Okulların açılmasıyla çocuklarda karın ağrısı şikayetleri artarken bu durum çoğu zaman okula uyum süreci ve strese bağlanıyor. Ancak İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Sinan Kılıç, her karın ağrısının psikolojik olmadığını, çocuklarda apandisit gibi cerrahi sorunların gözden kaçırılmaması gerektiğini vurguluyor: “Çocuklarda görülen her karın ağrısını stres veya kaygı ile açıklamak doğru değildir.”
Okul stresi karın ağrısı yapabilir, ama her ağrı stres değil
Yeni eğitim döneminin başlaması, sınavlar, arkadaş ilişkileri ya da öğretmen değişikliği gibi faktörler çocuklarda kaygı yaratarak fiziksel yakınmalara yol açabiliyor. Özellikle sabah saatlerinde ortaya çıkan karın ağrısı, bulantı, iştahsızlık ya da tuvalet ihtiyacı çoğu zaman okul stresiyle bağdaştırılıyor. Doç. Dr. Kılıç, stresin fiziksel belirtilere yol açabileceğini doğrularken bunun her ağrıyı açıklamadığının altını çiziyor.
Karın ağrısı cerrahi bir hastalığın habercisi olabilir
Kılıç’a göre karın ağrısı çocukluk çağında çok sık görülen bir şikayet ve tek başına bir hastalık değil. Ağrı basit bir mide-bağırsak enfeksiyonundan (gastroenterit), kabızlıktan, parazitten ya da idrar yolu enfeksiyonundan kaynaklanabileceği gibi apandisit ya da doğuştan gelen bağırsak sorunları (Meckel divertikülü) gibi cerrahi hastalıklara da işaret edebiliyor. Kılıç’ın aktardığına göre karın ağrısı şikayetiyle değerlendirilen çocukların yaklaşık yüzde 10-20’sinde cerrahi bir sorun saptanırken yaklaşık yüzde 5’inde ameliyat gerekebiliyor.
Çocuklarda apandisit neden önemli?
Doç. Dr. Kılıç, cerrahi hastalıklar arasında akut apandisitin ayrı bir önem taşıdığını söylüyor: “Apandisit, çocuklarda ani başlayan karın ağrıları nedeniyle yapılan ameliyatların en sık nedenidir ve özellikle okul çağında dikkatle değerlendirilmelidir. Hastalık genellikle apandisitin iç boşluğunun tıkanmasıyla başlar; tedavi geciktiğinde ise delinme ve karın içine iltihap yayılması gibi ciddi riskler ortaya çıkabilir.”
Kılıç, enfeksiyonların ardından karın içindeki lenf bezlerinin şişmesinin (mezenterik lenfadenit) de apandisiti taklit eden ağrı ve ateşe yol açabileceğini hatırlatıyor. Apandisitte gecikmenin sonuçları için apandisit patlamasının tehlikeleri yazımıza da göz atabilirsiniz.
Çocuğunuzun sadece söylediklerine değil, hareketlerine de bakın
Kılıç’a göre çocuklarda karın ağrısını değerlendirmek yetişkinlere göre daha zor; küçük çocuklar ağrının yerini tam tarif edemiyor ve organların birbirine yakınlığı teşhisi güçleştirebiliyor. Bu noktada ebeveynlere düşen en önemli görev çocuğun hareketlerini gözlemlemek: “Eğer karın zarında bir iltihaplanma varsa, çocuk hareket etmek istemeyebilir, yürürken veya öksürürken ağrısının arttığını söyleyebilir. Ağrıyı hafifletmek için bacaklarını karnına doğru çekerek hareketsiz bir pozisyon alması oldukça önemli bir belirtidir.”
Hangi durumlarda hemen hekime başvurulmalı?
Doç. Dr. Kılıç, her karın ağrısının acil olmadığını ancak şu belirtilerde vakit kaybedilmemesi gerektiğini söylüyor:
- Ağrının giderek şiddetlenmesi ya da uzun sürmesi
- Ağrının karında belirli bir noktada yoğunlaşması
- Çocuğun yürümek ya da hareket etmek istememesi
- Ateş, tekrarlayan kusma ya da dışkıda kan görülmesi
- Karında belirgin şişlik ve genel durumda bozulma
Kılıç sözlerini şöyle tamamlıyor: “Çocuğun şikayetini küçümsememek, ancak her karın ağrısında da paniğe kapılmamak gerekir. Doğru yaklaşım; karın ağrısının süresini, şiddetini, yerini ve hareketle ilişkisini hekim kontrolünde değerlendirmektir.”
Sık sorulan sorular
Çocuklarda apandisit belirtileri nelerdir?
Giderek şiddetlenen ve belirli bir noktada yoğunlaşan karın ağrısı, ateş, kusma, yürürken ya da öksürürken artan ağrı ve çocuğun bacaklarını karnına çekip hareketsiz durması dikkat edilmesi gereken işaretler arasında.
Okul stresi karın ağrısına neden olur mu?
Olabilir. Ancak Doç. Dr. Sinan Kılıç’a göre her karın ağrısını strese bağlamak doğru değil; altta yatan cerrahi bir sorun gözden kaçabilir.
Karın ağrısı olan çocukların ne kadarında ameliyat gerekiyor?
Uzmanın aktardığına göre karın ağrısıyla değerlendirilen çocukların yaklaşık yüzde 10-20’sinde cerrahi bir sorun saptanıyor, yaklaşık yüzde 5’inde ameliyat gerekebiliyor.
Apandisiti taklit eden durumlar var mı?
Evet. Enfeksiyonların ardından karın içindeki lenf bezlerinin şişmesi (mezenterik lenfadenit) apandisite benzer ağrı ve ateşe yol açabiliyor.
