Çikolata kisti tedavisinde ameliyata alternatif bir yöntem öne çıkıyor. Tıpta endometrioma olarak adlandırılan ve endometriozisin en sık görülen sorunlarından biri olan bu kistlerde, ultrason eşliğinde uygulanan etanol skleroterapi yöntemi giderek yaygınlaşıyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fırat Tülek’e göre bilimsel çalışmalar, bu yöntemin uygun hastalarda tüp bebek tedavisinde gebelik şansını artırabildiğini gösteriyor.
Çikolata kisti nedir?
Endometriozis, rahim içini döşeyen dokunun rahim dışında yerleşmesiyle gelişen bir hastalık. Yumurtalıklarda oluşan ve halk arasında “çikolata kisti” denen endometriomalar, şiddetli ağrıya yol açabiliyor ve doğurganlığı olumsuz etkileyebiliyor. Hastalığın belirtileri için çikolata kisti nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
Ameliyatta yumurtalık rezervi neden önemli?
Doç. Dr. Tülek, klasik tedavide uzun yıllardır cerrahinin uygulandığını hatırlatıyor: “Ancak ameliyat sırasında kist çıkarılırken sağlıklı yumurtalık dokusunun da zarar görebilmesi özellikle anne olmak isteyen kadınlarda yumurtalık rezervinin azalmasına yol açabiliyor. Doğru hastalarda uygulanan bu yeni tedavi yöntemiyse yumurtalık dokusunu korumayı hedefleyen, ameliyatsız bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor.”
Tülek’in aktardığına göre etanol skleroterapi dünyada ilk kez 1988’de tanımlandı, 2000’li yıllardan itibaren yaygınlaştı ve son yıllarda Türkiye’de de uygulanmaya başlandı.
Çikolata kisti tedavisinde etanol skleroterapi nasıl yapılıyor?
Doç. Dr. Tülek yöntemi şöyle anlatıyor: “İşlem, vajinal ultrason eşliğinde ince bir iğne yardımıyla yapılıyor. Kistin içindeki sıvı boşaltıldıktan sonra kist boşluğuna belirli süre özel oranda etil alkol uygulanıyor. Böylece kist duvarındaki hücreler etkisiz hale getiriliyor ve zamanla kistin küçülmesi hatta tamamen yok olması sağlanabiliyor. Karında kesi yapılmıyor, dikiş gerekmiyor ve birkaç saat sonra hasta taburcu edilerek günlük yaşamlarına dönmeleri mümkün oluyor.”
Tekrarlayan kistlerde alternatif olabiliyor
Tülek’e göre yöntem, daha önce ameliyat olmuş ama kisti yeniden oluşmuş hastalarda da önemli bir seçenek: “Yumurtalık rezervi azalmış kadınlarda tekrar cerrahi uygulamak her zaman istenmeyebiliyor. Bu yöntemi uygun hastalarda güvenle tekrar edebiliyoruz. Üstelik çalışmalar, kistin yeniden oluşma riskinin yaklaşık yüzde 20 olduğunu, yani cerrahi tedaviyle benzer düzeyde seyrettiğini gösteriyor.”
Doğru hasta seçimi şart
Etanol skleroterapi her hastaya uygulanamıyor. Kanser şüphesi bulunan kistlerde, aktif enfeksiyonu olan hastalarda ve yaygın endometriozis nedeniyle cerrahi gerektiren durumlarda bu yöntem tercih edilmiyor. Bu nedenle tedavi kararının ayrıntılı muayene ve kişiye özel değerlendirme sonrasında verilmesi gerekiyor.
Sık sorulan sorular
Çikolata kisti ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Doç. Dr. Fırat Tülek’e göre uygun hastalarda ultrason eşliğinde uygulanan etanol skleroterapi, cerrahiye alternatif bir seçenek olabiliyor.
Etanol skleroterapi sonrası hastanede kalmak gerekir mi?
Karında kesi ve dikiş olmadığı için hasta genellikle birkaç saat sonra taburcu olup günlük yaşamına dönebiliyor.
Etanol skleroterapi sonrası kist tekrarlar mı?
Tülek’in aktardığı çalışmalara göre kistin yeniden oluşma riski yaklaşık yüzde 20 ve cerrahi tedaviyle benzer düzeyde.
Bu yöntem kimlere uygulanmaz?
Kanser şüphesi olan kistlerde, aktif enfeksiyonu bulunan hastalarda ve yaygın endometriozis nedeniyle cerrahi gereken durumlarda uygulanmıyor.
