İstanbul depreminde kritik 7 dakika: Tsunami 6 metreye ulaşabilir

Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner: Marmara’da denizaltı heyelan nedeniyle tsunami olabilir. Dalgaların yükseliği 3-6 metre arasında olabilir.

İstanbul depreminde kritik 7 dakika: Tsunami 6 metreye ulaşabilir

İstanbul’da uyarı niteliğindeki 5.8’lik depremin yankıları sürerken bir yandan da Marmara Denizi’nde oluşması muhtemel tsunami endişe yarattı.

Tsunami uzmanı ve UNESCO Kuzey Doğu Atlantik ve Akdeniz Tsunami Uyarı Sistemi Başkanı olan Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Hürriyet gazetesinden Ece Emre’nin haberinde şunları söyledi:


“Marmara’da 7.4’ten büyük depremler küçük ya da büyük tsunami yarattı. Bu nedenle büyük İstanbul depreminde tsunami bekliyoruz. ‘Marmara iç denizdir tsunami yaratmaz’ diye bir şey doğru değil. ‘Doğrultu atımlı fay tsunamiyi yaratmaz’ görüşü ise doğru. Ama başladığı ve bittiği yerle, kıvrım yaptığı yerlerde tsunamiyi yaratır.

Marmara’da da fayın kıvrım yaptığını biliyoruz. Japonlarla birlikte bunun deneyini yaptık. Tsunami büyük zarar verici değil. Fakat Büyükçekmece ve Yenikapı açıklarında denizaltında heyelanlar var. Riskli olan bunlar. Boğaz’ın getirdiği çamur bölgeye yerleşmiş ve eğimli bir vaziyette duruyor. Depremde göçme ihtimali var. O göçtüğünde de tsunami meydana gelecek.

Bu risk diğerinden daha önemli. 6.5’te de heyelan nedeniyle bir tsunami olabilir. Heyelan depremle kayarsa önemli bir tsunami olur. Kıyılar ortalama 3-6 metre yükselir. Dere yataklarından içeriye girer. Veliefendi’nin yanındaki dereyatağı, Ayamama Deresi’nden ve de küçük dere yataklarından içeri girer. Bir de limanlarda çalkantı ve çok ciddi akıntılar yapar. Küçük yatlara ve balıkçı teknelerine hasar verir.”

“Avrasya Tüneli girişi yükseltilmeli”

Prof. Dr. Yalçıner, tsunaminin betonarme yapılara çok zarar vermeyeceğini belirterek, “Marmara kıyılarındaki betonarme binaların birinci ve üst katta yaşayanlar için risk çok az. Ama ahşap binalar için risk var. Tsunaminin etkisi ahşap binayı kaldırır götürür. Boğaz’daki yalıların zemin katına girer ve çıkar” dedi.


Prof. Dr. Yalçıner olası tsunamiyle ilgili alınması gereken önlemleri ise şöyle sıraladı:

“Şehir hatları vapurları yolcu indirirken tsunami meydana gelirse can kaybı yaratır. Maltepe ve Yenikapı’daki toplanma alanları da etkilenir. Kıyı koruma yapılarının yükseltilmesi lazım. Bununla ilgili çalışmalarımız sürüyor. Mesela kıyıya yakın metro istasyonlarına dalga gelince su basmaması lazım. Bazı istasyonların önlemi alınmıştı.

Örneğin Üsküdar. Yenikapı istasyonu kıyadan uzak olduğu için oraya dalga ulaşmıyor. Haydarpaşa’daki Avrasya Tüneli’nin girişi de kıyıdan uzak. Ancak Kumkapı‘daki Avrasya Tüneli’nin girişi için önlem alınması ve yükseltilmesi gerekli, üzerinde çalışıyoruz. Haydarpaşa Limanı dalgakıranının 2 metre yükseltilmesi çok büyük bir önlem olacak. Ambarlı Limani dalgaya açık, koruma yapısı yok. Bir de dereağızlariyla ilgili önlemler alınmalı. En fazla da Ayamama Deresi‘nden dalganın içeri gireceğini öngörüyoruz.”

Uyarı sistemi kurulu

“Deprem olduktan sonra dalga en yakın kıyıya 7 dakikada gelir. Bazı kıyılara gelmesi 10-15 dakikayı bulabilir. Yenikapı açıklarında olduysa 7 dakikada kıyıya varır. Hızı derinlikle ilişkili. Derin suda çok hızlı gider, sığ suya geldikçe yavaşlar. UNESCO tarafından Akdeniz‘de tsunami uyarı sistemi kuruldu.

