Hipnoterapi, hipnoz tekniğinden yararlanılarak uygulanan ve tıp dünyasında bir psikoterapi yöntemi olarak kabul edilen bir yaklaşım. Uzmanlara göre herkes yaşamı boyunca farkında olmadan hipnotik odaklanma halleri yaşıyor. Hipnoterapide amaç ise kişinin bilinçaltındaki yanlış kodlamaları düzelterek tedavi sağlamak.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Klinik Psikolog İhsan Öztekin, hipnoterapinin ne olduğunu, hipnozdan farkını, uygulama sürecini ve özellikle yeme bozuklukları ile kilo kontrolünde nasıl kullanıldığını anlattı. Öztekin, “bir seansta kilo verme” gibi yöntemlerin bilimsel bir karşılığı olmadığına dikkat çekiyor.
Hipnoz ve hipnoterapi arasındaki fark
Öztekin, ikisinin aynı şey olmadığını vurguluyor: “Hipnoz; bir kişi ya da grubu söz, bakış ve telkin gibi yollarla geçici bir süre etki altına alma durumudur. Bu süreçte kişinin dikkati belirli noktalara yoğunlaştırılır ve bilinçaltı daha aktif hale gelir. Hipnoterapide ise hipnoz tekniğinden yararlanılsa da temel amaç tedavidir. Daha çok psikiyatrik ve ruhsal hastalıklarda, ayrıca kişisel gelişim alanlarında uygulanır.”
Herkes farkında olmadan hipnoz hali yaşıyor
Öztekin’e göre her insanda doğuştan hipnotik etki altına girme özelliği var: “Hipnoza girmeyeceğini düşünen kişiler dahil herkes, yaşamı boyunca farkında olmadan birçok kez hipnoz hali yaşar.” Film izlerken, bir konuşmayı dinlerken ya da akvaryumda balıkları seyrederken hipnotik bir odaklanma hali oluşabiliyor. “Uzun yolculuklarda görülen ‘yol hipnozu’ bu duruma örnek olarak verilebilir. Oyuncağıyla oyuna dalmış bir çocuğun dış dünyaya tepkisiz kalması ya da kişinin yaptığı işe yoğunlaşarak çevresini fark etmemesi de benzer bir odaklanma halidir.”
Hipnoterapi kaç seans sürer?
Öztekin’e göre seans sayısı çözülmek istenen soruna, kişinin yaşadığı çevreye, terapistin kullandığı telkin ve terapi yaklaşımına, terapistle kurulan güven ilişkisine ve kişinin kişilik özelliklerine bağlı: “En az 10 seans uygulanır. Özellikle ilk seanslar arasındaki sürenin çok uzun tutulmaması önerilir.” Haftada 2-3 seansla başlanması ve ilerleyen süreçte aralıkların açılması, tedavinin daha etkili ve kalıcı olması açısından önemli.
Hipnoterapi ile kilo verme nasıl ilerliyor?
Öztekin, kilo verme sürecinde “rejim” ve “diyet” gibi kavramların bilinçaltında olumsuz çağrışımlar oluşturabileceğini söylüyor: “Kişi sevdiği yiyecekleri bırakmak zorunda kaldığını düşünür ve bu durum çoğu zaman diyet sonrasında daha fazla kilo alımıyla sonuçlanabilir. Oysa kontrolsüz yemenin nedenleri bilinçaltında gizlidir. Stres, gerginlik, endişe, suçluluk ve kızgınlık gibi olumsuz duygular aşırı yeme davranışına yol açabilmektedir.” Stresle tetiklenen yeme için duygusal açlık yazımıza da göz atabilirsiniz.
Yeme bozukluğu şikâyetiyle başvuranlarla ilk seansta ayrıntılı bir psikolojik değerlendirme yapılıyor: Kişinin temel kişilik özellikleri, ailesi, yaşam tarzı, ilişkileri, geçmiş travmaları, korku ve kaygıları ele alınıyor. Obezite vakalarında yeme davranışının ne zaman başladığı, hangi yiyeceklerde kontrol kaybının arttığı, günün hangi saatlerinde yoğunlaştığı ve sigara, alkol, kahve ya da çay gibi eşlik eden alışkanlıklar değerlendiriliyor.
“Amaç, bireye özgü yeme davranışlarını belirleyerek kişiye özel telkinler hazırlamak ve etkili bir tedavi süreci yürütmektir. Bu yöntemde diyet programı ya da kısıtlama uygulanmaz. Etki, kişinin iradesini zorlamak yerine hipnotik etki altında verilen telkinlerle beyindeki yanlış kodlamaların düzeltilmesi ve sağlıksız dürtülerin ortadan kaldırılması üzerinden sağlanır.”
“Bir seansta kilo verme” vaadine dikkat
Öztekin’e göre yeme bozukluğu psikolojik bir sorun olarak ele alındığından, sorunun psikolojik yöntemlerle çözülmesi verilen kiloların kalıcı olmasına katkı sağlıyor. Ancak uyarıyor: “‘Bir seansta kilo verme’ gibi sloganlarla sunulan yöntemlerin gerçekçi olmadığı ve bilimsel bir karşılığının bulunmadığı unutulmamalı.” Hipnoterapinin içsel güç üzerindeki etkisi için hipnoterapi ve içsel güç yazımızı da okuyabilirsiniz.
Hipnoterapi hakkında sık sorulan sorular
Hipnoz ile hipnoterapi aynı şey mi?
Hayır. Klinik Psikolog İhsan Öztekin’e göre hipnoz, kişiyi geçici bir süre etki altına alma durumu; hipnoterapide ise hipnoz tekniğinden yararlanılsa da temel amaç tedavi.
Hipnoterapi ile bir seansta kilo verilir mi?
Hayır. Öztekin, “bir seansta kilo verme” gibi vaatlerin gerçekçi olmadığını ve bilimsel karşılığı bulunmadığını vurguluyor; en az 10 seans uygulanıyor.
Hipnoterapide diyet uygulanır mı?
Hayır. Öztekin’e göre bu yöntemde diyet programı ya da kısıtlama uygulanmıyor; amaç kişiye özel telkinlerle yeme davranışı üzerinde etki göstermek.
Görüş: Klinik Psikolog İhsan Öztekin, Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi
Kaynaklar
