Geçmeyen karın şişkinliği, bugün en sık dile getirilen sindirim sistemi şikâyetlerinden biri. Hazır gıdalar, hızlı yeme alışkanlığı, düzensiz öğünler ve stres bu şikâyetin yaygınlaşmasına katkıda bulunuyor. Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi’nden Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Halil Genç’e göre şişkinlik çoğu zaman geçici ve zararsız; ancak bazen altta yatan bir sindirim sistemi sorununun işareti olabiliyor.
Geçmeyen karın şişkinliği sindirim sisteminin sinyali olabilir
Şişkinlik genellikle bağırsaklarda gaz birikmesi, sindirimin yavaşlaması ya da bağırsak hareketlerindeki değişiklikler sonucu ortaya çıkıyor; yemek sonrası doluluk, gaz, gerginlik ve rahatsızlık hissiyle kendini gösteriyor. Genç şöyle anlatıyor: “Gaz oluşumu, bağırsak hareketlerinin yavaşlaması veya bazı gıdaların sindirim sisteminde farklı tepkiler oluşturması bu hissin ortaya çıkmasına neden olabilir. Çoğu zaman geçici olsa da sık tekrarlayan durumlarda nedenlerin değerlendirilmesi önemli.”
Besin hassasiyetleri önemli bir neden
Her bireyin sindirim sistemi aynı çalışmıyor. Laktoz intoleransı, gluten hassasiyeti ve bazı karbonhidrat türlerine karşı gelişen hassasiyetler şişkinlikle ilişkilendiriliyor. Süt ürünlerinden sonra şişkinlik yaşayanlarda laktoz intoleransı söz konusu olabiliyor; bazı tahıllar ve karbonhidratlar da hassas kişilerde gaz yapabiliyor. Bu nedenle hangi gıdalara nasıl tepki verildiğini gözlemlemek önemli. Bu konuda yemekten sonra balon gibi şişen karın ve SIBO yazımıza da göz atabilirsiniz.
Bağırsak mikrobiyotası ve yaşam alışkanlıkları
Bağırsaklarda yaşayan trilyonlarca mikroorganizma sindirimin düzenlenmesinde ve bağışıklığın desteklenmesinde rol oynuyor. Dengesiz beslenme, yoğun stres, düzensiz uyku ve bazı ilaçlar bu dengeyi bozarak şişkinlik ve gaza yol açabiliyor. Genç’e göre “Dengeli beslenme, lif açısından zengin gıdalar ve düzenli yaşam alışkanlıkları bağırsak mikrobiyotasının korunmasına yardımcı olabilir.”
Gazlı içecekler, şekerli ve aşırı işlenmiş ürünler, fazla tuz, hızlı yemek ve yeterince çiğnememek de şikâyeti artırabiliyor. Hareketsizlik ve yetersiz sıvı bağırsak hareketlerini yavaşlatırken düzenli fiziksel aktivite, yeterli su ve lifli beslenme bağırsak fonksiyonlarını destekliyor. Doğal öneriler için şişkinliğe 7 doğal çözüm yazımızı da okuyabilirsiniz.
Geçmeyen karın şişkinliği hangi durumlarda ciddiye alınmalı?
Şu durumlarda şikâyetin bir uzman tarafından değerlendirilmesi gerekiyor:
- Uzun süre devam eden şişkinlik
- Şişkinliğe eşlik eden karın ağrısı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Bağırsak alışkanlıklarında belirgin değişiklik
- Sürekli gaz ve hazımsızlık hissi
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de düzenli olarak şişkinlik yaşanıyorsa, beslenme değişikliğine rağmen geçmiyorsa ya da istemsiz kilo kaybı veya dışkıda kan eşlik ediyorsa doktora başvurulmasını öneriyor. Genç’in uyarısı da benzer: “Uzun süre devam eden şikâyetlerde altta yatan nedenin araştırılması önemlidir. Sindirim sistemi belirtilerinin ihmal edilmemesi gerekir.”
Geçmeyen karın şişkinliği hakkında sık sorulan sorular
Karın şişkinliği neden olur?
Doç. Dr. Halil Genç’e göre gaz birikimi, sindirimin yavaşlaması, besin hassasiyetleri, bağırsak mikrobiyotasındaki dengesizlik ve hızlı yeme gibi alışkanlıklar başlıca nedenler arasında.
Süt ürünleri şişkinlik yapar mı?
Laktoz intoleransı olanlarda süt ve süt ürünleri şişkinliğe yol açabiliyor.
Şişkinlikte ne zaman doktora gidilmeli?
Şişkinlik uzun sürüyor ya da karın ağrısı, açıklanamayan kilo kaybı veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik eşlik ediyorsa uzmana başvurulmalı.
Görüş: Doç. Dr. Halil Genç, Gastroenteroloji Uzmanı, Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi
Kaynaklar