Türkiye, Yunanistan, İtalya, Fransa ve Portekiz’in uyarı merkezleri var. Bizim bölgemizde 6.5 şiddetinden büyük bir deprem olduğunda bu sistem uyarı veriyor. Uyarıyı AFAD alıyor. Ama uyarıyı vermek aslında işi bitirmiyor. Depremin şiddetinin saptanması 7 dakika sürüyor. En iyi ihtimalle 5 dakika alıyor. Uyan geldiğinde 7 dakika geçebiliyor. Bu durumda yapılması gereken herkesin bilinçli olması.”

Türkiye’de tsunami riski olan şehirler

tsunami istanbul marmara etkilenecek ilçeler

“Derine yüzün”


“Deprem olduktan sonra kıyı bölgelerinden uzak durmak gerek. Dalgalar gelmeden önce deniz çekilir. 5 dakika geri gider. Çekilmeyi gördüğünüz anda kıyıdan uzaklara gidin, evdeyseniz de üst katlara çıkın. O zaman vaktiniz yeterli olacaktır. Ama ‘Deniz çekildi, balıkların çırpınmasına bakayım’ derseniz o zaman kaçma şansı azalır. Japonya’daki hocam, tsunamide ölenlerin yarısının meraktan, seyrederken öldüğünü söylerdi. Tsunami esnasında eğer denizdeyseniz açık denize, su derinliği 50 metreyi geçen bir yere gitmeniz gerekiyor. Orada hiçbir zarar görmezsiniz. Tsunaminin zaranı sığ suda.”

Prof. Şükrü Ersoy: Beklenen İstanbul depremi ulusal krize neden olabilir


Editor
İndigo Dergisi Haber Merkezi | İndigo Dergisi, 18 yıldır yayın hayatında olan bağımsız bir medya kuruluşudur. İlkelerinden ödün vermeden tarafsız yayıncılık anlayışı ile çalışmaktadır. 2005 yılında kurulan İndigo Dergisi, indigodergisi.com web sitesi üzerinden tamamen dijital ortamda günlük yayın yapmaktadır. Aynı zamanda Türkiye’nin ilk internet haber dergisi olmakla birlikte, tüm yayın kadrosu ve okurlarıyla birlikte sürekli gelişmektedir. İndigo Dergisi’nin amacı; gidişatı ve tabuları sorgulayarak, kamuoyu oluşturarak farkındalık yaratmaktır. Vizyonu; okuyucularında sosyal sorumluluk bilinci geliştirerek toplumun olumlu yönde değişimine katkıda bulunmaktır. Temel değerleri; dürüst, sağduyulu, barışçıl ve sosyal sorumluluklarının bilincinde olmaktır. İndigo Dergisi, Türkiye’nin saygın İnternet yayınlarından biri olarak; iletişim özgürlüğünü halkın gerçekleri öğrenme hakkı olarak kabul etmekte; Basın Meslek İlkeleri ve Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluk Bildirgesi’ne uymayı taahhüt eder. İlaveten İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni benimsemekte ve yayın içeriğinde de bu bildiriyi göz önünde bulundurmaktadır. Buradan hareketle herkesin ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin eşitliğine ve özgürlüğüne inanmaktadır. İndigo Dergisi, Türkiye Cumhuriyeti çıkarlarına ters düşen; milli haysiyetimizi ve değerlerimizi karalayan, küçümseyen ya da bunlara zarar verebilecek nitelikte hiçbir yazıya yer vermez. İlkelerinden ödün vermeyen şeffaf yayıncılık anlayışını desteklemektedir. Herhangi bir çıkar grubu, örgüt, ideoloji, politik veya dini; hiçbir oluşumun parçası değildir. Köşe yazarlarımızın yazdıkları fikirler, kendi özgür düşünceleridir; İndigo Dergisi yayın politikası dahilinde değerlendirilir ve yayın ilkeleri ile çelişmediği müddetçe, düşünce ve ifade özgürlüğünü teşvik ederek yayına alınır. İndigo Dergisi, sunduğu tüm bilgilerin doğruluğunu teyit ve kontrol eder; bu bilgilerin geçerliliğine son derece önem verir.