Kaşkaloğlu Göz Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, yaşa bağlı görme problemlerinin başında gelen kataraktın herkesi etkileyebileceğini belirtti. Modern tıbbın sunduğu imkanlara değinen Asena, özellikle katarakt tedavisinde femtosaniye lazer kullanımının operasyon başarısını artırdığını ifade etti. Kişisel sağlık durumuna göre değişen süreçte, doğru müdahale ile hastaların yaşam kalitesinin yükseltilebileceği vurgulandı.
📌 Öne çıkanlar:
- Kataraktın saç beyazlaması gibi yaşlanmanın doğal bir sonucu olduğu.
- Sağlıklı beslenmenin süreci yavaşlatmada olumlu etki sağladığı.
- Femtosaniye lazer teknolojisinin hata payını minimize ettiği.
- Operasyonla birlikte miyop ve astigmat gibi kusurların da giderilebildiği.
👵 Yaşlanmaya bağlı doğal süreç
Uzun yaşam süresine bağlı olarak herkeste katarakt gelişmesinin mümkün olduğunu dile getiren Asena, bu sürecin kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebildiğini söyledi. Kataraktın vücudumuzdaki yaşlanma sürecine bağlı olarak ortaya çıktığına dikkat çeken Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, durumu şu sözlerle açıkladı:
“Bu durumu saçımızın beyazlamasına benzetebiliriz. Herkesin zaman içinde saçı beyazlar. Yaşlanmaya bağlı etkiler de kişiden kişiye değişmekle birlikte zamanla herkeste görülmektedir. Katarakt da bazen 40-45 yaşlarında bazen de 80 yaşında ortaya çıkabilir.”
🥗 Beslenme ve yaşam tarzının etkisi
Hastaların sıkça sorduğu önleyici tedbirler konusuna da değinen Asena, beslenme alışkanlıklarının önemini vurguladı. Hastaların kataraktın ortaya çıkmasını engellemek için beslenme önerileri ya da kendilerine iyi bakmanın bunu önleyip önlemediğini danıştığını belirten Asena; “Kendimize iyi bakmamız, sağlıklı beslenmemiz vücudumuzdaki tüm yaşlanmayla ilgili süreçleri yavaşlattığı gibi katarakt üzerinde de olumlu etki sağlıyor” diye konuştu.
👁️ Tedavide yüksek başarı oranı
Femtosaniye lazerin sahip olduğu özel görüntüleme teknikleri yardımıyla gerçekleştirilen ameliyatların başarısının üst seviyede olduğunu dile getiren Doç. Dr. Bilgehan Sezgin Asena, teknolojinin avantajlarını anlattı. Hata riskini alt seviyeye indiren femtosaniye lazerle kataraktın yanı sıra; miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusuru olan hastalara da göz içi mercek operasyonu yaptıklarını belirten Asena, “Böylelikle hastalarımız uzak ve yakın gözlüklerinden de kurtulabiliyor” ifadesini kullandı.
Modern oftalmolojinin sunduğu en önemli gelişmelerden biri olan katarakt tedavisinde femtosaniye lazer teknolojisi, cerrahi süreçleri standartlaştıran ve hata payını minimize eden bir yaklaşımdır. Gözün doğal merceğinin saydamlığını yitirmesiyle ortaya çıkan katarakt, yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren bir sağlık sorunudur. Eskiden bıçak kullanılarak yapılan kesilerin yerini, günümüzde bilgisayar kontrollü lazer sistemleri almıştır. Bu teknolojik dönüşüm, sadece kataraktın temizlenmesini değil, aynı zamanda operasyon sonrası hastanın görsel kalitesinin de en üst düzeye çıkarılmasını hedefler.
🔬 Femtosaniye lazer katarakt cerrahisi nedir ve nasıl uygulanır?
