Misofoni, çiğneme, şapırdatma ya da nefes alma gibi belirli seslere karşı yoğun duygusal tepkilerle kendini gösteren bir ses hassasiyeti türü. Uzmanlar, işitme eşikleri tamamen normal olan bazı kişilerin bile seslere karşı aşırı hassasiyet gösterebildiğini belirtiyor. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Odyoloji Bölümü’nden Öğr. Gör. Dr. Yeter Saçlı, misofoninin yanı sıra azalmış ses toleransı olarak bilinen hiperakuziye de dikkat çekiyor ve bu durumların normal düzeydeki sesleri bile rahatsız edici, hatta dayanılmaz hale getirebildiğini söylüyor.
İşitme eşiği nedir, nasıl ölçülür?
Dr. Saçlı, işitme eşiğinin bir kişinin duyabildiği en düşük ses şiddetini ifade ettiğini anlatıyor: “Bu eşiklerin belirlenmesi, odyologlar tarafından uygulanan işitme testleriyle mümkündür. Bu amaçla odyoloji kliniklerinde, kişilerin özellikle yaşları ve zihinsel durumları dikkate alınarak, sessiz kabin içerisinde saf ses odyometrisi olarak bilinen işitme testleri uygulanır.”
Bu testlerle işitme eşiklerinin normal olup olmadığı, varsa işitme kaybının tipi ve derecesi belirlenebiliyor. Saçlı’ya göre farklı sınıflandırmalar olsa da genellikle 15 desibele kadar olan eşikler normal kabul ediliyor.
Normal işitme, ses hassasiyeti olmadığı anlamına gelmiyor
Dr. Saçlı, işitme testinin her şeyi göstermediğini vurguluyor: “İşitme eşiklerinin normal olması, kişinin gürültülü ya da zorlayıcı dinleme koşullarında konuşmayı anlama problemi yaşamayacağını veya seslere karşı algısal hassasiyet göstermeyeceğini garanti etmez. Örneğin, çoğu insanın tolere edebildiği sesleri tolere edemeyen bireyler olabilir.”
Hiperakuzi: Normal sesler dayanılmaz hale geliyor
Saçlı’ya göre hiperakuzi, başkalarının normal olarak algıladığı seslerin rahatsız edici ve dayanılmaz derecede yüksek hissedilmesi sonucu ortaya çıkan fiziksel rahatsızlık ya da ağrıyı tanımlıyor. “Bu duruma sahip kişilerde işitme kaybı olmayabilir; ancak genellikle çınlama gibi işitsel semptomlar eşlik eder. Gürültüye maruziyet bu durumun başlıca nedeni olarak öne çıksa da travma gibi farklı etkenler de hiperakuziye yol açabilir” diyor.
Misofoni: Çiğneme ve nefes seslerine yoğun tepki
Sesleri tolere etmekte zorlanan bir diğer grubun misofoniye sahip kişiler olduğunu belirten Dr. Saçlı, şöyle açıklıyor: “Misofoni, belirli seslere (çiğneme, şapırdatma, solunum vb. vücut sesleri) karşı yoğun duygusal tepkilerin verilmesiyle karakterizedir. Bu duruma sahip bireylerde de genellikle işitme eşikleri normaldir. Misofoninin altında yatan nedenler genetik, psikolojik ya da nörolojik olabilir.” Tırnak sesi gibi tetikleyicilerle ilgili mizofoni üzerine daha önce yayımladığımız yazıya da göz atabilirsiniz.
Sesleri tolere edemeyenler hangi doktora gitmeli?
Dr. Saçlı’ya göre izlenmesi gereken yol belli: “Eğer kişi sesleri tolere etmekte zorlanıyorsa öncelikle bir kulak burun boğaz muayenesinden geçerek odyologa başvurmalıdır. Yapılan testler sonucunda odyolojik açıdan herhangi bir sorun tespit edilmezse, problemin çözümüne yönelik olarak psikiyatri, nöroloji gibi ilgili branşlara yönlendirme yapılabilir.”
Misofoni ve hiperakuzide profesyonel destek şart
Seslere karşı aşırı hassasiyet gösteren bireylerin profesyonel destek alması gerektiğini vurgulayan Saçlı, “Problemin altında yatan nedene bağlı olarak uygulanacak tedavi veya terapi yöntemleri farklılık gösterebilir. Ayrıca bu yöntemler kişiye özel olarak planlanır” diyor. Uzman, tedavinin yanı sıra kişinin günlük yaşamını kolaylaştırmak için tetikleyicilerini belirlemesini ve kendisine rahat, tutarlı bir ses alanı oluşturmasını öneriyor.
Sık sorulan sorular
Misofoni nedir?
Misofoni, çiğneme, şapırdatma ve nefes alma gibi belirli vücut seslerine karşı yoğun duygusal tepki verilmesiyle karakterize bir durum. Bu kişilerde işitme eşikleri genellikle normal.
Hiperakuzi ile misofoni arasındaki fark nedir?
Hiperakuzide başkalarının normal bulduğu sesler fiziksel rahatsızlık ya da ağrı yaratacak kadar yüksek algılanıyor. Misofonide ise belirli seslere karşı duygusal tepki öne çıkıyor.
Misofoninin nedenleri nelerdir?
Uzmana göre misofoninin altında genetik, psikolojik ya da nörolojik nedenler yatabiliyor.
Seslere aşırı hassasiyet nasıl tedavi edilir?
Önce KBB muayenesi ve odyolojik testler yapılıyor. Odyolojik bir sorun yoksa psikiyatri ya da nöroloji gibi branşlara yönlendirme yapılabiliyor. Tedavi ve terapi kişiye özel planlanıyor.