Yemek borusu kanseri (özofagus kanseri), yutma güçlüğü, göğüs ağrısı ve istemsiz kilo kaybı gibi sessiz başlayan belirtilerle kendini gösterebiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Nezih Onur Ermerak’a göre risk grubundakilerde erken değerlendirme ve endoskopik tarama hastalığın seyrini belirleyen en kritik adım.
İki ana tip, farklı risk faktörleri
Ermerak’a göre özofagus kanseri dünya genelinde kanserle ilişkili yaşam kayıplarında üst sıralarda yer alıyor ve iki ana tipi bulunuyor. Skuamöz hücreli karsinom çoğunlukla tütün, alkol ve çok sıcak içecek tüketimiyle; adenokarsinom ise reflü hastalığı ve Barrett özofagusu zemininde ortaya çıkıyor. Ermerak, özellikle Batı ülkelerinde obezitenin artmasıyla adenokarsinom sıklığının son 20 yılda belirgin şekilde yükseldiğini söylüyor. Reflüyü kontrol altına almak için reflüyü azaltmanın 12 yolu yazımıza da göz atabilirsiniz.
Yemek borusu kanserinin 6 belirtisi
Yemek borusunun genişleme kapasitesi yüksek olduğu için tümör başlangıçta fark edilmeden büyüyebiliyor. Ermerak’ın sıraladığı belirtiler şunlar:
- Yutma güçlüğü
- Göğüs ya da sırt ağrısı
- Kilo kaybı
- Yutulan gıdaların geri gelmesi
- İleri evrede ses kısıklığı
- Yemek ya da sıvıların solunum yoluna kaçması
En sık ve belirgin belirti yutma güçlüğü: Katı gıdalarla başlayan zorluk zamanla sıvılara doğru ilerliyor. Ermerak, bu belirtilerin “kendiliğinden geçer” düşüncesiyle ertelenmesinin tanıyı geciktirebileceğini vurguluyor.
Tanıda endoskopi ve doğru evreleme
Tanıda temel yöntem endoskopi ve biyopsi. Tümörün derinliği ve lenf nodu tutulumunu belirlemede en duyarlı yöntem endoskopik ultrasonografi (EUS); kesin evreleme için BT, PET-BT ve uygun hastalarda laparoskopi de planlamaya dahil ediliyor. Ermerak’a göre doğru evreleme, tedavi başarısının en önemli belirleyicisi.
Özofagus kanserinde güncel tedavi
Evre I-III hastalıkta cerrahi temel basamaklardan biri ve çoğunlukla kemoterapi ve/veya radyoterapiyi içeren çok yönlü bir planın parçası. Tümörün yerine ve hastanın durumuna göre Ivor Lewis, McKeown (üç aşamalı), transhiatal ya da minimal invaziv özofajektomi uygulanabiliyor; Ermerak’a göre TIME çalışması minimal invaziv yaklaşımın daha az komplikasyon ve daha hızlı iyileşmeyle ilişkili olduğunu gösterdi.
Son yılların en önemli gelişmelerinden biri, ameliyat öncesi uygulanan neoadjuvan kemoradyoterapi. Ermerak’a göre özellikle T2-T3 evrede kullanılan CROSS protokolü standart yaklaşım haline geldi ve uzun dönem sağkalımı anlamlı ölçüde iyileştiriyor. Ameliyata rağmen tam yanıt alınamayan hastalarda ise CheckMate-577 çalışmasında nivolumab ile nüks oranlarının belirgin azaldığı gösterildi.
Çok erken evredeki (T1a) sınırlı tümörlerde cerrahiye gerek kalmadan endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR) ya da endoskopik submukozal diseksiyon (ESD) uygulanabiliyor. Erken tanının diğer kanserlerdeki önemi için kanserde erken tanı rehberi yazımızı da okuyabilirsiniz.
Yemek borusu kanseri hakkında sık sorulan sorular
Yemek borusu kanserinin ilk belirtisi nedir?
Doç. Dr. Nezih Onur Ermerak’a göre en sık ve belirgin belirti, katı gıdalarla başlayıp sıvılara ilerleyen yutma güçlüğü.
Özofagus kanserine ne yol açar?
Tütün, alkol ve çok sıcak içecekler skuamöz tipte; reflü, Barrett özofagusu ve obezite adenokarsinomda öne çıkan risk faktörleri.
Erken evrede ameliyatsız tedavi mümkün mü?
Çok erken evredeki sınırlı tümörlerde endoskopik yöntemlerle (EMR, ESD) tedavi edilebiliyor.
Görüş: Doç. Dr. Nezih Onur Ermerak, Göğüs Cerrahisi, Memorial Göztepe Hastanesi
Kaynaklar
