Beyin damarlarının genişleyerek baloncuk oluşturmasına “anevrizma” deniyor. İlk belirtileri şiddetli baş ağrısı, konuşmada ve yürümede bozukluk olan beyin anevrizması, genellikle baloncuk patlamadan ve kanama başlamadan önce fark edilmiyor.
Beyin anevrizması nedir?
Beyin damarı duvarının zayıflayan bir kesiminde oluşan genişlemeye anevrizma, halk arasında bilinen adıyla “baloncuk” deniyor. Hipertansiyon, diyabet, sigara, alkol ve kafa travmaları anevrizmanın nedenleri arasında. Bu baloncuğun yani anevrizmanın patlaması ise beyin kanamasına neden oluyor. Her yaş grubunda görülebilen, ama özellikle kadınları ve 40-60 yaş arası kişileri seçen bu hastalık, beyin kanamasına neden olduğunda, zamanla yarış başlıyor. Çünkü erken teşhis edilemediği için beyin kanaması geçiren anevrizma hastalarının yüzde 10-15’i çoğu kez sağlık birimine ulaşmadan hayatını kaybediyor.
Anevrizma sessiz bir hastalık
Medical Park Fatih Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı Op. Dr. Ahmet Çetinkal beyin anevrizmalarının kimi vakalarda belirti verdiğini, kimi vakalarda ise sessiz kalabildiğini söylüyor.
Op. Dr. Çetinkal hastalığın ilk işaretlerini şöyle sıralıyor:
Hastalık, beyinde kanama yapmadan önce de bazı belirtiler verebilir. Bunlar; konuşma ve yürüme bozuklukları, görme bozuklukları, göz ve yüz ağrıları, kuvvet veya his kaybı, bunama ve bıçak saplanır gibi ani baş ağrısı olabilir. Bu belirtilerin üzerine gidilerek yapılan MR ve bilgisayarlı tomografi, tanıda kolaylık sağlar. Kesin teşhis ise beyin anjiyografisi ile konur.
Anevrizma teşhisi konan hasta ne yapmalı?
Erken teşhis edilen beyin anevrizması eskiden açık beyin ameliyatı ile tedavi ediliyordu. Günümüzde ise anjiiyografik yöntem ve bu tedavinin uygulandığı referans merkezleri var. Op. Dr. Çetinkal “Beyin anevrizmasının tedavisinde kullanılan anjiiyografik yöntemde kafatası açılmadan genişleyen damar doldurulur. Ancak bu tedavinin nöroradyoyologlar tarafından ve teknik/radyolojik alt yapısı olan merkezlerde uygulanması gerekir. Bu merkezlerde nöro-anestezist ve nöroşirürji yoğun bakım ünitesi bulunduğu için vakalar multidisipliner bir yaklaşımla tedavi edilir” diyor.
Kanama başladığında zamanla yarış başlar
Hastalığın kanama ile ortaya çıkması halinde ise zamanla yarış başlıyor. Kanama nedenin tespiti için geçen süre de dahil olmak üzere; hastanın yaşı, kanamanın nedeni olan anevrizmanın yerleşimi, kanamanın miktarı ve beyinde yarattığı ödem tablosuna göre, ilk 48 – 96 saatlik sürede vakaya cerrahi müdahale yapılıyor. Sonrasındaki sıkı bir yoğun bakım takibi başlıyor.
İlk iki hafta çok önemli!
Op. Dr. Çetinkal anevrizmal beyin kanaması gelişen hastaların yüzde 10-15’inin sağlık birimine ulaşamadan hayatını kaybettiğini söylüyor: “Müdahalenin ardından en az iki hafta hastanın çok yakından takip edilmesi gerekiyor. Çünkü damarda artan oranda kanama riski bulunuyor. Örneğin tekrar kanama riski ilk gün için yüzde 4 iken, 2-14 gün arası yüzde 15-20’ye çıkıyor. Bu nedenle gerek ameliyat edilen, gerekse de ameliyat edilmeden takip edilen anevrizmal beyin kanaması geçiren hastalar 3-14 gün yakından takip edilmelidir”.
