Beyin anevrizması ve sonrasında gelişen beyin kanaması, felç ve yaşam kaybı gibi sonuçlar doğurabiliyor. Beyin kanaması oluşmadan erken teşhis ile hastalığı kontrol etmek mümkün.
Son yıllarda adından sıkça söz ettiren beyin anevrizması, belirti göstermeden önce fark edilmesi zor olan ve ciddi sonuçlara yol açabilen vasküler bir durum. Anevrizmalar, baloncuk halindeyken check-up, tüm vücut MR gibi rutin kontrollerle erkenden fark edilebiliyor ve tedavisi daha kolay olabiliyor. Fakat hastalık, rutin kontroller yapılmıyorsa genellikle beyin kanaması gerçekleşmeden fark edilemiyor.
LifeClub Sağlık Hizmetleri Medikal Direktörü Uzm. Dr. Celal Yücel Batmacı, beyin anevrizmasıyla ilgili şunları söyledi: “Beynimizin dolaşım sistemi boynumuzun her iki tarafında yer alan şah damarları ve omurgamız içerisinde seyreden 2 adet vertebral arter tarafından oluşturulmaktadır. Bu dört ana atardamarın birçok noktada birleşerek oluşturduğu willis poligonu dediğimiz ağsı yapı sayesinde beynimizin arteriyel dolaşım sistemi oluşur. Beyin anevrizması, beyindeki bir kan damarının duvarında oluşan bir şişkinlik veya balonu ifade eder. Anevrizmanın patlaması, hemen tedavi edilmesi gereken çok ciddi, yaşamı tehdit eden bir acil durumdur. Kanamalı (hemorajik) felce yol açar.”
Bu Belirtilere Dikkat!
Hastalığın belirtilerine de dikkat çeken Uzm. Dr. Yücel Batmacı, “Küçük beyin anevrizmalarının çoğu hiçbir belirtiye neden olmaz ve görüntüleme testi sırasında bulunur. Bir kişi, aile üyelerinden birinde anevrizma olduğu için veya ilgisiz bir nedenden dolayı görüntüleme testi de yaptırabilir. Ancak büyük bir anevrizma şu semptomlara neden olabilir: Şiddetli baş ağrısı, yüzde ağrı, bulanık veya çift görme.
Anevrizma patlarsa belirtiler şunları içerebilir: Ani, şiddetli baş ağrısı (İnsanlar sıklıkla baş ağrısının şimdiye kadar yaşadıkları en kötü şey olduğunu söylerler), boyun tutulması, ense sertliği gelişmesi, mide bulantısı ve kusma, bayılma, nöbet geçirme, parlak ışıktan rahatsız olma” dedi.
İnme (Felç) Durumuna Karşı Erken Teşhis Önemli
Uzm. Dr. Batmacı, anevrizmanın patlamasından sonra inme (felç) durumunun meydana geldiğine vurgu yaptı: “İnme (felç), kan akışındaki bir sorun nedeniyle beynin bir kısmının hasar görmesidir. Beyin anevrizmasının patlamasından sonra meydana gelen felce “subaraknoid kanama” denir.
Subaraknoid kanama (SAK) genellikle yıkıcı sonuçlar doğurur. Hastaların yaklaşık %10’ u hastaneye ulaşmadan hayatını kaybeder ve zamanında yetişebilenlerin yalnızca 3’te 1’ i tedaviden sonra iyi sonuç alabilmektedir. Çoğu SAK rüptüre sakküler anevrizmalardan kaynaklanır. Bu nedenle önceden tespit edilmesi çok kıymetlidir.”
Beyin Anevrizması Nasıl Tedavi Edilir?
Uzm. Dr. Celal Yücel Batmacı, beyin anevrizmasını tedavi etmenin 2 ana yolu olduğunu belirtti:
Endovasküler anjiyogafi yolu ile – Doktor kan damarlarınızdan anevrizmaya doğru ince bir teli ilerletir. Tel anevrizmanın içinde kıvrılır ve embolize ederek kan akımından yalıtır ve böylelikle anevrizmanın patlama riskini ortadan kaldırır. Bu yöntem teknolojik gelişmelerin ilerlemesi ile birlikte hastalarda öncelikli olarak değerlendirilmekte ve uygulanmaktadır. Klasik beyin ameliyatı yapılması yerine bu kapalı ameliyat yönteminin geliştirilmesinde, uygulanmasında ve dünya çapında yaygınlaştırılmasında Türk hekimleri lider rol oynamıştır.
Cerrahi yol ile – Bu ameliyatta doktor, anevrizmanın tabanına kan akışını durdurmak için küçük bir metal klips koyar.
Beyin Anevrizması İçin En Önemli 9 Risk Faktörü
Uzm. Dr. Batmacı, anevrizma için risk faktörlerini şöyle sıraladı:
- Şeker hastası olmak,
- Tansiyon hastası olmak,
- Fazla kilolu olmak,
- Sigara içmek,
- Hareketsiz yaşam tarzı sürdürmek,
- Stres düzeyi yüksek kişilik yapısında olmak,
- Ailede damar hastalığı öyküsü olması,
- Kolesterol düzeyinin yüksek olması,
- Belki de en önemlisi, ilerleyen yaş ateroskleroz anevrizma riskini artırmaktadır.
Bu Durumlardan Korunmak İçin Neler Yapmalıyız?
Uzm. Dr. Yücel Batmacı, son olarak anevrizmadan korunmak için yapılması gerekenlere de şöyle değindi: “Sigarayı bırakın, ideal kilonuzu koruyun, tuzu azaltın, haftada en az 150 dakika düzenli aerobik egzersiz yapın, sağlıklı beslenin, risk grubunda iseniz düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın ve sağlığınızı hekiminizin rehberliğinde yönetin.”
Kaynak:
- Jersey AM, Foster DM. Cerebral Aneurysm. [Updated 2023 Apr 3]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507902/
- Cerebral Aneurysms, National Institutes of Health (NIH), NINDS Publication (Last reviewed on November 28, 2023) https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/cerebral-aneurysms
- Brain aneurysm, Mayo Clinic, CON-20301696 (March 07, 2023) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-aneurysm/doctors-departments/research/rsc-20361660
- Edgar A. Samaniego. Brain Aneurysm Biology: What Can We Learn From Imaging? Stroke: Vascular and Interventional Neurology. 2022;2:e000629 (23 Nov 2022) Doi: 10.1161/SVIN.122.000629 https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/SVIN.122.000629
