkısı filmlerinin ise politik nedenlerle ön plana çıkartıldığı yönünde olur.