Femtosaniye lazer teknolojisi, saniyenin katrilyonda biri hızında atış yapabilen ışınlar kullanarak doku üzerinde son derece hassas kesiler oluşturur. Bu yöntem, cerrahın manuel becerisine olan bağımlılığı azaltarak işlemin mikron düzeyinde hassasiyetle gerçekleşmesini sağlar. Femtosaniye lazer katarakt cerrahisi sırasında, kornea kesileri, lensin ön kapsülünün açılması (kapsüloreksis) ve sertleşmiş kataraktın parçalanması işlemleri tamamen lazer enerjisiyle, göze dokunulmadan yapılır.
Sistemin en büyük avantajı, entegre görüntüleme cihazları sayesinde gözün anatomik yapısının 3 boyutlu olarak analiz edilmesidir. Bu analiz, lazer atışlarının tam olarak planlanan derinlik ve noktaya yapılmasını garanti eder. Böylece çevre dokuların zarar görme riski minimuma iner.
🆚 Klasik yöntem ile lazer destekli katarakt ameliyatı arasındaki farklar
Geleneksel fakoemülsifikasyon yönteminde cerrah, bıçak kullanarak kornea kesilerini yapar ve el aletleriyle lens kapsülünü açar. Bu aşamalar cerrahın tecrübesine ve el becerisine göre değişkenlik gösterebilir. Lazer destekli yöntemde ise bu kritik aşamalar otomatize edilmiştir. İki yöntem arasındaki temel farklar şunlardır:
- Kesi Hassasiyeti: Lazerle yapılan kesiler pürüzsüz ve tam istenilen geometride olur, bu da yara iyileşmesini hızlandırır ve operasyon sonrası astigmat oluşumunu azaltır.
- Enerji Kullanımı: Lazer, kataraktı önceden parçalara ayırdığı için, lensi temizlemek adına göz içine uygulanan ultrason enerjisi miktarı azalır. Daha az enerji, kornea endotel hücrelerinin daha iyi korunması demektir.
- Mercek Pozisyonu: Yapay merceğin yerleştirileceği kapsül penceresi lazerle kusursuz bir yuvarlaklıkta açılır. Bu, göz içi merceğin (IOL) tam merkezde durmasını sağlar.
⏱️ Operasyon süreci: Hazırlık, uygulama ve mercek yerleşimi
Ameliyat süreci detaylı bir göz muayenesi ile başlar. Gözün biyometrik ölçümleri alınarak uygun mercek tipi ve gücü belirlenir. Operasyon günü hasta, damla anestezi ile hazırlanır; iğne veya genel anesteziye genellikle ihtiyaç duyulmaz. İşlem sırasında hasta ağrı veya acı hissetmez.
Lazer aşaması yaklaşık 30-45 saniye sürer. Ardından hasta steril ameliyathane ortamına alınır ve parçalanmış lens dokusu vakumla temizlenir. Boşaltılan kapsülün içine, hastanın ömür boyu kullanacağı yapay mercek yerleştirilir. Tüm süreç genellikle 15-20 dakika içinde tamamlanır.
🎯 Göz içi mercek seçimi ve kırma kusurlarına etkisi
Katarakt cerrahisi artık sadece bir “katarakt temizleme” işlemi değil, aynı zamanda bir refraktif cerrahi (gözlükten kurtulma) işlemidir. Göz içi mercek seçimi, hastanın ameliyat sonrası yaşam tarzını doğrudan etkiler. Kullanılan premium mercek teknolojileri sayesinde:
“Tek odaklı (monofokal) mercekler uzağı netleştirirken, çok odaklı (trifokal/akıllı) mercekler hem uzak hem orta hem de yakın mesafede gözlüksüz görüş imkanı sunar.”
Femtosaniye lazer, astigmatı olan hastalarda kornea üzerinde düzeltici kesiler (LRI) yaparak astigmatın azaltılmasına veya tamamen giderilmesine de olanak tanır. Bu sayede hastalar, katarakt ameliyatı olurken aynı zamanda mevcut kırma kusurlarından da kurtulabilirler.
