Dilimizle ilgili yanlış algılarımız mevcut. Sebebi, milyon kez tekrarlanan yanlış tarifler. Şimdi yavaş yavaş konuya girelim.
Türkçe Nedir?
Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi dili Türkçedir. Anayasanın 3. maddesi ile kanuna mıhlanmıştır. Peki Türkçe nedir? Lugatimizin bütün kelime hazinesi ile tüm varlığı Türkçedir. Yani, bütünün tüm ama tüm pareleri, kökeni ne olursa olsun Türkçedir.
Yabancı Kökenli Sözcükler
Kökeni Batı ya da Arapça/Farisî olan kelimelerimiz çoktur. Bunların dilimize ve ifade gücümüze katkıları yadsınamaz. Ancak bu katkı söz konusu olduğunda, özellikle aydın çevrelerde dahi duyulan bir aşağılık kompleksi peyda olur.
‘Yabancı’ kökenli sözcüklerin (Doğu dahil) anlaşılamaması ve doğru kullanılamaması ile ilgili bir iddiada bulunulur. Kelime yabandan geldiği için onun yeterli anlaşılamadığı düşünülür. Örnek verelim: Empati. Sözcük yabancı kökenli olduğundan insanlar bunu idrak edemez, denir. Halbuki duygudaşlığı kullansak, sorunumuz kalmayacak, diye düşünülür. Çünkü son kelime Türkçe iken, empati (sözde) Türkçe değildir.
Şimdi bir tespiti yapmak boynumun borcudur. Empati Fransızca kökenli olmasına rağmen şüphesiz Türkçedir. Zira dilimizin bir parçasıdır. Tartışmayı ortadan kaldırmak için Öztürkçe ya da Öntürkçe kavramlarını kullanmayı öneriyorum. Empati Öntürkçe kökenli değildir.
Fransızca ve İngilizce’nin Durumu
Fransızca’nın %70’inden fazlası Latinceden gelir, %6’sı da Yunanca kökenlidir. İngilizcenin neredeyse %30’u Fransızca, bir o kadarı da Latince kökenlidir. Bahsedilen kökenlerden sözcükler söz konusu olduğunda, hiç kimse ‘Bunlar Fransızca ya da İngilizce değildir’ demez. Diyemez. Buna ancak gülerler.
Dilimizin Özgüveni
Kelimelerin anlam ve bağlamlarını kavramak, okumakla ve sözlük kullanımı ile kuvvetlenir. Üzerine basılması gereken bunlardır. Yoksa kelimelerin kökenleri idraklerini etkileyebilse de, o dilin tüm unsurları o lugatin parçalarıdırlar.
Cumhuriyetimizin 2. yüzyılında, dilimize yepyeni ve özgüvenli bir bakış açısına ihtiyacımız var. Halihazırdaki dizi endüstrisi ile beynelmilel anlamda Türkçeye olan ilgi zirveye ulaşmıştır. Hayatımda görmediğim kadar yabancının yabancı dil olarak Türkçe öğrendiğine bizzat şahit oluyorum. Resmi kaynaklara göre yabancı dil olarak Türkçe öğrenen sayısı 4 milyon civarında. Bu müthiş bir potansiyeldir.
Türkçe’nin özellikle son zamanlardaki ulaşım ağlarını ve ulaştığı insanları benimseyen bir bakışla dilimize yeniden taze bir bakışla yaklaşmamızın ve onu daha da güçlendirmek için adımlar atmanın tam zamanıdır.
🌐 Bunlar da ilginizi çekebilir:
- Türkçenin kökenine dair tarihi değiştiren araştırma!
Dilimiz ilk kez ne zaman ve kimler tarafından konuşuldu? Köken tartışmalarına ışık tutan çarpıcı sonuçlar. - Dil gelişimi ve Türkçeye dair kaygılarımız
Dilimiz elden mi gidiyor? Özgünlüğümüzü koruma yolları ve dil bilincine dair kapsamlı bir inceleme. - Plaza Türkçesi: Modern dilin yeni yüzü mü, erozyon mu?
İş dünyasında en çok kullanılan ifadeler ve dilimize yeni eklenen hibrit kelimelerin etkileri. - Türkçede erozyon tehlikesi ve çözüm yolları
Dilimizin ifade gücünü zayıflatan unsurlar ve Türkçeyi yeniden güçlendirmenin stratejik adımları. - Dijital dünyada Türkçe: Yapay zekanın dil imtihanı
Yapay zeka modellerinin Türkçe öğrenme süreci ve teknolojinin dilimiz üzerindeki dönüştürücü gücü.