🛡️ İyileşme süreci ve cerrahi sonrası dikkat edilmesi gerekenler
Lazer teknolojisinin dokuya saygılı yapısı sayesinde iyileşme süreci oldukça hızlıdır. Hastalar genellikle operasyondan hemen sonra evlerine dönebilirler. İlk 24 saat boyunca gözün kapalı kalması veya koruyucu gözlük kullanılması önerilir. Görme yetisi genellikle ertesi gün belirgin şekilde artar.
İyileşme döneminde enfeksiyon riskine karşı doktorun reçete ettiği antibiyotik ve kortizonlu damlaların düzenli kullanılması şarttır. İlk birkaç gün göze su değdirilmemesi, ağır kaldırılmaması ve gözün ovuşturulmaması önemlidir. Tam iyileşme ve nöro-adaptasyon süreci (beynin yeni görüşe alışması) birkaç hafta sürebilir.
⚕️ Katarakt tedavisinde doğru zamanlama neden önemlidir?
Halk arasında kataraktın “olgunlaşması” gerektiğine dair yaygın bir inanış olsa da, modern cerrahide bu yaklaşım geçerliliğini yitirmiştir. Katarakt çok sertleştiğinde ameliyatın zorluk derecesi artar, ultrason enerjisi kullanımı yükselir ve iyileşme süresi uzayabilir. Ayrıca sertleşmiş katarakt, göz tansiyonu gibi ikincil problemlere yol açabilir.
Görme kalitesinin günlük yaşamı (okuma, araba kullanma, televizyon izleme) etkilemeye başladığı an, ameliyat için doğru zamandır. Katarakt tedavisi ertelendikçe cerrahi riskler artabilir. Erken ve zamanında müdahale, hem cerrahın işini kolaylaştırır hem de hastanın konforunu artırır.
❓ Sıkça sorulan sorular
- Femtosaniye lazer katarakt ameliyatı ağrılı mıdır?
Hayır, işlem damla anestezi ile yapılır ve hasta operasyon sırasında herhangi bir ağrı veya sızı hissetmez. - Ameliyattan sonra tekrar katarakt oluşur mu?
Hayır, doğal lens alındığı için katarakt tekrar etmez; ancak “ikincil katarakt” denilen kapsül matlaşması olursa basit bir lazer işlemiyle (YAG lazer) düzeltilir. - Her göze akıllı mercek (trifokal) takılabilir mi?
Hayır, akıllı mercek uygunluğu için kornea yapısı, retina sağlığı ve hastanın detaylı göz muayenesi sonuçları belirleyicidir. - Ameliyat ne kadar sürer?
Lazer aşaması saniyeler sürerken, tüm operasyon süreci hazırlıklarla birlikte genellikle 15-20 dakika civarındadır. - İki göz aynı anda ameliyat edilir mi?
Genellikle enfeksiyon riskini minimize etmek ve adaptasyonu gözlemlemek adına iki gözün ameliyatı arasında 1-2 gün veya bir hafta süre bırakılması tercih edilir.
🌐 Bunlar da ilginizi çekebilir:
- Sarı Nokta Hastalığı Tedavisi: Göz İçi Mercek ve Teleskopik Lens
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, merkezi görme kaybı ve ileri evre tedavi seçenekleri; göz içi mercek uygulamaları ve teleskopik lens teknolojisi. - Gözlükten Kurtulma Yöntemleri: Lazer Ameliyatı, Göz İçi Lens ve Akıllı Mercek
Refraktif cerrahi teknikleri, excimer lazer uygulamaları ve fakik göz içi lens seçenekleri; akıllı mercek teknolojisi ve uygun aday kriterleri. - Görme Kaybı Nedenleri: Glokom ve Katarakt Belirtileri
Görme azalmasına yol açan başlıca hastalıklar, göz tansiyonu ve lens saydamlığının bozulması; erken belirtiler, risk faktörleri ve tanı süreçleri.
